to top
  • βρείτε μας στο Twitter
  • βρείτε μας στο Facebook
  • βρείτε μας στο YouTube
  • στείλτε μας email
  • εγγραφείτε στο RSS feed
  • international version

19:38 | 27.01.2019

Τάσος Γιαννόπουλος

πηγή: Εποχή

Κοινωνία

Η αύξηση του κατώτατου μισθού, τα εμπόδια στις ΣΣΕ και ο κρίσιμος ρόλος του ΟΜΕΔ

Τα καλά νέα που ανακοινώνονται το μεσημέρι της Δευτέρας, αλλά και τα «αγκάθια» για τον κόσμο της Εργασίας*


ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΞΕΛΙΞΗ: Αύξηση του κατώτατου μισθού στα 650 ευρώ και κατάργηση του υποκατώτατου (βίντεο)

Με θετικές εξελίξεις αλλά και τα δεδομένα προβλήματα μπήκε το 2019 για τον κόσμο της Εργασίας. Ξεκινώντας από το σημαντικότερο, υπενθυμίζουμε ότι από την επόμενη Παρασκευή, 1η Φεβρουαρίου, θα ισχύσει ο νέος, αυξημένος κατώτατος μισθός. Απομένει η εισήγηση της υπουργού Εργασίας, Έφης Αχτσιόγλου, στο υπουργικό συμβούλιο (όπως ανακοινώθηκε, η συνεδρίαση θα πραγματοποιηθεί το μεσημέρι της Δευτέρας 28/1), όπου και θα ανακοινωθεί το ύψος του κατώτατου μισθού από τον πρωθυπουργό και, ακολούθως, η έκδοση της σχετικής υπουργικής απόφασης. 

Οι τελευταίες πληροφορίες κάνουν λόγο για αύξηση, με βάση την πρόταση των εμπειρογνωμόνων, από 5 μέχρι 10%, δεδομένου ότι πρόθεση του υπουργείου Εργασίας είναι η αύξηση αυτή “να είναι όσο το δυνατόν μεγαλύτερη, με γνώμονα και τις αντοχές της οικονομίας” (σ.σ.: κυβερνητικός αξιωματούχος δήλωσε το μεσημέρι της περασμένης Παρασκευής στο ΑΠΕ - ΜΠΕ ότι το ποσοστό της αύξησης του κατώτατου μισθού προσανατολίζεται, στο 8%, φτάνοντας τα 633 ευρώ από τα 586 που είναι σήμερα). Ο νέος κατώτατος μισθός θα ισχύει και για τους νέους εργαζόμενους, κάτω των 25 ετών, οι οποίοι υφίστανται από το 2012 τη ρατσιστική διάκριση που ονομάστηκε “υποκατώτατος μισθός” (των 510 ευρώ μικτά). 

Συνολικά, αναμένεται να επηρεαστούν θετικά περίπου 450.000 εργαζόμενοι που αμείβονται με τον κατώτατο αλλά και περίπου 150.000 με 200.000 που αμείβονται με λίγο υψηλότερο μισθό (ο ακριβής αριθμός θα εξαρτηθεί από το ύψος της αύξησης). Ακόμα 300.000 θα επωφεληθούν από την αύξηση (συνολικά 24) επιδομάτων τα οποία συνδέονται με το ύψος του κατώτατου μισθού. Μεταξύ των επιδομάτων που θα αυξηθούν είναι το επίδομα ανεργίας, οι παροχές μητρότητας, το ειδικό εποχικό επίδομα, το επίδομα επίσχεσης εργασίας ή διακοπής εργασιών της επιχείρησης, το επίδομα διαθεσιμότητας, η αποζημίωση ασκούμενων σπουδαστών, η αμοιβή των σπουδαστών στις ΕΠΑΣ του ΟΑΕΔ.

*ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Έφη Αχτσιόγλου: Από την αύξηση του κατώτατου μισθού θα ωφεληθούν άμεσα περίπου 880.000 συμπολίτες μας

Συλλογικές Συμβάσεις μετ’ εργοδοτικών εμποδίων

Την ίδια στιγμή, σημαντικό εργαλείο στα χέρια των εργαζομένων συνιστά η επαναφορά, μετά τη λήξη του 3ου Μνημονίου, των βασικών αρχών των συλλογικών διαπραγματεύσεων: της επεκτασιμότητας και της αρχής της ευνοϊκότερης ρύθμισης. Εξέλιξη που οδήγησε στην επέκταση, μέχρι σήμερα, 10 κλαδικών Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ) οι οποίες καλύπτουν συνολικά περίπου το 15% του εργατικού δυναμικού της χώρας αλλά, κυρίως, δημιούργησε κλίμα “κινητικότητας” στο χώρο των συνδικάτων, προκειμένου να διεκδικήσουν καλύτερες συνθήκες για ακόμα μεγαλύτερο τμήμα της εργατικής τάξης. 

Εντός του 2019 θα κριθεί η τύχη μερικών ακόμα συμβάσεων που αφορούν εργαζόμενους στους κλάδους της ενέργειας - εμπορίας πετρελαιοειδών, των ζαχαρωδών, των μεταλλείων και της καπνοβιομηχανίας.

Ωστόσο, τα εμπόδια που θέτουν οι εργοδότες στο πεδίο των συλλογικών διαπραγματεύσεων παραμένουν ισχυρά. 

Για παράδειγμα, σύμφωνα με όσα καταγγέλλει η Ένωση Τεχνικών Ελληνικής Ραδιοφωνίας (ΕΤΕΡ) στην “Εποχή”, οι εργοδότες του κλάδου προσέφυγαν στο ΣτΕ (“με έωλα και προσχηματικά επιχειρήματα”) κατά της επέκτασης της ΣΣΕ που... οι ίδιοι υπέγραψαν πρόσφατα, μία κίνηση που φαντάζει παράδοξη αλλά είναι ενδεικτική της διάθεσης των μιντιαρχών για επιβολή καθεστώτος γαλέρας στα “μαγαζιά” τους. 

Την ίδια στιγμή, ενώ σε συνάντηση ενώπιον του γ.γ. του υπουργείου Εργασίας, οι εργοδότες της ξενόγλωσσης εκπαίδευσης συμφώνησαν για έναρξη διαπραγματεύσεων για ΣΣΕ, η Ομοσπονδία των ιδιοκτητών φροντιστηρίων προσέφυγε επίσης στο ΣτΕ ζητώντας να “γκρεμιστούν” το άρθρο 30 του “νόμου Φίλη”, ο οποίος έβαλε “φρένο” στον  κατήφορο των μισθών του κλάδου (αν αθροίσουμε φροντιστήρια και Κέντρα Ξένων Γλωσσών, περιλαμβάνει περίπου 60.000 εργαζόμενους) καθώς και η ερμηνευτική εγκύκλιος Κατρούγκαλου (διαβάστε αναλυτικά).

Παρενθετικά αναφέρουμε ακόμα ένα “αγκάθι” στην πρώτη μεταμνημονιακή περίοδο, μιας και ο λόγος για το ΣτΕ:  πριν μερικές ημέρες κρίθηκε συνταγματική η λειτουργία των καταστημάτων τις Κυριακές της θερινής περιόδου σε ορισμένες περιοχές της χώρας. “Οι ευθύνες της κυβέρνησης είναι μεγάλες, διότι αυτή έσπευσε το 2017, δια του Δ. Παπαδημητρίου, να ικανοποιήσει δανειστές και μεγαλοεργοδότες στην προσπάθεια κατάργησης της κυριακάτικης αργίας”, ανέφερε η Ομοσπονδία των ιδιωτικών υπαλλήλων, προαναγγέλλοντας νέες κινητοποιήσεις.

Σε έναν ακόμα κλάδο που εμφανίστηκαν θετικά σημάδια το 2018, με τις ΣΣΕ για τους εργαζόμενους στα τουριστικά λεωφορεία Κω, Ρόδου και Κρήτης, όπως αναφέρει στην “Εποχή” ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συνδικάτων Μεταφορών, Θέμης Αμπλάς, οι εργοδότες αρνούνται να κάτσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για συμβάσεις που αφορούν περίπου 50.000 εργαζόμενους (αστικά και υπεραστικά ΚΤΕΛ, οδηγοί φορτηγών, τουριστικά λεωφορεία, οδηγοί ταξί, οδηγοί στο δημόσιο με σχέση ιδιωτικού δικαίου), με αποτέλεσμα να μένει, ως ο μόνος ανοιχτός δρόμος, αυτός της διαιτησίας (ΟΜΕΔ).

Κρίσιμος ο ρόλος του ΟΜΕΔ, μεγάλο “στοίχημα” ο επισιτισμός

Τα παραπάνω, ασφαλώς, δεν αφορούν μόνο τις μεταφορές αλλά μία σειρά από κλάδους όπου συνδικάτα και εργαζόμενοι βρίσκουν απέναντί τους “τοίχο”. 

Ήδη έχει διατυπωθεί η κριτική ότι η επεκτασιμότητα των ΣΣΕ θα βρει εμπόδιο στη μη υποχρέωση των εργοδοτικών οργανώσεων να καταθέτουν το μητρώο μελών, αποφεύγοντας έτσι την επέκταση μιας υπογραφείσας ΣΣΕ.

Ακόμα χειρότερα, όταν οι εργοδότες δεν προσέρχονται σε διάλογο, μένει στον ΟΜΕΔ να δώσει λύση, όταν προσφεύγουν σε αυτόν οι εργαζόμενοι. Στο πεδίο αυτό υπάρχουν από τη μία ανησυχητικά δείγματα, όπως η πρόσφατη απόφαση για την επιχειρησιακή σύμβαση στον υπερκερδοφόρο ΟΠΑΠ, η οποία δεν ικανοποίησε, σύμφωνα με πληροφορίες, τους εργαζόμενους. Αλλά και αποφάσεις πιο ισορροπημένες, όπως της Τριμελούς Επιτροπής του ΟΜΕΔ, στα μέσα του περασμένου έτους, η οποία δέχτηκε το αίτημα των εργαζομένων στον επισιτισμό για αυξήσεις 1% επί των μισθών του 2016 . Αφορά περίπου το 30% του κλάδου, το οποίο εργάζεται για τις μεγάλες επιχειρήσεις  και η εφαρμογή της καθυστέρησε λόγω της προσφυγής των εργοδοτών στον επόμενο βαθμό (την Πενταμελή Επιτροπή), η απόφαση του οποίου αναμένεται σύντομα.

Ωστόσο, ο κλάδος αυτός, στον οποίο περιλαμβάνονται εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι, παραμένει σε μεγάλο βαθμό “αρρύθμιστος”, ενώ το τελευταίο διάστημα έχουν πυκνώσει τα εργατικά δυστυχήματα με θύματα διανομείς, αλλά και οι κινηματικές παρεμβάσεις για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας. 

Ως μοχλό πίεσης προς την εργοδοσία, το υπουργείο Εργασίας εξέδωσε εγκύκλιο η οποία προβλέπει επιγραμματικά τη συντήρηση του οχήματος με ευθύνη του εργοδότη και την παροχή του κατάλληλου εξοπλισμού στον διανομέα. Ωστόσο, εξαιρείται το κράνος γιατί εμπίπτει στην υποχρέωση του Κ.Ο.Κ.

Υγεία και Ασφάλεια

Το ζήτημα της προστασίας και των όρων εργασίας των οδηγών δικύκλου συνολικά, ντελιβεράδων αλλά και εργαζόμενων στις ταχυμεταφορές, έχει τεθεί επί τάπητος και στο υπουργείο Εργασίας και το επόμενο διάστημα εργοδοτικές ενώσεις και εργατικά σωματεία αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες της “Εποχής”, να συμφωνήσουν σε συγκεκριμένα μέτρα, μεταξύ των οποίων και το καθεστώς υπό το οποίο θα παρέχεται το όχημα στον εργαζόμενο. 

Η συζήτηση αυτή συνδέεται με το τεράστιο ζήτημα της Υγείας και της Ασφάλειας στη Εργασία και την αύξηση των εργατικών ατυχημάτων στα χρόνια της κρίσης.

Τα μεγαλύτερα ποσοστά εργατικών ατυχημάτων συμβαίνουν στο χώρο της μεταποίησης, στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο, στην επισκευή μηχανοκινήτων οχημάτων, στον κλάδο των κατασκευών και τον κλάδο μεταφοράς και αποθήκευσης. Υψηλό είναι και το ποσοστό των τροχαίων ατυχημάτων που συνδέονται με την εργασία. Σε επιχειρήσεις και εργαζόμενους που δραστηριοποιούνται στο Λεκανοπέδιο της Αττικής, συμβαίνει περίπου το 30% του συνόλου των εργατικών ατυχημάτων.

Οι κακές συνθήκες εργασίας συσχετίζονται, όπως επισημαίνει το Εργατικό Κέντρο Αθήνας, με την κατακόρυφη αύξηση του στρες, το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout), την αύξηση περιστατικών υπέρτασης και στεφανιαίας νόσου, την κατάθλιψη, την αύξηση μυοσκελετικών παθήσεων (λόγω εντατικοποίησης της εργασίας), την αύξηση ψυχιατρικής νοσηρότητας, την αύξηση επισκέψεων στους γενικούς γιατρούς, την αύξηση αυτοκτονιών.

Δεδομένου ότι περίπου το 30% από τα εργατικά ατυχήματα καταγράφεται στην Αττική, το Εργατικό Κέντρο Αθήνας, με αφετηρία τη συνάντηση με την υπουργό Εργασίας την επόμενη Τρίτη 29/1, θα εντείνει την πίεση για συγκεκριμένες θεσμικές παρεμβάσεις.

Όπως αναφέρει το Εργατικό Κέντρο Αθήνας, προτεραιότητα αποτελεί η ενίσχυση του Σ.ΕΠ.Ε. για την παρακολούθηση της τήρησης της νομοθεσίας, καθώς και η εντατικοποίηση των ελέγχων με μεγαλύτερη στόχευση σε επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου.

“Δεν υπάρχουν άβατα”

Στην εξίσωση παραμένει ασφαλώς και η εργοδοτική αυθαιρεσία που γιγαντώθηκε την περίοδο των μνημονίων, λόγω και της πολιτικής απόφασης αποψίλωσης και αδρανοποίησης, όπως συμπεράνουμε και από τα παραπάνω, του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (Σ.ΕΠ.Ε.) από τις προηγούμενες κυβερνήσεις (επί Βρούτση καταργήθηκε ακόμα και το νομικό του τμήμα, για να μην αναφέρουμε και την κατάργηση οργανικών θέσεων).

Με την ολοκλήρωση των προσλήψεων που ανακοίνωσε πρόσφατα το αρμόδιο υπουργείο αλλά και της κινητικότητας, το προσωπικό του Σ.ΕΠ.Ε. θα φτάσει τα 950 άτομα, ενισχυμένο με πάνω από 240 εργαζόμενους ή κατά περίπου 35% σε σχέση με το 2014, αλλά σίγουρα χρειάζεται ακόμα μεγαλύτερη στήριξη.

Σημαντικό είναι, όπως υπογραμμίζουν πηγές του Σ.ΕΠ.Ε. στην “Εποχή”, ότι τα τελευταία χρόνια, δεν υπάρχουν “άβατα” για τους επιθεωρητές, όπως συνέβαινε παλαιότερα: “η νομιμότητα εφαρμόζεται και το ίδιο θα συνεχιστεί και τη νέα χρονιά, σε κάθε χώρο δουλειάς, από μεγάλα ‘ψάρια’ (το αποδεικνύουν οι συνεχείς έλεγχοι σε τραπεζικά καταστήματα), μέχρι και δημόσιες επιχειρήσεις, όπως έδειξε ο έλεγχος στον ΟΛΘ, όταν ακόμα ήταν δημόσιος”.

Συμπερασματικά, η εργοδοτική ασυδοσία παραμένει, ο δρόμος είναι σίγουρα μακρύς για την επαναφορά αυτού που αποκαλούμε “κανονικότητα στην αγορά εργασίας” ωστόσο, το απέναντι στρατόπεδο δεν παίζει, πλέον, χωρίς αντίπαλο. 

*το ρεπορτάζ δημοσιεύεται με ορισμένες μικρές αλλαγές στην «Εποχή» της Κυριακής 27 Ιανουαρίου 2019

2019 © left.gr | στείλτε μας νεα, σχόλια ή παρατηρήσεις στο [email protected]
§ Όροι χρήσης για αναδημοσιεύσεις Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 3.0 Μη εισαγόμενο (CC BY-NC 3.0)