to top
  • βρείτε μας στο Twitter
  • βρείτε μας στο Facebook
  • βρείτε μας στο YouTube
  • στείλτε μας email
  • εγγραφείτε στο RSS feed
  • international version

Εγγράφεται στα γνωστά και τετριμμένα: η δημοκρατία είναι πολίτευμα σύμφυτο με την ευθύνη.


Δεν αρκείται στην πρόβλεψη «εκλογές κάθε τέσσερα χρόνια», αλλά προϋποθέτει για την ουσιαστική της λειτουργία την αντιπροσώπευση, τη συμμετοχικότητα και τη λογοδοσία. Το γνωρίζει πολύ καλά αυτό η σημερινή κυβέρνηση. Γι’ αυτό αντιμάχεται τον συνδικαλισμό των εργαζομένων (αντιπροσώπευση), γι’ αυτό καταλύει την αυτοδιοίκηση του ΚΕΘΕΑ που διασφάλιζε τη συμμετοχή προσωπικού, μελών και γονέων στη λήψη αποφάσεων του Οργανισμού, γι’ αυτό επιδιώκει πάντα να θέτει στο απυρόβλητο της λογοδοσίας όσους ασκούν εξουσία.

Αφορμή για τα παραπάνω αποτελεί η πρόσφατη καθιέρωση του «ακαταδίωκτου» των μελών (επιστημόνων, διοικητικών) των επιτροπών που δραστηριοποιούνται για την αντιμετώπιση του κορονοϊού. Δεν πρόκειται εδώ για την ελευθερία της επιστημονικής έκφρασης, αυτή ήταν ήδη κατοχυρωμένη για όλους, αλλά για προνόμιο συγκεκριμένων προσώπων. «Ακαταδίωκτο», βέβαια, είναι μια πιο εύπεπτη λέξη για το ανεύθυνο, αφού η διαδικασία (δίωξη) είναι το επακόλουθο της ουσίας (ευθύνης). Η ευθύνη για την οποία συνήθως θα πρόκειται, εξάλλου, θα είναι η δόλια ποινική, αφού ψήφος ή γνώμη από αμέλεια ως φαινόμενο δεν μοιάζει συχνό. Αυτήν ακριβώς την πεμπτουσία της δημοκρατίας, την ευθύνη- λογοδοσία, καταπολεμά με διακριτή σε ευρωπαϊκά πλαίσια σφοδρότητα η σημερινή κυβέρνηση.

Θυμίζω τι συνέβη ενώ εκκρεμούσαν (και εκκρεμούν) διώξεις πολιτικών για οικονομική διαφθορά (υπόθεση Novartis): Κυβερνητικοί παράγοντες, αντί να δηλώνουν το στερεότυπο -και δικαιοκρατικό- «έχω εμπιστοσύνη στην ελληνική Δικαιοσύνη», μίλησαν για σκευωρία. Προσδοκία αναγνώσιμη: να επηρεάσουν δικαστές και να διαφυλάξουν ομοϊδεάτες από λογοδοσία και ευθύνες. Αλλωστε ωμά κρούσματα δίωξης δικαστικών λειτουργών ενώ ερευνούσαν οικονομικές ευθύνες υπουργών δεν έλειψαν. Κατά την Αναθεώρηση του Συντάγματος, επίσης, οι βουλευτές του κόμματος που κυβερνά καταψήφισαν πρόταση για μια ερμηνευτική προσθήκη στο άρθρο 86 Συντάγματος, η οποία θα διασφάλιζε τη δυνατότητα αναζήτησης ευθυνών.

Σύμφωνα τώρα με το νέο «ανεύθυνο» που καθιερώνεται, κρίνοντες και εξουσιάζοντες «δεν ευθύνονται, δεν διώκονται και δεν εξετάζονται» για γνώμη ή ψήφο κατά την άσκηση των καθηκόντων τους στο πλαίσιο της λειτουργίας των παραπάνω αρμόδιων επιτροπών. Η ρύθμιση δεν προσκρούει μόνο στη δημοκρατική κοινή γνώμη, αλλά και σε συνταγματικούς κανόνες και μάλιστα κατά περίπτωση πολλαπλά: στο δικαίωμα δικαστικής προστασίας των θιγομένων (άρθρο 20 Σ.), στην αρχή της ισότητας των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων (άρθρο 4), στην απαγόρευση παροχής αμνηστίας με νόμο για κοινά εγκλήματα που έχουν τελεστεί (άρθρο 47 παράγραφος 4, φαινόμενο κρυπτοαμνηστίας).

Οταν παρακάμπτονται ο πυρήνας και οι εγγυήσεις της δημοκρατίας, όλα ξάφνου γίνονται εύκολα. Για λίγους όμως.

* Ο Νίκος Παρασκευόπουλος είναι καθηγητής στο ΑΠΘ

tags: άρθρα

2021 © left.gr | στείλτε μας νεα, σχόλια ή παρατηρήσεις στο [email protected]
§ Όροι χρήσης για αναδημοσιεύσεις Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 3.0 Μη εισαγόμενο (CC BY-NC 3.0)