to top
  • βρείτε μας στο Twitter
  • βρείτε μας στο Facebook
  • βρείτε μας στο YouTube
  • στείλτε μας email
  • εγγραφείτε στο RSS feed
  • international version

ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία: αναγέννηση του εκσυγχρονιστικού ΠΑΣΟΚ;

Ολες οι ώς τώρα διαδικασίες περί διεύρυνσης και ανασυγκρότησης του ΣΥΡΙΖΑ συνοψίζονται αρκετά πειστικά στη σύνθεση του πρόσφατα ιδρυθέντος Πολιτικού Συμβουλίου, που καλείται να παίξει καταλυτικό ρόλο στην αποκρυστάλλωση των προσανατολισμών τού υπό σύσταση νέου κομματικού μορφώματος.


Το ειδικό βάρος που κατέχουν σε αυτό γνωστά στελέχη του ΠΑΣΟΚ και άλλων εκπροσώπων της αυτοαποκαλούμενης προοδευτικής Κεντροαριστεράς θα είναι καθοριστικό για τις εξελίξεις που έπονται εν όψει του συνεδρίου, προγραμματισμένου για την άνοιξη του 2020. Οπως διαφαίνεται από την αρθρογραφία, οι εκπρόσωποι των ριζοσπαστικών και κινηματικών παρακαταθηκών του ΣΥΡΙΖΑ κρατούν προς το παρόν απέναντι σε αυτού του είδους τη «διεύρυνση» μια καθαρά αμυντική στάση, στο ποσοστό ιδιαίτερα που η επιλογή ισορροπιών τις οποίες επέβαλε η προεδρική ηγεσία σε όλα τα όργανα της ανασυγκρότησης λειτουργεί αναμφίβολα εις βάρος τους.

Οσοι τολμούν να εκφράσουν τόσο τις επιφυλάξεις τους σχετικά με μια «ανασυγκρότηση» χωρίς καθοριστικούς όρους, όσο και την κριτική τους απέναντι σε ορισμένες ηγετικές προσωπικότητες του πάλαι ΠΑΣΟΚ, καταγγέλλονται δημόσια από παράγοντες της Προοδευτικής Συμμαχίας ως «ταραξίες» των συναινέσεων που απαιτεί το καινούργιο κομματικό εγχείρημα. Το ερώτημα ωστόσο εκκρεμεί: είναι ο Συνασπισμός της Ριζοσπαστικής Αριστεράς (ΣΥΡΙΖΑ) ο οποίος φιλοξενεί τις προσωπικότητες που συγκροτούν την Προοδευτική Συμμαχία ή, αντίθετα, η Προοδευτική Συμμαχία που φιλοξενεί τον ΣΥΡΙΖΑ;

Εκ πρώτης όψεως η εκσυγχρονιστική κληρονομιά του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη εμφανίζεται ως εκ των άκρων διχασμένη. Η μεν μια πτέρυγα προσχώρησε στη Ν.Δ. με την εμβληματική φυσιογνωμία του υπουργού «Προστασίας του Πολίτη», Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, η δε άλλη προσχώρησε στον ΣΥΡΙΖΑ διαμέσου της Γέφυρας και της Προοδευτικής Συμμαχίας. Πολλά βέβαια χωρίζουν τις δύο αυτές πτέρυγες του εκσυγχρονιστικού σημιτικού προγράμματος.

Η μια είναι άκρως συντηρητική και αντιδραστική, η άλλη, αντίθετα, αυτοαποκαλείται σοσιαλδημοκρατική και κεντροαριστερή. Ωστόσο έχουν, στο τυπικό επίπεδο, ένα κοινό σημείο: και οι δύο πρεσβεύουν μια κοινωνία «κανονική», «νομοταγή», «πολιτισμένων» κοινοβουλευτικών διαδικασιών και ομαλών εκλογικών αναμετρήσεων με ορίζοντα τη διεκδίκηση των κυβερνητικών θώκων. Πρόσφατα, σε συνέντευξή του, ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης παρότρυνε τον ΣΥΡΙΖΑ να απαλλαγεί από τις κινηματικές του ιδεοληψίες και να γίνει ένα κανονικό «κόμμα εξουσίας», συμβουλή που βρίσκει σύμφωνους αρκετούς από την Προοδευτική Συμμαχία.

Η έννοια της «κανονικότητας» δεν είναι εύρημα της Ν.Δ., εισήχθη στην πολιτική από κεντροαριστερούς διανοούμενους φιλικούς προς τον ΣΥΡΙΖΑ: όπως υποστήριζαν, μετά την περίοδο της «ανθεκτικότητας» που επέτρεψε στην κοινωνία να σηκώσει τα δεινά της επιβεβλημένης λιτότητας, περνούσαμε επιτέλους, προς το τέλος του τρίτου Μνημονίου και της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, στην περίοδο της «κανονικότητας» και στην ομαλή εκ περιτροπής διακυβέρνηση της χώρας. Τελικά μπήκαμε στην «κανονικότητα», αυτή του Χρυσοχοΐδη, το πανεπιστημιακό άσυλο καταργήθηκε εν μιά νυκτί, και η Ν.Δ. εδραιώνει το επιτελικό της «κράτος δικαίου».

Περιττό να σημειωθεί ότι οι ερμηνείες και οι εκάστοτε εφαρμογές εννοιών όπως «τάξη και ασφάλεια», «νομιμότητα», «κράτος δικαίου» κ.λπ. είναι άκρως προβληματικές, ιδιαίτερα δε σε περιόδους όπως αυτή που διασχίζει σήμερα όλη η Ευρώπη, περίοδο βαθιάς κρίσης της κρατικής-εθνικής κυριαρχίας, της αντιπροσωπευτικής φιλελεύθερης δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Αυτή η βαθιά κρίση και τα αδιέξοδά της έχουν γίνει από πολλού αντικείμενο πολλών συζητήσεων και αναλύσεων.

Συμπερασματικά, οι περισσότεροι αναλυτές έχουν καταλήξει στη διάγνωση ότι «νεοφιλελεύθερο οικονομικο-κοινωνικό καθεστώς» από τη μια και «δημοκρατικό πολιτικό καθεστώς / κράτος δικαίου» από την άλλη είναι, οριακά, αντιφατικά καθεστώτα. Οχι μόνο δεν συμβαδίζουν, αλλά σε συγκυρίες οξείας κρίσης αλληλοαναιρούνται. Η βαθιά κρίση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας αποτελεί σήμερα, όχι μόνο ένα από τα βασικότερα θέματα της πολιτικής θεωρίας, αλλά και ένα από τα πιο επείγοντα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι λαϊκές κινητοποιήσεις όταν συγκρούονται με τις κυβερνητικές πολιτικές – βλέπε το κίνημα των «κίτρινων γιλέκων» στη Γαλλία αλλά και άλλα κινήματα στη Λατινική Αμερική, την Ασία και τη βόρεια Αφρική.

Τα πλήγματα που έχουν επιφέρει οι εκάστοτε νεοφιλελεύθερες πολιτικές στις δημοκρατικές διαδικασίες και στο κράτους δίκαιου είναι σε μεγάλο βαθμό ανεπανόρθωτα, ιδιαίτερα δε στις μεταδικτατορικές χώρες του μεσογειακού Νότου, Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία. Το ίδιο και στις πρώην ανατολικές χώρες όπου το όνειρο επιστροφής στην πολυπόθητη «δημοκρατία» έχει μετατραπεί σε πραγματικό εφιάλτη – Πολωνία, Ουγγαρία...

Στη Γαλλία το νομικό καθεστώς «έκτακτης κατάστασης» -άρση κατά περίπτωση συνταγματικών άρθρων διασφάλισης των θεμελιωδών ελευθεριών- έχει ενσωματωθεί εδώ και καιρό στο κοινό δίκαιο. Το ποινικό αντιτρομοκρατικό οπλοστάσιο που οικοδομήθηκε μετά τα ισλαμικά τρομοκρατικά κρούσματα, στρέφεται τώρα εξ ολοκλήρου κατά της κοινωνίας με την ποινικοποίηση των κοινωνικών κινητοποιήσεων και διεκδικήσεων. Η «εξαίρεση» τείνει να μετατραπεί σε «κανόνα». Βάσει αυτού του νομοθετικού πλαισίου η κυβέρνηση Μακρόν έχει «ταράξει τη Γαλλία στην νομιμότητα» – για να τονίσουμε πόσο εύκολα αντιστρέφονται οι ερμηνείες των ρητορικών ευρημάτων!

Στη χώρα των «Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη» «ο Νόμος και η Τάξη» ταυτίζονται απροκάλυπτα πλέον με την πιο άγρια καταστολή των κοινωνικών κινημάτων εδώ και τρεις δεκαετίες. Οι βάναυσα τραυματισμένοι και ακρωτηριασμένοι διαδηλωτές δεν μετριούνται. Στις πρόσφατες εργατικές και λαϊκές κινητοποιήσεις η στρατιωτικοποιημένη πια γαλλική αστυνομία έχει προβεί σε χιλιάδες προληπτικές συλλήψεις όπως και σε πολλαπλούς αυθαίρετους κατ’ οίκον περιορισμούς.

Εκατοντάδες διαδηλωτές έχουν καταδικαστεί, με κατεπείγουσες διαδικασίες, σε αυστηρές ποινές φυλάκισης. Γενικότερα: η επιταχυνόμενη ιδιωτικοποίηση όχι μόνο των «κοινών πηγών και αγαθών», αλλά και του δημόσιου τομέα και των δημόσιων λειτουργιών (fonctions publiques) οδηγεί, εν δυνάμει, στην ιδιωτικοποίηση της πολιτικής συρρικνώνοντας de facto το κράτος στον ποινικό πυρήνα του. Το «όσο το δυνατόν λιγότερο κράτος», που επιβάλλει το νεοφιλελεύθερο δόγμα, έχει όνομα: το ποινικό κράτος.

Η εξάμηνη διακυβέρνηση της Ν.Δ. τεκμηριώνει το διαγνωστικό: το ποινικό κράτος ως το κατ’ εξοχήν εργαλείο εφαρμογής της νεοφιλελεύθερης πολιτικής. Ο ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία δεν μπορεί να παρακάμψει αυτόν τον προβληματισμό. Το πώς τον αντιμετωπίζει ώς σήμερα θα το εξετάσουμε στο επόμενο άρθρο μας.

* Ο Γιάννος Θανασέκος είναι καθηγητής Πολιτικής Κοινωνιολογίας, Βρυξέλλες

2020 © left.gr | στείλτε μας νεα, σχόλια ή παρατηρήσεις στο [email protected]
§ Όροι χρήσης για αναδημοσιεύσεις Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 3.0 Μη εισαγόμενο (CC BY-NC 3.0)