to top
  • βρείτε μας στο Twitter
  • βρείτε μας στο Facebook
  • βρείτε μας στο YouTube
  • στείλτε μας email
  • εγγραφείτε στο RSS feed
  • international version

20:21 | 14.01.2016

πηγή: Στο Κόκκινο

Πολιτισμός

Ροτόντα Θεσσαλονίκης: Μνημείο ή εκκλησία;

Αντιδράσεις από θεσμικούς φορείς και πολίτες της Θεσσαλονίκης έχει προκαλέσει η προ εβδομάδων πρόταση του Προϊστάμενου της Εφορίας Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης, Σταμάτη Χονδρογιάννη, για την τοποθέτηση σταυρού στην κορυφή της Ροτόντας Θεσσαλονίκης, και η αναπαραγωγή της είδησης από τα μέσα ενημέρωσης.


Ιάσων Μπάντιος

Με μια δημόσια επιστολή –έκκληση- όπως την ονομάζουν, 650 πρόσωπα της πόλης καλούν τον Υπουργό Πολιτισμού Αριστείδη Μπαλτά να επανεξετάσει την  απόφαση του για παρεμβάσεις στο μνημείο.

Ενδιαφέρον είναι ότι ανάμεσα στους 650 υπογράφοντες του κειμένου που διακινήθηκε μέσω του διαδικτύου υπάρχουν στελέχη της αριστεράς, ακτιβιστές της οικολογίας και των δικαιωμάτων, πανεπιστημιακοί καθηγητές, στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης και όχι μόνο.

Η πρόταση επαναφέρει κακές αναμνήσεις στην πόλη του Άνθιμου, του Παπαγεωργόπουλου και του Ψωμιάδη από τις μέρες της αφθονίας τους, με χαρακτηριστικά τα γεγονότα του 1995. Διαχρονικά το συντηρητικό λόμπυ της πόλης είχε μια εμφανή τάση προς "εκκλησιαστικοποίηση" του μνημείου, όποτε άνοιγε η σχετική δημόσια συζήτηση.

Κόντρα στους πολίτες της πόλης για ακόμη μια φορά ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Άνθιμος ο οποίος δήλωσε σε συνέντευξη του ότι «Η Ροτόντα τα περισσότερα χρόνια λειτούργησε σαν εκκλησία και έτσι την ξέρει η επιστήμη της αρχαιολογίας. Από κοινού η αρχαιολογική υπηρεσία και η Ιερά Μητρόπολη συνεννοούνται με βάση συγκεκριμένα δεδομένα για το πως θα γίνονται οι εκδηλώσεις και ποτέ δεν υπήρξε πρόβλημα» ενώ κατέληξε ότι «Αν μερικοί θέλουν καβγάδες εγώ είμαι έτοιμος».

Όπως σημειώνουν στην επιστολή προς τον Α. Μπαλτά «Στη Ροτόντα προέχει η διατήρηση της ταυτότητάς της ως πολιτιστικού αγαθού και η διασφάλιση της μουσειακής της χρήσης που κατοχυρώθηκε, όλο αυτό το διάστημα, με σειρά πολιτικών επιλογών που έλαβαν τη μορφή διοικητικών πράξεων και επικυρώθηκε με την υπ’ αριθ. 2068/1999 απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας. Η ανωτέρω απόφασή σας εγκρίνει σειρά παρεμβάσεων επί της Ροτόντας, οι οποίες εκτελούνται από τις 23/12/15 στο εσωτερικό και το εξωτερικό του μνημείου, αλλοιώνοντας τα κατοχυρωμένα χαρακτηριστικά της χρήσης του».

«Η τροποποίηση της εξωτερικής και της εσωτερικής όψης του μνημείου με προσθήκη συμβόλων και νεότευκτων αντικειμένων που προορίζονται για λατρευτική χρήση, συνιστά αλλοίωση της αυθεντικής υλικής υπόστασης και συνεπακόλουθα της ιστορικής μνήμης που το μνημείο – όπως σώζεται – διατηρεί. Η απόφασή σας εξαρτά το ενδεχόμενο τοποθέτησης σταυρού όχι από αρχαιολογικά κριτήρια όπως απαιτεί η νομοθεσία, αλλά από κριτήρια αντικεραυνικής προστασίας του μνημείου» τονίζει η επιστολή.

Σύμφωνα με τους συντάκτες της επιστολής η ασάφεια της διατύπωσης που επιδέχεται αντιφατικές ερμηνείες προκαλεί έντονες ανησυχίες, ενώ ενδέχεται να διεγείρει μνήμες δυσάρεστες και ιδεολογικές αντιδικίες που η κοινωνία της Θεσσαλονίκης θέλει να αφήσει πίσω της.  

Όπως τονίζουν, αντιπαράθεση του σταυρού με το μιναρέ δεν έχει θέση στην κοινωνία μας και στην εποχή μας. «Το μνημείο της Ροτόντας χρειάζεται να βρει την πλήρη μουσειακή του αξιοποίηση καθώς και πολιτιστική χρήση, εναρμονισμένη με τον ιστορικό προορισμό και την αρχιτεκτονική του, υπό την ευθύνη, πάντοτε, της αρχαιολογικής υπηρεσίας, προς όφελος της πόλης, των κατοίκων και των επισκεπτών της» σημειώνεται στην επιστολή που υπογράφουν περισσότερα από 650 πρόσωπα της Θεσσαλονίκης.

Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Α’ Θεσσαλονίκης, Τριαντάφυλλος Μηταφίδης, ο οποίος υπογράφει επίσης την επιστολή, από την πλευρά του δήλωσε στο stokokkino.gr ότι «Η Ροτόντα δεν είναι λατρευτικός χώρος αλλά είναι ένα διαχρονικό μνημείο που αποτυπώνει την ιστορία της πόλης και αυτό πρέπει να παραμείνει, μακριά από θρησκευτικούς δογματισμούς».
«Συμβολίζει την συμβίωση δύο διαφορετικών κοινοτήτων στην πόλη, την πολυπολιτισμικότητα της πόλης και τον πολιτισμικό της χαρακτήρα. Δεν μπορεί να μετατρέπεται σήμερα σε λατρευτικό χώρο ενός και μόνο δόγματος» τόνισε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ.

Η Ελεάννα Ιωαννίδου, δημοτική σύμβουλος «Γειτονιές σε Δράση» και δικηγόρος σχολιάζοντας την επιστολή προς τον Υπουργό Πολιτισμού τόνισε ότι «Υπάρχει μια διαχρονική προσπάθεια ορισμένων κύκλων να κατοχυρώσουν την αποκλειστική λατρευτική χρήση του μνημείου της Ροτόντας και την αλλοίωση της εσωτερικής και εξωτερικής όψης του με εγκατάσταση μόνιμων σύγχρονων εκκλησιαστικών και θρησκευτικών στοιχείων (Αγ. Τράπεζα, Σταυρός). Κάτι τέτοιο αποτελεί προσβολή της υλικής του υπόστασης και μακροπρόθεσμα μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγή της χρήσης του».

«Ο Μπαλτάς εξαρτά την τοποθέτηση του σταυρού μόνο από την ύπαρξη η μή αντικεραυνικής μελέτης, που σημαίνει ότι έχει εγκρίνει την ιδεολογική χρήση της αρχαιολογίας, γιατί ένα νέο στοιχείο και μάλιστα θρησκευτικό σε ένα μνημείο,που δεν υπήρχε όταν χτίσθηκε, είναι ουσιαστικά ιδεολογικοποίηση της αρχαιολογίας. Έχει προεγκρίνει την επιστημονική ορθότητα να τοποθετηθεί ο σταυρός και τώρα μένει μια τεχνική μελέτη που φτιάχνεται πολύ γρήγορα» σημειώνει η Ε. Ιωαννίδου.

Όπως δήλωσε στο stokokkino.gr  ο υπογράφων Νίκος Φωτίου, δημοτικός σύμβουλος και απερχόμενος συντονιστής της παράταξης «Πρωτοβουλία», που διοικεί τον Δήμο Θεσσαλονίκης, «Θεωρώ ότι η Ροτόντα πρέπει να παραμείνει μνημείο. Η Ροτόντα σήμερα είναι ολίγων μνημείο με την ύπαρξη της πακτωμένης Αγίας Τράπεζας και πλέον και με την ύπαρξη του σταυρού αυξάνονται θα θρησκευτικά χαρακτηριστικά και ανοίγει ορέξεις».

«Η ύπαρξη του μιναρέ σύμφωνα με τον προϊστάμενο της εφορίας αρχαιοτήτων προσδίδει λέει μουσουλμανικά χαρακτηριστικά. Δεν είναι σοβαρή αυτή η επιχειρηματολογία. Ως απάντηση στη λογική αυτή θα έπρεπε πέρα από τις 12 ορθόδοξες χριστιανικές λειτουργίες τον χρόνο να δώσουμε την δυνατότητα και στην μουσουλμανική κοινότητα να πραγματοποιεί 12 λειτουργίες τον χρόνο» σημείωσε ο κ. Φωτίου.

Τέλος, η Γεωργία Στρατούλη, αρχαιολόγος και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, η οποία υπογράφει επίσης το κείμενο, δήλωσε στο stokokkino.gr ότι «Ένα μνημείο της εμβέλειας της Ροτόντας που βρίσκεται σε ένα αστικό κέντρο, ένα μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς, πρέπει να διασώσει την διαπολιτισμικότητα του. Τα σύμβολα που ενισχύουν, ή νομίζουμε ότι ενισχύουν, τμήματα πολιτισμών, δεν χρειάζονται. Δεν χρειάζεται να επιχειρήσουμε να επαναφέρουμε στοιχεία που θα μπορούσαν να τραυματίσουν και να υπενθυμίσουν αρνητικές περιόδους για την Θεσσαλονίκη».

«Τέτοιου τύπου οικουμενικά μνημεία στόχος είναι να διαμορφώσουν στοιχεία της σύγχρονης κοινωνίας που στον πυρήνα τους θα έχουν την πολυπολιτισμικότητα. Η μουσειακή αξία του μνημείου σε συνδυασμό με εκπαιδευτικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις στον χώρο του μπορούν να δημιουργήσουν εκείνα τα χαρακτηριστικά όπου θα προσελκύσουν χιλιάδες επισκέπτες από την  Θεσσαλονίκη και όλο τον κόσμο» σημειώνει η κ. Στρατούλη.

Μια χριστιανική λειτουργία κάθε μήνα

Τις τελευταίες μέρες κυκλοφορεί στο διαδίκτυο, και από μεγάλα δημοσιογραφικά sites, καθώς και στα social media, η είδηση ότι με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού Α. Μπαλτά μια φορά τον μήνα θα πραγματοποιείται λειτουργία της ορθόδοξης εκκλησίας στην Ροτόντα. Η είδηση όμως είναι λάθος.

Πρόκειται για απόφαση του πρώην Υπουργού Πολιτισμού και προέδρου του ΠΑΣΟΚ Ευάγγελου Βενιζέλου, την περίοδο 1996-1999.

Τα τελευταία χρόνια λόγω των εργασιών στην Ροτόντα δεν πραγματοποιούνταν λειτουργία από την Μητρόπολη Θεσσαλονίκης.

Το 1995 όταν η Εκκλησία ζητούσε να μετατραπεί το μνημείο σε ναό, αποκλείοντας οποιαδήποτε άλλη χρήση του, διοργανώθηκε από την Ένωση Πολιτών συναυλία τζαζ μουσικής με τον γνωστό συνθέτη, Σάκη Παπαδημητρίου.

Πολύ κόσμος, ανάμεσά τους και ρασοφόροι, εισέβαλαν στη Ροτόντα, όπου γινόταν η εκδήλωση, διέκοψαν τη συναυλία, έβγαλαν έξω το πιάνο και το κατέστρεψαν. 

 

2019 © left.gr | στείλτε μας νεα, σχόλια ή παρατηρήσεις στο [email protected]
§ Όροι χρήσης για αναδημοσιεύσεις Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 3.0 Μη εισαγόμενο (CC BY-NC 3.0)