to top
  • βρείτε μας στο Twitter
  • βρείτε μας στο Facebook
  • βρείτε μας στο YouTube
  • στείλτε μας email
  • εγγραφείτε στο RSS feed
  • international version

Ψήφος των εκτός Επικρατείας και «κοινό αίμα»

Η θέση «ένας άνθρωπος – μία ψήφος» είναι αξίωμα: Ποτέ κάτι λιγότερο ή κάτι περισσότερο από τον Αλλο κατά την πολιτική συγκρότηση.


Η πρόσφατη (18.5.2018) αίτηση της Νέας Δημοκρατίας να συζητηθεί προ ημερήσιας διάταξης στη Βουλή «Η λήψη θετικών δράσεων για τη διευκόλυνση της ψήφου των εκτός επικρατείας εκλογέων», φέρνει σε επαφή το συγκυριακό κομματικό παιχνίδι με τα βάθη της ιστορίας και της πολιτειακής οργάνωσης. Ισως και του ανθρωπισμού, αν δεχτούμε τη δημοκρατία ως το κορυφαίο συλλογικό εγχείρημα του ανθρώπου.

Η θέση «ένας άνθρωπος – μία ψήφος» είναι αξίωμα: Ποτέ κάτι λιγότερο ή κάτι περισσότερο από τον Αλλο κατά την πολιτική συγκρότηση.

Ας διατρέξουμε όμως πρώτα τα συγκυριακά, δηλαδή τα ισχύοντα θεσμικά όρια και τις πρακτικές δυσκολίες. Το Σύνταγμά μας ορίζει ότι όλες οι εξουσίες πηγάζουν από τον λαό και στο άρθρο 51 παρ. 4 αναφέρει: «Νόμος που ψηφίζεται με την πλειοψηφία των 2/3 του όλου αριθμού των βουλευτών, μπορεί να ορίσει τα σχετικά με την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος από τους εκλογείς που βρίσκονται έξω από την επικράτεια».

Στο ίδιο άρθρο ορίζεται ότι οι βουλευτές εκλέγονται κατά εκλογική περιφέρεια, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή και με βάση τα οικεία δημοτολόγια (ειδική εξαίρεση οι βουλευτές Επικρατείας έως το 1/20 των βουλευτών).

Από τις παραπάνω ρυθμίσεις προκύπτει ότι ιδρύεται μια δυνατότητα και όχι υποχρέωση για τη θέσπιση σχετικών μέτρων. Περιφέρειες όμως εκτός Επικράτειας δεν υπάρχουν, ούτε απογραφές των εκεί πολιτών. Σε μεσοπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα η συνταγματική πρόβλεψη δεν φαίνεται να μπορεί να εκπληρωθεί.

Αξεπέραστες φαίνονται και οι πρακτικές δυσκολίες: Πώς μπορεί άραγε να γίνει στο εσωτερικό και στο εξωτερικό ταυτόχρονη ψηφοφορία, καταμέτρηση ψήφων και ανακοίνωση αποτελεσμάτων; Με ηλεκτρονική ψηφοφορία (ας θυμίσουμε ότι τα προβλήματα διαφύλαξης της μυστικότητας της ηλεκτρονικής ψήφου δεν έχουν ξεπεραστεί), με επιστολική ψήφο, μήπως με μετάβαση σε προξενεία;

Θα ξεχωρίσουν με κάποιον τρόπο οι έχοντες μεν την ελληνική ιθαγένεια λόγω καταγωγής, αλλά ζώντες μόνιμα στο εξωτερικό εδώ και πολλές δεκαετίες (π.χ. εγγόνια μεταναστών) αφενός, από τους απόβλητους της σύγχρονης οικονομικής κρίσης αφετέρου; Η ξενιτιά είναι πόνος δυσβάστακτος για τα θύματα της ανάγκης. Για κάποιους Ελληνες, όμως, η διαβίωση έξω έχει γίνει από δεκαετίες επιλογή, παρά την προσήλωσή τους στον ελληνικό πολιτισμό και τη διατήρηση οικογενειακών δεσμών.

Ας υποθέσουμε όμως ότι, ξαφνικά, όλες οι παραπάνω θεσμικές και πρακτικές δυσκολίες ξεπερνιούνται. Θα χρειαστεί χρόνος πολύς βέβαια, αναθεωρητική του Συντάγματος δραστηριότητα ιδίως ως προς την αντιπροσώπευση των περιφερειών, τεχνικός εξοπλισμός και διοικητική οργάνωση. Αλλά ναι, έστω ότι όλα αυτά ξεπερνιούνται. Ταιριάζει άραγε στον πυρήνα και στην εξέλιξη της δημοκρατίας η ψηφοφορία προσώπων που εδώ και δεκαετίες δεν έχουν καμία πραγματική επαφή με την ελληνική κοινωνία και πολιτεία;

Η απάντηση θα πρέπει να λάβει υπόψη της τα προτάγματα της δημοκρατίας. Χωρίς αμφιβολία, ο ελληνικός πολιτισμός ξεχώρισε διαχρονικά και γεωγραφικά στην παγκόσμια ιστορία χάρη στη σύλληψη και πραγμάτωση των δημοκρατικών θεσμών. Ο δήμος εξάλλου ορίζεται με βάση το κριτήριο του «κοινού τόπου». Από το πλαίσιο αυτό επιλέγονται όσοι θα συμμετέχουν στην πολιτική οργάνωση.

Αντίθετα, το «κοινό αίμα» οπωσδήποτε προσδιορίζει έθιμα και πολιτισμούς, αλλά όχι την άσκηση δημοκρατικής εξουσίας. Μην ξεχνάμε, η αρχαιοελληνική δημοκρατία αναδείχθηκε μέσα από την πάλη της με τα (αριστοκρατικά) γένη. Τέλος, συστατικό της δημοκρατίας αποτελεί ο ατομικός αυτοπροσδιορισμός και η συλλογική (αυτο)κυβέρνηση.

Οι δημοκρατικές αξίες υπηρετούνται, όταν στην άσκηση της εξουσίας συμμετέχουν όλοι οι επηρεαζόμενοι στις τύχες τους και στην καθημερινότητά τους από αυτήν. Σε αυτούς ολοφάνερα ανήκουν όσοι πρόσφατα μετανάστευσαν από τη χώρα για επαγγελματικούς λόγους ή για σπουδές και έχουν ανοιχτές προοπτικές επιστροφής. Ετσι μόνο συνεχίζουμε να μιλάμε για δημοκρατική εκπροσώπηση.

Στον αντίποδα θα τοποθετούσαμε ένα πολιτικό σύστημα, όπου πολίτες που ζουν μόνιμα έξω και μακριά από ένα κοινωνικό περιβάλλον, θα επηρεάζουν με την ψήφο τους τη ζωή και τα συμφέροντα όσων ζουν μέσα σε αυτό. Αυτό μάλιστα, χωρίς να αισθάνονται καθόλου τις συνέπειες των επιλογών τους. Ετσι θα απομακρυνόμασταν από τη δημοκρατία, κι αν μάλιστα -άμεσα ή έμμεσα- ως κριτήριο ψήφου καθιερωνόταν το κοινό αίμα (κατά Νέα Δημοκρατία, «όλοι οι ομογενείς μας»), τότε θα πλησιάζαμε το φυλετικό κράτος.

 

2022 © left.gr | στείλτε μας νεα, σχόλια ή παρατηρήσεις στο [email protected]
§ Όροι χρήσης για αναδημοσιεύσεις Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 3.0 Μη εισαγόμενο (CC BY-NC 3.0)