to top
  • βρείτε μας στο Twitter
  • βρείτε μας στο Facebook
  • βρείτε μας στο YouTube
  • στείλτε μας email
  • εγγραφείτε στο RSS feed
  • international version

20:05 | 20.11.2014

Πολιτική

Οι προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ για την έρευνα και την ανάπτυξη και για την καινοτομία

Η επιστήμη και η έρευνα έχουν για τον Συριζα σημαίνουσα θέση σε όλες τις επεξεργασίες του, για την συνολική ανάπτυξη της κοινωνίας, της δημόσιας Παιδείας, για τη λειτουργία της Πολιτείας και των δομών του Κράτους, για ένα νέο βιώσιμο παραγωγικό αναπτυξιακό μοντέλο για τη χώρα.


Α. Η επιστήμη και η έρευνα

Η επιστήμη και η έρευνα έχουν για τον Συριζα σημαίνουσα θέση σε όλες τις επεξεργασίες του, για την συνολική ανάπτυξη της κοινωνίας, της δημόσιας Παιδείας, για τη λειτουργία της Πολιτείας και των δομών του Κράτους, για ένα νέο βιώσιμο παραγωγικό αναπτυξιακό μοντέλο για τη χώρα.

Ειδικά η βασική έρευνα, ως πρωτότυπη και δημιουργική εργασία και παραγωγή νέας γνώσης, πρέπει να θεωρείται δημόσιο αγαθό. Η βασική έρευνα σε όλες τις επιστημονικές περιοχές είναι προαπαιτούμενο για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη μιάς χώρας με σύγχρονους όρους. Ακόμα και εάν δεν οδηγεί σε επενδύσεις ή άμεση οικονομική αξιοποίηση, όπως είναι για παράδειγμα η έρευνα σε ανθρωπιστικές επιστήμες, μαθηματικά, θεωρητική φυσική, έχει μεγάλη σημασία για τη δημιουργία ισχυρής γνωστικής βάσης προς όφελος της κοινωνίας και αποτελεί προϋπόθεση για την ανάπτυξη και τη καινοτομία. Αυτό σήμερα γίνεται ακόμα πιο επιτακτικό από τον έντονα διεπιστημονικό χαρακτήρα των επιστημονικών ανακαλύψεων και των τεχνολογικών επιτευγμάτων σε μια σειρά από τομείς, όπως τα υλικά, η μηχανική, τα δίκτυα επικοινωνίας και ενέργειας, η βιοϊατρική κλπ. Άλλωστε, οι μεγάλες τεχνολογικές εξελίξεις, που βιώνουμε σήμερα, είχαν ως κοινό χαρακτηριστικό το ότι στηρίχθηκαν σε απρόσμενες ανακαλύψεις που έγιναν κατά την διάρκεια ελεύθερης αναζήτησης νέας γνώσης σε ένα μεγάλο βάθος χρόνου.

Για τον Συριζα, τα ουσιώδη μιας πολιτικής για τη βασική έρευνα που εντάσσονται στα άμεσα μέτρα της κυβέρνησης, περιλαμβάνουν:

α) Σταθερό, συνεχές, μακροχρόνιο και δημόσιο χρηματοδοτικό πλαίσιο που αποτελεί πρωτίστως ευθύνη του Κράτους και της Πολιτείας,

β) Κύριοι άξονες και προτεραιότητες, που αποτελούν αντικείμενο δημόσιων φορέων, ΑΕΙ και ερευνητικών κέντρων στη κατεύθυνση της υλοποίησης του Ενιαίου Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης & ‘Ερευνας, όπως αναφέρεται και στις προγραμματικές μας θέσεις για την Παιδεία.

Ο Ενιαίος Χώρος Ανώτατης Εκπαίδευσης & ‘Ερευνας

Ο στρατηγικός στόχος του Συριζα για τη δημιουργία του Ενιαίου Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης & ‘Ερευνας αφορά πρώτα από όλα, την αντίληψή μας για τη γνώση σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης, από την α’βάθμια μέχρι την γ’βάθμια και την έρευνα. Εκφράζει την ενιαία αντίληψη και φιλοσοφία που πρέπει να έχει η έρευνα και η παιδεία στις σύγχρονες κοινωνίες – και όχι αποκλειστικά οικονομίες - της γνώσης.

Ζητούμενα είναι η ενοποίηση, διεύρυνση και αναβάθμιση του συστήματος της Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας, η συμβολή στα πεδία της γνώσης και του πολιτισμού αλλά και της οικονομικής ανάπτυξης, η ενίσχυση της δυνατότητας της έρευνας να λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης για τη χώρα. Επιμέρους στόχοι είναι η διαμόρφωση δύο λειτουργικά ισότιμων και συμπληρωματικών συστημάτων (ΕΚ - ΑΕΙ), που το καθένα να διατηρεί τα δικά του αυτόνομα χαρακτηριστικά, με σκοπό την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και του ανθρώπινου δυναμικού, τη στενότερη συνεργασία των ερευνητών των πανεπιστημίων και των ερευνητικών κέντρων και την προώθηση και ενεργό ένταξη των ελληνικών ερευνητικών φορέων σε διεθνείς συνεργασίες και δίκτυα.

Η Ελλάδα διαθέτει ερευνητικό δυναμικό υψηλής ποιότητας τόσο εντός της χώρας όσο και στο εξωτερικό, ενώ υψηλό είναι το ποσοστό πληθυσμού με ανώτατη εκπαίδευση. Επιδιώκεται επομένως, να αξιοποιηθεί με τον καλύτερο τρόπο το ανθρώπινο δυναμικό και η συσσωρευμένη γνώση που βρίσκεται σήμερα στα ΑΕΙ και ερευνητικά κέντρα, και να διασφαλιστεί μακροχρόνια η ανάπτυξη της επιστήμης και της έρευνας.


 

Β. Έρευνα, τεχνολογική ανάπτυξη και καινοτομία

Β1. Τι αντιμετωπίζουμε

Η καινοτομία έντασης γνώσης και η μονομερής διασύνδεση της επιστήμης και της έρευνας με την οικονομία, αποτελούν δυστυχώς μοναδική προτεραιότητα της ερευνητικής πολιτικής της ΕΕ έως το 2020 προκειμένου να αντιμετωπίσει τη θέση της στον διεθνή ανταγωνισμό. Σήμερα, ίσως και πάνω από 70% της παραγωγής νέας γνώσης (ειδικά στον τομέα Πληροφορικής) λαμβάνει χώρα εκτός ΕΕ, ενώ ~ 50% παγκοσμίως λαμβάνει χώρα σε χώρες εκτός της τριάδας ΕΕ-ΗΠΑ-Ιαπωνία.

Στο πλαίσιο των ακολουθούμενων πολιτικών, δύσκολα αποκρύπτονται οι μεγάλες ανισομέρειες των χωρών-μελών της ΕΕ στον τομέα αυτό, σε βορρά-νότο, αλλά και ανατολή-δύση, με μέσον όρο δαπανών επί του ΑΕΠ ανά χώρα το 1,9% και με συνεχείς περικοπές των δαπανών έρευνας στους εθνικούς προϋπολογισμούς χωρών-μελών, όπως σε Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Ελλάδα κ.ά.

Δεδομένες επίσης είναι και οι παθογένειες και διαρθρωτικές αδυναμίες του ελληνικού παραγωγικού μοντέλου. Στην Ελλάδα, όπου οι συνολικές δαπάνες για την έρευνα δεν ξεπερνούν το 0,6 % του ΑΕΠ, παρατηρούμε ιδιαίτερα χαμηλή τη συμμετοχή. Του ιδιωτικού τομέα Γενικότερα έχουμε υποτονική εγχώρια ζήτηση υπηρεσιών έρευνας & καινοτομίας, χαμηλή ζήτηση ανθρώπινου δυναμικού υψηλών προσόντων από τον ιδιωτικό τομέα, ειδικά από τη βιομηχανία και δεν υπάρχει κουλτούρα εφαρμογής καινοτομίας, ειδικά στην παραγωγή. Σήμερα, ελάχιστες επιχειρήσεις διατηρούν τμήματα Ε&Α, ενώ οι στην πλειοψηφία τους, λόγω μικρού μεγέθους, δεν διαθέτουν τους απαραίτητους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους για συστηματικές δραστηριότητες Ε&Α.

Η ιδιαίτερα χαμηλή συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στη συνολική επένδυση στην έρευνα παραμένει ένα από τα ασθενέστερα στοιχεία του ελληνικού συστήματος έρευνας και καινοτομίας, όταν από την άλλη, ομολογείται γενικώς ότι το ελληνικό ερευνητικό σύστημα έχει εξαιρετικές επιδόσεις και καταγράφει επιτυχίες στον διεθνή στίβο.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, η νεοφιλελεύθερη αντίληψη για την έξοδο από την κρίση στηρίζεται στην αυθαίρετη παραδοχή ότι το δημόσιο ερευνητικό σύστημα της χώρας (ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης & ερευνητικά κέντρα) οφείλει να υπάρχει για να υποστηρίζει την «επιχειρηματικότητα» με κάθε μέσον. Η επίτευξη αυτού του στόχου απαιτεί την προώθηση της καινοτομίας, πράγμα που μεταφράζεται, όπως προαναφέρθηκε, σε ανάγκη αλλαγής τόσο της δημόσιας εκπαίδευσης και της έρευνας, έτσι ώστε να συνδέονται αμεσότερα με την αγορά και την επιχειρηματικότητα και να εξυπηρετείται η ταχύτερη μετατροπή της παραγόμενης γνώσης σε νέα προϊόντα και υπηρεσίες.

Η βασική πολιτική της συγκυβέρνησης επομένως - και οι οικονομικοί της στόχοι για αύξηση των συνολικών δαπανών για έρευνα στο 2% του ΑΕΠ έως το 2020 σε συνδυασμό με τους σχετικούς νόμους για την ανώτατη εκπαίδευση και έρευνα -, αφορά στη συμμόρφωση του θεσμικού και του οικονομικού περιβάλλοντος με σκοπό να δοθεί κατά τη δική της νεοφιλελεύθερη αντίληψη, ώθηση στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και τη μόχλευση ιδιωτικών επενδύσεων σε έρευνα & καινοτομία. Συγκεκριμένα :

  • Ο θεσμικός χαρακτήρας όλων των φορέων υλοποίησης έρευνας μεταλλάσσεται

  • Επιχειρείται η πλήρης ιδιωτικοποίηση, όταν όλα τα μοντέλα έρευνας σε άλλες χώρες με παρόμοιο μέγεθος προϋποθέτουν σοβαρές δημόσιες επενδύσεις στην έρευνα & τεχνολογία, της τάξης του 6-7% του ΑΕΠ

  • Εκπίπτουν τα ακαδημαϊκά χαρακτηριστικά, οι νέοι επιστήμονες που εργάζονται στα προγράμματα με μπλοκάκια θεωρούνται πλέον «εργολάβοι» και πληρώνουν ΦΠΑ, ενώ το πενιχρό εισόδημά τους υπερ-φορολογείται, οι επιστήμονες έχουν όλο και λιγότερο λόγο στη χάραξη των πολιτικών και η αγορά καθίσταται ο απόλυτος ρυθμιστής, καταργούνται οι σταθερές θέσεις εργασίας.

Η κατεύθυνση της επιχειρηματικότητας ως ιδεολογικός στόχος, τίθεται πιο συγκεκριμένα, στους αντίποδες του δημόσιου ερευνητικού συστήματος, το οποίο επιχειρείται να διαλυθεί, κατηγορούμενο ως κρατικοδίαιτο. Οι ερευνητές κατηγορούνται ότι λειτουργούν ως δημόσιοι υπάλληλοι και επιχειρείται η αλλαγή των εργασιακών σχέσων, με κατάργηση των σταθερών θέσεων εργασίας και εγκαθίδρυση ελαστικών μορφών με βάση τις συμβάσεις στα ερευνητικά προγράμματα (βλ. σχέδιο νόμου για την Έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία - Ε.Τ.Α.Κ., Οκτ. 2014).

Στα παραπάνω, έρχεται να προστεθεί και περιφερειακή διάσταση, η πολιτική της «έξυπνης εξειδίκευσης» : Την επόμενη προγραμματική περίοδο και έως το 2020, οι 13 Περιφέρειες της χώρας καλούνται ανταγωνιστικά η μία έναντι της άλλης, και έναντι των υπολοίπων της ΕΕ, να προωθήσουν τον μετασχηματισμό της τοπικής ή περιφερειακής οικονομίας διαχειριζόμενες σημαντικούς πόρους του νέου «ΕΣΠΑ» (ΣΕΣ 2014-2020).

Η περιφερειακή διάσταση της ακολουθούμενης πολιτικής συνδυαζόμενη με την εξυπηρέτηση συγκεκριμένων στόχων και συμφερόντων, μεταφράζεται από τη συγκυβέρνηση σε προσπάθειες ίδρυσης νέων Ερευνητικών Κέντρων «ειδικού σκοπού» ανά την επικράτεια, έξω από κάθε κεντρικό σχεδιασμό, χωρίς μελέτες σκοπιμότητας ή βιωσιμότητας, προσπάθειες που εκτός των άλλων, εντείνουν τον κατακερματισμό του ερευνητικού ιστού και τις αλληλεπικαλύψεις.

Αυτή βέβαια είναι μια καιροσκοπική πολιτική.

Για τη χάραξη προτεραιοτήτων, δράσεων και πολιτικών Έρευνας, Ανάπτυξης και Καινοτομίας σε μια χώρα σε ύφεση που χαρακτηρίζεται από οξείες περιφερειακές ανισότητες, είναι ο κεντρικός σχεδιασμός, η σωστή διάγνωση των αναγκών της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας καθώς και ο συνδυασμός τους με τους τομείς όπου το ελληνικό ερευνητικό σύστημα παρουσιάζει συγκριτικά πλεονεκτήματα και δυνατότητες.

Στο πλαίσιο αυτό, η αξιοποίηση του εξειδικευμένου επιστημονικού δυναμικού και ειδικά των νέων επιστημόνων, καθώς και της ερευνητικής & τεχνολογικής υποδομής, αποτελεί κομβικό σημείο, σε συνδυασμό με χρηματοδοτικά εργαλεία και πολιτικές στην αγορά εργασίας, μέτρα τα οποία όταν εφαρμοστούν με σταθερότητα, δύνανται πραγματικά να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο της φυγής κυρίως νέων επιστημόνων υψηλής ειδίκευσης στο εξωτερικό.


 

Β2. Η προσέγγισή μας και οι στόχοι μας

Μιλώντας για έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία, χρειάζεται να μελετηθούν καταρχήν οι συνέργειες των φορέων που παράγουν έρευνα - δηλαδή των ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης και των ερευνητικών κέντρων - με τον τρίτο πόλο, τον ιδιωτικό τομέα: πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και ανώτατη τεχνολογική εκπαίδευση, πρέπει να συνεργάζονται σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο και να οικοδομούν συνέργειες με τις τοπικές κοινωνίες και οικονομίες, καθώς και με τον καινοτόμο ιδιωτικό τομέα σε τομείς έντασης γνώσης.

Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση του Συριζα θα χρησιμοποιήσει τα κατάλληλα αναπτυξιακά και χρηματοδοτικά εργαλεία με κοινωνικό πρόσημο, ώστε να υποστηρίξει με διοικητικά, οικονομικά, φορολογικά και άλλα μέτρα, την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας σε τομείς έντασης γνώσης και τη δημιουργία σταθερών θέσεων εργασίας, σε ένα πλαίσιο λειτουργίας απολύτου διαφάνειας και κοινωνικής λογοδοσίας.

Πρέπει να σημειωθεί ότι, οι ερευνητικές προσπάθειες και ειδικά η βασική έρευνα, είναι μακροχρόνιες δραστηριότητες από τη φύση τους και υψηλού ρίσκου, απαιτούν σημαντικούς δηλαδή κρατικούς πόρους και χρόνο, και κυρίως, σταθερές και μακρόπνοες πολιτικές ώστε να αποδώσουν στην οικονομία.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα έλλειψης μακρόπνοης στρατηγικής θεωρούμε την κατεύθυνση των ερευνητών αποτελεσμάτων τις τελευταίες 10ετίες: χωρίς στοιχειώδη εθνικό προγραμματισμό, οι ερευνητικές προσπάθειες στρέφονταν αποκλειστικά σε τομείς όπου υπήρχαν διαθέσιμες χρηματοδοτήσεις.

Για τον Συριζα, προκειμένου να παράγει αξία η έρευνα και για την επωφελή διασύνδεση των φορέων που παράγουν έρευνα με την οικονομία και για την υποστήριξη μιας μακροπρόθεσμης ερευνητικής πολιτικής, απαιτείται η ύπαρξη ενός εθνικού και πολυετούς (τουλάχιστον 10ετούς) στρατηγικού σχεδιασμού ή ενός εθνικού προγράμματος για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη, που θα σχεδιάζεται δημοκρατικά, θα αποφασίζεται από το Κοινοβούλιο και θα υλοποιείται με τον θεσμικό έλεγχο της Πολιτείας και του Κράτους στο πλαίσιο του ενιαίου χώρου ανώτατης εκπαίδευσης και έρευνας. Άμεσο και αναγκαίο μέτρο για τον Συριζα στην κατεύθυνση αυτή, είναι ένα νέο και πλήρες θεσμικό πλαίσιο για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη, το οποίο επεξεργαζόμαστε ήδη και το οποίο θα αποτελεί συνέχεια του εν ισχύ θεσμικού πλαισίου με κορμό τον Ν.1514/1985.

Το νέο θεσμικό πλαίσιο προτίθεται να υποστηρίξει πλήρως τον δημόσιο και ακαδημαϊκό χαρακτήρα των φορέων της έρευνας και να απαντήσει σε ανάγκες και προβλήματα του ερευνητικού ιστού όπως η πολυδιάσπασή τους σε διάφορα υπουργεία εκτός ΥΠΑΙΘ. Παράλληλα, θα περιέχει σαφείς ρυθμιστικές διατάξεις, που θα ρυθμίζουν

  • Θέματα μεταφοράς τεχνογνωσίας, προϋποθέσεις δημιουργίας & λειτουργίας τεχνολογικών υποδομών, συμπράξεων κλπ μεταξύ ΑΕΙ, ερευνητικών κέντρων, επιχειρήσεων, συνεταιρισμών, κλπ.

  • Το μοντέλο συνεργασίας των δομών που παράγουν έρευνα με τους χρήστες των ερευνητικών αποτελεσμάτων σε επίπεδο Περιφερειών και διασύνδεσής τους με τις τοπικές κοινωνίες και οικονομίες.

  • Το αναγκαίο σύστημα δομών: πρέπει να αξιολογηθεί το υπάρχον και να οριστούν οι αναγκαίες δομές, τα όργανα χάραξης και υλοποίησης πολιτικών και δράσεων. Προϋπόθεση καλής πρακτικής είναι η ύπαρξη ενός σοβαρού μηχανισμού ελέγχου, παρακολούθησης & αξιολόγησης. Αναγκαία επίσης είναι η ενίσχυση της συμετοχής των επιστημονικών σωμάτων στον σχεδιασμό και στη λήψη αποφάσεων και η μείωση της γραφειοκρατίας.

  • Το πλαίσιο διεπιφάνειας δημοσίου & ιδιωτικού τομέα στα θέματα έρευνας (πνευματικά δικαιώματα, επιστημονική δεοντολογία, βιοηθικής, open acess/open data, ελεύθερα λογισμικά). Χρειάζονται ρυθμίσεις για την προστασία του ερευνητικού έργου & πλήρης διαφάνεια στη διαχείριση του ερευνητικού αποτελέσματος που εκπονήθηκε με δημόσιους πόρους.

  • Τη συνοδό οικονομική πολιτική (χρηματοδοτική και πιστωτική πολιτική, φορολογικά ζητήματα, αναπτυξιακοί νόμοι).

  • Την περιφερειακή διάσταση: απαιτείται κεντρική προτεραιοποίηση και ενίσχυση δράσεων με βάση τις ανάγκες & δυνατότητες χρηματοδότησης στις 13 Περιφέρειες της χώρας («έξυπνη εξειδίκευση», ΣΕΣ 2014-2020), με βάση και την ωριμότητα των δράσεων και των υπαρχουσών δομών. Στο πλαίσιο αυτό, χρειάζεται μια περιφερειακή πολιτική συνεκτική και κεντρικά σχεδιασμένη, όπου η κάθε μία ελληνική περιφέρεια δεν θα ανταγωνίζεται τις άλλες 12.

Σε κάθε περίπτωση, για την Ελληνική πραγματικότητα, οι προϋποθέσεις καλής πρακτικής αφορούν πάνω απ’όλα την ύπαρξη ξεκάθαρων θεσμικών ρόλων, καθώς και δομών ελέγχου και διαφανών μηχανισμών αξιολόγησης και παρακολούθησης από πλευράς Πολιτείας.

Σχήμα 1: Δομές που παράγουν έρευνα

Σχηματικά, η προσέγγισή μας για τη διασύνδεση των φορέων της έρευνας με τον ιδιωτικό τομέα είναι όπως στο Σχήμα 1: Οι δημόσιοι φορείς που παράγουν Έρευνα και Καινοτομία συμπράττουν με επιχειρήσεις σύμφωνα με το παραπάνω θεσμικό πλαίσιο, δημιουργώντας συνθήκες όσμωσης και διεπιστημονικές δομές συνεργασίας, οι οποίες θα αξιοποιούν περαιτέρω δυνατότητες χρηματοδότησης.

Γ. Τομείς Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης: Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΑΣ

Η πρότασή μας αφορά τον καθορισμό στοχευμένων προτεραιοτήτων σε τομείς Ε&Α με σκοπό την υποστήριξη ενός νέου παραγωγικού μοντέλου. Κατά συνέπεια, στην προτεραιοποίηση που ακολουθεί, σημαντικοί τομείς οικονομικής δραστηριότητας, όπως πχ ο τουρισμός, συμπεριλαμβάνονται ως δράσεις μέσα στους προτεινόμενους τομείς Ε&Α. Τομείς επίσης, εξίσου σημαντικοί για το παραγωγικό μοντέλο, όπως οι ανθρωπιστικές/κοινωνικές επιστήμες και ο πολιτισμός, περιλαμβάνονται στη δική μας πρόταση, ως βασικοί τομείς, γενικής εφαρμογής.

Συγκεκριμένα προτείνουμε τους παρακάτω τομείς για δράσεις Ε&Α (Σχήμα 2):

  1. Οκτώ (8) κύριους τομείς Ε&Α, και

  2. Πέντε (5) βασικούς τομείς Ε&Α, γενικής εφαρμογής (των οποίων η προώθηση και διάχυση έχει μεγάλη επίπτωση στην ανάπτυξη όλων των παραπάνω κύριων τομέων, καθώς και μεγάλες επιπτώσεις στο παραγωγικό μοντέλο).

 
Η Πρότασή μας σκιαγραφεί το βασικό προφίλ Ε&Α ενός παραγωγικού μοντέλου, ήπιου περιβαλλοντικά, βιώσιμου και προσανατολισμένου στα χαρακτηριστικά της χώρας. Σε συνδυασμό με το υπόλοιπο Πρόγραμμα, η Πρότασή μας φιλοδοξεί να συμβάλλει στο γενικότερο σχέδιο για την ανασυγκρότηση της χώρας με σύγχρονους όρους, με σεβασμό στον άνθρωπο και στη φύση.

Σχήμα 2: Κύριοι τομείς και τομείς βασικοί, γενικής εφαρμογής

Γ1. Κύριοι Τομείς Ε&Α

1. Αγροτο-διατροφή

  • Βιώσιμη αγροτική παραγωγή - νέες μέθοδοι παραγωγής.

  • Επεξεργασία Ελιάς/ ολοκληρωμένη πρόταση διαχείρισης των ελαιοαποβλήτων

  • Φυσικά προϊόντα & νέα αγροτικά προϊόντα έρευνας & ανάπτυξης: ενδημικά φυτά και βότανα, προϊόντα μελιού, ενεργειακά φυτά.

  • Παραγωγή βιοτεχνολογικών προϊόντων χαμηλής επένδυσης και υψηλής προστιθέμενης αξίας.

  • Σχεδιασμός και δημιουργία βιώσιμης «εθνικής παραγωγικής αλυσίδας» (national supply chain).

2. Υγεία – Φάρμακα – Βιολογία - Ιατρική

  • Καινοτόμα φάρμακα και επανατοποθέτηση φαρμακευτικών ουσιών / Έρευνα, Ανάπτυξη & Παραγωγή.

  • Ενδυνάμωση της Μεταφραστικής Βιοιατρικής Έρευνας μέσω Συστημικών και Στοχευμένων Μοριακών Θεραπευτικών Προσεγγίσεων. Ανάπτυξη καινοτόμων μοριακών διαγνωστικών υπογραφών,

  • Προτυποποίηση/ψηφιοποίηση. εναρμόνιση της Μοριακής επιδημιολογικής καταγραφής του ελλαδικού χώρου, για την στάθμιση και ευφυή διαχείριση επιδημολογικών κινδύνων

  • Ολοκληρωμένη πρόταση για την υποστήριξη της παραγωγής γενοσήμων με υψηλή προστιθέμενη αξία, με λεπτομερή, πολυεπίπεδη αξιολόγηση της βιοισοδυναμίας τους.

  • Καινοτόμα ραδιοφάρμακα υψηλής τεχνολογίας PET/SPECT για θεραπεία & διάγνωση / Έρευνα, Ανάπτυξη και Παραγωγή.

  • Παραγωγή βιοτεχνολογικών προϊόντων (βιοδεικτών ή πρωτεϊνών κλπ) με μικρό ενεργειακό & περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

  • Ολοκληρωμένη διαχείριση ιστικών μοσχευμάτων (Τράπεζες ιστών).

  • Καινοτόμα φυσικά βιοκτόνα: ουσίες βιολογικής προέλευσης και βιοτεχνολογικές μέθοδοι εφαρμογής τους για την αντιμετώπιση επιβλαβών εντομολογικών ειδών ιατρικής, κτηνιατρικής και γεωργικής σπουδαιότητας.

  • Φαρμακοτρόφιμα (nutraceuticals): Έρευνα, Ανάπτυξη και Παραγωγή. Προέρχονται απο φυτά, αλλά έχουν στοχευμένη δράση για διάφορες ασθένειες (βαλεριάνα, μαστίχα κλπ). Είναι ενας τομέας που αναπτύσεται διεθνως μετα την ανταπόκριση του κοινού στα διατροφικά συμπληρώματα, τα οποία όμως δεν είχαν στοχευμένη δράση. Η Ελλάδα θα μπορούσε να αξιοποιήσει τα πολλά και διαφορετικά φυτά με ανάλογες ιδιοτητες που έχει, με σοβαρά οικονομικά αποτελέσματα.

3. Μεταφορές (Clean Transport)

  • Δημιουργία περιφερειακών διαμετακομιστικών κόμβων.

  • Ολοκληρωμένη πρόταση εθνικών μεταφορών σε συνδυασμό με τη δημιουργία βιώσιμης «Εθνικής παραγωγικής αλυσίδας» (national supply chain).

  • Επιμέρους θέματα εφοδιαστικής αλυσίδας.

  • Θαλάσσιες μεταφορές (ναυτιλία, πρόσβαση από θαλάσσης).

  • Συνδυασμένες μεταφορές στο αστικό περιβάλλον.

  • Διεθνείς συνεργασίες Ε&Α που αξιοποιούν τη γεωπολιτική θέση της χώρας.

4. Θαλάσσια Ε&Α

  • Ολοκληρωμένες υπηρεσίες πληροφόρησης για το θαλάσσιο περιβάλλον

  • Ολοκληρωμένα συστήματα παρατήρησης – παρακολούθησης - πρόγνωσης του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

  • Ολοκληρωμένη διαχείριση παράκτιας ζώνης

  • Βιώσιμες Υδατοκαλλιέργειες

  • Ολοκληρωμένη αλιευτική διαχείριση

  • Ολοκληρωμένη διαχείριση λεκανών απορροής

  • Υπηρεσίες έρευνας και διάσωσης, αντιμετώπισης θαλάσσιων ατυχημάτων

  • Ανάδειξη υποθαλάσσιας πολιτιστικής κληρονομιάς

  • Ενυδρεία – υποθαλάσσια πάρκα

  • Θαλάσσιος οικο-τουρισμός

5. Φυσικοί πόροι - Ενέργεια

  • Τεχνολογική ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας: ηλιακά - φωτοβολταϊκά – αιολικά πάρκα – γεωθερμία, κλπ.

  • Συστήματα ολοκληρωμένης ενεργειακής διαχείρισης ηπειρωτικής χώρας

  • Συστήματα ολοκληρωμένης ενεργειακής διαχείρισης νησιωτικής χώρας (μη διασυνδεδεμένα στο δίκτυο νησιά)

  • Διαχείριση υδάτινων πόρων- Μονάδες αφαλάτωσης νησιωτικής χώρας (συνεργατικές δράσεις νήσων/περιφέρειες Ν. & Β. Αιγαίου - Κρήτης)

  • Τεχνολογίες φυσικού αερίου

  • Τεχνολογίες καθαρού λιγνίτη (καθαρές τεχνολογίες καύσης)

6. Πολιτισμός και πολιτιστική κληρονομιά

  • Νέες μέθοδοι & διεπιστημονικές τεχνολογίες διαχείρισης πολιτιστικής κληρονομιάς (ψηφιοποίηση έργων τέχνης)

  • Θεματικά μουσεία

  • Βιβλιοθήκες

  • Εκπαίδευση

7. Περιβάλλον – Κλιματική αλλαγή

  • Τεχνολογίες αντιρρύπανσης, οργανικών υλικών και εξοικονόμησης πόρων

  • Διαχείριση στερεών αποβλήτων

  • Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και μετριασμός επιπτώσεων

  • Μείωση εκπομπών από την βιομηχανία και τις μεταφορές

  • Ελάττωση των επιπτώσεων της ρύπανσης σε ευπαθείς ομάδες πληθυσμού και τα οικοσυστήματα.

8. Προστασία από φυσικές καταστροφές – Ασφάλεια

  • Ασφάλεια μεγάλων υποδομών

  • Αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών & τεχνολογικών ατυχημάτων

  • Κυβερνοασφάλεια και προστασία στο διαδίκτυο

  • Επιτήρηση συνόρων, οικονομικό έγκλημα, μετανάστευση

  • Έρευνα και διάσωση

Γ2. Βασικοί τομείς Ε&Α, γενικής εφαρμογής (ΒΤΓΕ)

  1. Εφαρμογές Πληροφορικής & Επικοινωνιών

  • Διαδίκτυο Μέλλοντος (Future Internet)

  • Τηλεπικοινωνίες

  • Ρομποτική

  • Δίκτυα

Tομείς ενδιαφέροντος:

(α) την υγεία και την ποιότητα της ζωής ενός ολοένα και μεγαλύτερου πληθυσμού που διανύει την «τρίτη ηλικία»

(β) τον συστηματικό έλεγχο και συνεχή ενημέρωση σχετικά με την ποιότητα της τροφικής αλυσίδας

(γ) την υποστήριξη σύνθετων - «έξυπνων» δικτύων παραγωγής και διάθεσης της «πράσινης ενέργειας»

(δ) την αποδοτική διαχείριση πόρων (μεταφορές, απορρίμματα, ενεργειακή κατανάλωση, συντήρηση κρίσιμων υποδομών, μόλυνση περιβάλλοντος, κλπ) σε αστικά και μητροπολιτικά περιβάλλοντα

(ε) την πάταξη διαφόρων μορφών οικονομικής παραβατικότητας (λαθρεμπόριο, φοροδιαφυγή, κλπ)

(στ) την διαφάνεια και την κοινωνική λογοδοσία της δημόσιας διοίκησης και εν γένει των δημοσίων υπηρεσιών.

  1. Μικρο- και νανο- ηλεκτρονική, φωτονική, νανοτεχνολογία, προηγμένα υλικά και προηγμένα συστήματα παραγωγής.

Tομείς ενδιαφέροντος:

(α) νέα υλικά / κατασκευές

(β) πολιτιστική κληρονομιά

(γ) περιβάλλον

(δ) βιοτεχνολογία

(ε) καινοτόμα φάρμακα

(στ) ενέργεια

  1. Ανθρωπιστικές & κοινωνικές επιστήμες

Tομείς ενδιαφέροντος:

(α) φτώχεια, κοινωνικός αποκλεισμός, ανισότητες και κοινωνική συνοχή και

(β) ανισότητες πρόσβασης στην εκπαίδευση

  1. Εφαρμογές τεχνολογιών διαστήματος

(α)Ανάπτυξη εθνικού συστήματος που θα παρέχει ολοκληρωμένες υπηρεσίες πληροφόρησης σχετικές με την παρακολούθηση του θαλάσσιου, επίγειου & ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος της χώρας από το διάστημα και από επίγειες υποδομές παρατήρησης

Τομείς ενδιαφέροντος: τουρισμός, γεωργία, διαχείριση υδάτινων πόρων, χρήσεις γής, διαχείριση παράκτιων οικοσυστημάτων, ασφάλεια & άμυνα της χώρας κ.α.

(β)Ολοκληρωμένες υπηρεσίες πληροφόρησης σχετικά με το περιβάλλον και την 

ασφάλεια με διαστημικές και επίγειες υποδομές παρατήρησης. 

(γ) Εξασφάλιση της επιχειρησιακής λειτουργίας των επίγειων υποδομών

(δ)Υποστήριξη στην ανάπτυξη διαστημικών προϊόντων, υπηρεσιών & εφαρμογών σε τομείς, όπως οι τηλεπικοινωνίες, το κλίμα, η παρατήρηση της Γής, η ασφάλεια, η πλοήγηση, κ.α. και χρήση από φορείς της κοινωνίας, μέσω κάποιου δημοσίου φορέα (πχ ΕΑΑ) που θα διαχειρίζεται τα πρωτογενή δεδομένα

(ε)Υποστήριξη της επιστημονικής διαστημικής κοινότητας στη διαχείριση και 

επεξεργασία διαστημικώνδεδομένων, στην έρευνα για το διαστημικό καιρό και 

εξασφάλιση της λειτουργίας των επίγειων υποδομών.

  1. Βιοτεχνολογία - τεχνολογίες ραδιοϊσοτόπων - εφαρμογές πυρην. τεχν/γίας

Tομείς ενδιαφέροντος:

(α) Περιβάλλον

(β) Υγεία - πρόληψη – φάρμακα/διαγνωστικά

(γ) Ασφάλεια (ραδιολογική, διατροφική, δημόσια υγεία)

(δ) Πολιτιστική κληρονομιά (αρχαιομετρία)

(ε) Τρόφιμα – Γεωργία -Αλιεία

Συμπερασματικά, οι παραπάνω πολυεπιστημονικοί τομείς έντασης γνώσης διαπερνούν πολλούς διαφορετικούς τομείς έρευνας και ανάπτυξης, με τους οποίους μια γόνιμη αλληλεπίδραση μπορεί να προετοιμάσει το έδαφος για νέες βιομηχανικές τεχνολογίες, προϊόντα, υπηρεσίες και καινοτόμες εφαρμογές. Οι πολυάριθμες αλληλεπιδράσεις των ΒΤΓΕ με άλλες καθιερωμένες βιομηχανικές τεχνολογίες μπορεί να αποτελέσουν σημαντική πηγή καινοτομίας και να συμβάλλουν στην αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου.


 

Δ. Επίλογος

Στόχος του ΣΥΡΙΖΑ, η υλοποίηση μιάς μακροπρόθεσμης ερευνητικής και αναπτυξιακής πολιτικής, ενός δημοκρατικά σχεδιασμένου εθνικού στρατηγικού σχεδίου για την Έρευνα και την Τεχνολογική Ανάπτυξη, το οποίο θα υλοποιήσει έναν ουσιαστικά ενιαίο χώρο ανώτατης εκπαίδευσης και έρευνας και θα συμβάλλει μέσω συνεργειών με τον ιδιωτικό τομέα και με τον ρυθμιστικό ρόλο της Πολιτείας, στη βιώσιμη παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας και στην ανάπτυξη.

Για την υλοποίηση πολιτικών και δράσεων έρευνας και καινοτομίας σπαιτείται δημιουργικότητα και η χάραξη νέων δρόμων. Κυρίως όμως, απαιτείται σταθερή κυβέρνηση με κορμό την Αριστερά,, ώστε σε βάθος χρόνου, να αξιοποιηθούν σε ένα εξαιρετικά διεθνοποιημένο περιβάλλον, τα πλεονεκτήματα του ελληνικού ερευνητικού συστήματος με σκοπό την παραγωγή νέας γνώσης που θα ενσωματώνεται στην κοινωνία και στην οικονομία.

2020 © left.gr | στείλτε μας νεα, σχόλια ή παρατηρήσεις στο info.left.gr@gmail.com
§ Όροι χρήσης για αναδημοσιεύσεις Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 3.0 Μη εισαγόμενο (CC BY-NC 3.0)