to top
  • βρείτε μας στο Twitter
  • βρείτε μας στο Facebook
  • βρείτε μας στο YouTube
  • στείλτε μας email
  • εγγραφείτε στο RSS feed
  • international version

Μη χάσουμε το δάσος ξανά!

Το 1992, η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν αξιοποίησε το λεγόμενο «Πακέτο Πινέιρο», που προέβλεπε αμοιβαία αποδεκτή λύση για το όνομα της γείτονος, αυτό που στην συνέχεια καθιερώθηκε ως «σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό για όλες τις χρήσεις», που πρώτος από τα ελληνικά κόμματα είχε υποστηρίξει ο Συνασπισμός. Χάθηκε τότε μια μεγάλη ευκαιρία για την λύση του προβλήματος, ενώ έπεφταν στο κενό προτάσεις του ΣΥΝ για την ανάληψη φιλειρηνικών πρωτοβουλιών της χώρας μας στην κατεύθυνση μιας διάσκεψης «τύπου Ελσίνκι» για την περιοχή, με επίκεντρο το απαραβίαστο των διεθνών συνόρων, την κοινή ασφάλεια και την ανάπτυξη της Διαβαλκανικής Συνεργασίας.


Μεταψυχροπολεμικά, η περιοχή των Βαλκανίων βρέθηκε στη δίνη διαλυτικών φαινομένων και συγκρούσεων, με αφετηρία την καταστροφική διάλυση της Γιουγκοσλαβίας. 

Με τις δυνατότητες που είχε η Ελλάδα ως πλήρες μέλος της ΕΕ, πέτυχε αρχικά την μη αναγνώριση της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ) με το συνταγματικό της όνομα. Ωστόσο το Συμβούλιο των πολιτικών αρχηγών υπό τον τότε πρόεδρο της Δημοκρατίας   είχε υιοθετήσει – με την τιμητική εξαίρεση του ΚΚΕ - την μαξιμαλιστική θέση ότι η Ελλάδα «δεν θα αναγνωρίσει κράτος με το όνομα Μακεδονία ή παράγωγά του». 

Η θέση αυτή διακηρύχθηκε και σε λαϊκά συλλαλητήρια  με σύνθημα «Η Μακεδονία είναι μόνο μία και είναι ελληνική». Αναπτύχθηκε δηλαδή, ένας εθνικιστικός πυρετός, συνοδευόμενος από την αντίληψη του «πανταχόθεν  βαλλόμενου έθνους», που ήταν η «συνταγή» για την διεθνή απομόνωση της χώρας.

Ευτυχώς,  στο πλαίσιο της ΕΕ,  αναπτύχθηκε διπλωματική κινητικότητα για την επίλυση της διαφοράς για το όνομα. Όμως, με υπουργό Εξωτερικών τον Αντώνη Σαμαρά,   η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας, αντί να αναζητήσει πρωταγωνιστικό ρόλο στα ταραγμένα Βαλκάνια, έβλεπε το δέντρο κι έχασε το δάσος.  Έτσι επικράτησε   η «σκοπιανοποίηση» της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, αφήνοντας   σε δεύτερη μοίρα το κύριο πρόβλημα, που ήταν  οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, καθώς και το Κυπριακό. Πολλοί τότε θησαύρισαν οργανώνοντας συνέδρια και εκδηλώσεις για την Μακεδονία και τον Μ. Αλέξανδρο.     

Το 1992, η κυβέρνηση Μητσοτάκη    δεν αξιοποίησε το λεγόμενο «Πακέτο Πινέιρο», που προέβλεπε αμοιβαία αποδεκτή λύση για το όνομα της γείτονος, αυτό που στην συνέχεια καθιερώθηκε ως «σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό για όλες τις χρήσεις», που πρώτος από τα ελληνικά κόμματα είχε υποστηρίξει ο Συνασπισμός. Χάθηκε τότε μια μεγάλη ευκαιρία για την λύση του προβλήματος, ενώ έπεφταν στο κενό προτάσεις του ΣΥΝ για την ανάληψη φιλειρηνικών πρωτοβουλιών της χώρας μας στην κατεύθυνση μιας διάσκεψης «τύπου Ελσίνκι» για την περιοχή, με επίκεντρο το απαραβίαστο των διεθνών συνόρων, την κοινή ασφάλεια και την ανάπτυξη της Διαβαλκανικής Συνεργασίας.  

Το γιατί τέτοιες προτάσεις δεν εύρισκαν «ευήκωα ώτα» στην τότε κυβέρνηση, αποκαλύφθηκε το 1993, όταν ο  Αντώνης Σαμαράς έριξε την κυβέρνηση Μητσοτάκη  προσβλέποντας  στην πολιτική κεφαλαιοποίηση του «μακεδονικού αγώνα του»! Πράγματι, αρχικά πήγε καλά η ΠΟΛΑΝ, αλλά δεν μακροημέρευσε. Μήπως, από αυτό πρέπει να διδαχτούν οι σημερινοί «μακεδονομάχοι»;

Σήμερα, η θέση ότι «δεν αναγνωρίζουμε χώρα με το όνομα Μακεδονία ή παράγωγά του» έχει ξεπεραστεί de facto, αφού,   με την Ενδιάμεση Συμφωνία (1995), η Ελλάδα αναγνώρισε την γείτονα με το όνομα Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, με το οποίο εντάχθηκε και στον ΟΗΕ. Πρωθυπουργός ήταν τότε ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο οποίος, με  έτσι τερμάτισε και το εμπάργκο που η κυβέρνησή του είχε επιβάλει στην ΠΓΔΜ. Έκτοτε αναπτύχθηκαν και διπλωματικές σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες, οι δε έλληνες επιχειρηματίες έγιναν πρώτοι σε επενδύσεις στα Σκόπια.

Θυμίζω ότι με το άρθρο 7 της Ενδιάμεσης Συμφωνίας η Ελλάδας έχει δεσμευτεί να μην εμποδίσει την ένταξη της γείτονος σε διεθνείς οργανισμούς με την προσωρινή της ονομασία. Άρα, «νέο Βουκουρέστι» είναι πολύ πιθανό να μην υπάρξει, αν και τότε δεν υποβλήθηκε βέτο, αλλά μόνο απειλή βέτο.

Η διαπραγμάτευση στο πλαίσιο του ΟΗΕ επαναρχίζει σύντομα και με κυβέρνηση Ζάεφ στα Σκόπια, υπάρχουν βάσιμες ελπίδες για συμφωνία προς όφελος και των δύο χωρών. Ως Ελλάδα να μη χάσουμε το δάσος ξανα!


*Ο Πάνος Τριγάζης είναι μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ

2022 © left.gr | στείλτε μας νεα, σχόλια ή παρατηρήσεις στο [email protected]
§ Όροι χρήσης για αναδημοσιεύσεις Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 3.0 Μη εισαγόμενο (CC BY-NC 3.0)