to top
  • βρείτε μας στο Twitter
  • βρείτε μας στο Facebook
  • βρείτε μας στο YouTube
  • στείλτε μας email
  • εγγραφείτε στο RSS feed
  • international version

«Ιστορικής σημασίας» η συμφωνία που υπέγραψε ο ΕΛΔΟ με τη NASA

Τι λένε για τη συμφωνία συνεργασίας που υπέγραψε με τη NASA ο Ελληνικός Διαστημικός Οργανισμός, η οποία ανάμεσα σε άλλα περιλαμβάνει την κατασκευή και αποστολή του πρώτου ρομποτικού οχήματος το 2022 στη Σελήνη


Συμφωνία συνεργασίας με τη NASA, υπέγραψε χθες ο Ελληνικός Διαστημικός Οργανισμός (ΕΛΔΟ), η οποία ανάμεσα σε άλλα περιλαμβάνει την κατασκευή και αποστολή του πρώτου ρομποτικού οχήματος το 2022 στη Σελήνη.

Ο ΕΛΔΟ, από το Φεβρουάριο του 2019, ζήτησε -με ανοιχτή πρόσκληση- την κατάθεση προτάσεων από ελληνικά πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και εταιρείες για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα της ΝΑΣΑ για την εξερεύνηση της Σελήνης. Η διαδικασία έληξε με την υποβολή 14 προτάσεων, που είτε θα αξιοποιηθούν κατά την πρώτη αποστολή ελληνικού ρομποτικού οχήματος στη Σελήνη, είτε στη δεύτερη φάση του προγράμματος, που αφορά στην αξιοποίηση των δεδομένων που θα συλλεχθούν.

Οι προτάσεις που κατατέθηκαν αφορούν: Κατασκευή μικροδορυφόρων για τη Σελήνη, κατασκευή αλγορίθμων αποστολής-λήψης φωτογραφιών, δημιουργία συνθηκών καλλιέργειας στη Σελήνη, εφαρμογές εξορύξεων στο έδαφος της Σελήνης, σχεδίαση και χρήση φασματοσκοπικών οργάνων και δοσιμέτρων για την ασφάλεια των αστροναυτών (NASA Orion mission), δημιουργία μηχανισμών λειτουργίας για διαστημικές επικοινωνίες «deep space», δημιουργία προδιαγραφών για συστήματα ανθρώπινης κατοίκησης, συστήματα αναγνώρισης χημικών συστατικών εδάφους και περιβάλλοντος της Σελήνης κ.ά.

Μία από τις προτάσεις είναι του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και αφορά τη μελέτη επιλεγμένων μαγματικών πετρωμάτων από την Ελλάδα (Ηφαίστειο Μέθανα) ως πιθανό σεληνιακό ανάλογο για συστήματα κατοίκησης ανθρώπων.

Ο καθηγητής Ιωάννης Μπαζιώτης μίλησε στο Πρακτορείο για την πρόσκληση από τον ΕΛΔΟ και το τι περιλαμβάνει η μελέτη του Πανεπιστημίου του.

Ο κ. Μπαζιώτης χαρακτήρισε ως «σημαντική πρωτοβουλία να υπάρχουν συνεργασίες με πολύ μεγάλους φορείς που ασχολούνται με το διάστημα, η ΝΑΣΑ είναι το νούμερο ένα αυτή τη στιγμή στον κόσμο στο αντικείμενο. Είναι πολύ σημαντική αυτή η υπογραφή συνεργασίας μεταξύ της ΝΑΣΑ και του ΕΛΔΟ. Εμείς σαν εργαστήριο ορυκτολογίας - γεωλογίας, και πιο συγκεκριμένα εγώ που ασχολούμαι με το αντικείμενο της πλανητικής επιστήμης, ήδη έχουμε αποστείλει δύο προτάσεις προς τον Ελληνικό Διαστημικό Οργανισμό, για να συμμετάσχουμε σε αυτή την εκστρατεία εξερεύνησης, αρχικά για τη Σελήνη».

Μιλώντας για το ιστορικό της πρότασης προς τον ΕΛΔΟ, ο καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου ενημέρωσε ότι «υπήρξε μια ανοιχτή πρόσκληση προς τα μέλη της επιστημονικής κοινότητας, ελήφθησαν 14 προτάσεις, θα αξιολογηθούν και θα προχωρήσουν. Οι δύο προτάσεις μας αφορούν τη μελέτη μετεωριτών - κάτι σημαντικό - γιατί μελετώντας τους μετεωρίτες μπορούμε να καταλάβουμε την περιοχή από όπου προέρχονται(Σελήνη-Άρης). Το επόμενο πρότζεκτ αφορά τη μελέτη περιοχών στη Γη, στην Ελλάδα, με ανάλογη μελέτη πετρωμάτων της Σελήνης και να βγάλουμε συμπεράσματα προς όφελος αποστολών που θα φτάσουν στη Σελήνη».

Απαντώντας στο αν η συμφωνία που υπεγράφη είναι σημαντική για τη χώρα, ο κ. Μπαζιώτης είπε ότι «είναι δεδομένο ότι αυτή η πρωτοβουλία έλειπε από την Ελλάδα. Μόνο καλά μπορεί να φέρει στην πανεπιστημιακή κοινότητα, στους φοιτητές και καθηγητές, στις εταιρείες που ασχολούνται με το αντικείμενο του διαστήματος».

Επίσης, διευκρίνισε ότι «δεν υπήρχε προηγούμενη προσέγγιση στα θέματα πλανητικής επιστήμης» όσον αφορά την προσέγγιση ελληνικών πανεπιστημίων από έναν κρατικό φορέα για τη συμμετοχή σε ένα τόσο μεγαλεπήβολο πρότζεκτ. Και τέλος πρόσθεσε ότι ο Ελληνικός Διαστημικός Οργανισμός ήταν αυτός που βοήθησε και στο να εκτεθεί πέρυσι στο ελληνικό κοινό ο μόνιμος μετεωρίτης που έχει πέσει ποτέ σε ελληνικό έδαφος: «Ο ΕΛΔΟ συνέβαλε στην έκθεση του μόνιμου μετεωρίτη που έχει επιβεβαιωμένα πέσει σε ελληνικό έδαφος, τον οποίο εκθέσαμε τον περασμένο Νοέμβρη στο Μουσείο Ηρακλειδών, καθώς συμπλήρωνε 200 χρόνια από την πτώση του» .

Μια δεύτερη πρόταση προς τον ΕΛΔΟ ήταν οι μηχανισμοί μεταφοράς και επικοινωνίας δεδομένων από και προς το βαθύ διάστημα, πρόταση από το Δημοκρίτειο Θράκης. Ο καθηγητής Βασίλης Τσαουσίδης εξήγησε στο Πρακτορείο τι ακριβώς περιλαμβάνει.

Ο Β. Τσαουσίδης χαρακτήρισε τη συμφωνία συνεργασίας με τη ΝΑΣΑ ως «ένα ιστορικό επίτευγμα για την Ελλάδα. Δίνεται η δυνατότητα στη χώρα να ενισχύσει την αξιοπιστία της, να ενισχύσει την παρουσία της στο διάστημα και τη βιομηχανική της προοπτική. Ιστορική ευκαιρία που πρέπει να αξιοποιηθεί και να μη χαθεί».

Και εξηγώντας τις προτάσεις από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο ανέφερε: «Η κατάκτηση του Διαστήματος έχει δύο όψεις: την εξερεύνησή του και την εκμετάλλευσή του. Εμείς επιδιώκουμε την αξιόπιστη και αυτοματοποιημένη διαδικασία επικοινωνίας. Τη μεταφορά και τη δρομολόγηση των δεδομένων. Αυτή τη στιγμή, στο βαθύ διάστημα η επικοινωνία από τον έναν κόμβο στον άλλον γίνεται με χειρωνακτικό τρόπο, δεν είναι αυτοματοποιημένη. Εμείς έχουμε προτυποποιήσει μια σειρά από πρωτόκολλα με τη ΝΑΣΑ και έχουμε αυτοματοποιήσει αυτή τη διαδικασία. Το Delay Tolerant Networking, η δικτύωση ανεκτική στην καθυστέρηση, με τεχνικές του διαδικτύου για επικοινωνία σε τεθλασμένη γραμμή. Ουσιαστικά εκμεταλλευόμαστε τις δυνατότητες επικοινωνίας ακόμα και όταν δεν υπάρχει απευθείας οπτική επαφή του σώματος που στέλνει με αυτό που παραλαμβάνει. Τώρα γίνονται προσπάθειες όλα αυτά τα πρότζεκτς να χρησιμοποιηθούν στη Σελήνη και αργότερα με το βαθύ διάστημα».

Ο καθηγητής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο συμπλήρωσε ότι στον προγραμματισμό της NASA «υπάρχει η επίσκεψη στον Άρη μετά από την αποστολή στη Σελήνη, και εκεί θα είναι ακόμα πιο δύσκολα τα πράγματα στις επικοινωνίες. Το κύριο πρόβλημα είναι ότι τώρα και στις επόμενες αποστολές θα παραχθούν πάρα πολλά δεδομένα και το πώς αυτά θα τα φέρουμε στη Γη και πως θα αυξήσουμε τον χρόνο και το εύρος της επικοινωνίας».

Τέλος, απαντώντας στο αν είναι η πρώτη φορά που ελληνικός φορέας απευθύνεται στην πανεπιστημιακή κοινότητα για ένα τόσο μεγάλο πρότζεκτ ο κ. Τσαουσίδης είπε ότι «η Ελλάδα με όλα τα πανεπιστήμιά της έχει πολύ δυνατά μυαλά, πρέπει να οργανωθεί λίγο καλύτερα για να μπορέσει να τα αξιοποιήσει. Έχουμε συνεργαστεί στο παρελθόν με ευρωπαϊκούς φορείς, αλλά σε ελληνικό επίπεδο είναι η πρώτη φορά που δεχόμαστε πρόταση».

«Τεράστιο το όφελος με τεχνολογίες που θα αναπτυχθούν στην Ελλάδα – Ιστορική συμφωνία»

Ο κ. Αντώνης Πασχάλης, καθηγητής στο ΕΚΠΑ,  με τη πρόταση της ερευνητικής του ομάδας  «FPGA accelerated compression of Lunar hyper spectral images (Digital Systems and Computer Architecture Laboratory): Επιτάχυνση της συμπίεσης των σεληνιακών φασματοσκοπικών εικόνων (Digital Systems and Computer Architecture Laboratory) από τη FPGA», δήλωσε στον «Real fm»:

«Η υπογραφή της χθεσινής συμφωνίας ήταν μια πρωτοβουλία του ΕΛΔΟ. Πρόκειται για συνεργασία με τη NASA σε ένα πρόγραμμα διαστημικό, όπου η ΝΑSA, η Αμερική και άλλες χώρες, περίπου 10, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, θα πατήσουν το πόδι τους στο φεγγάρι με ρομποτικά συστήματα. Η πρώτη αποστολή θα είμαι μη επανδρωμένη.

Εκεί πέρα θα γίνει μελέτη του υπεδάφους της Σελήνης κι άλλες μελέτες βιολογικές, γεωλογικές και ό,τι άλλο χρειαστεί. Θα γίνουν μια σειρά από αποστολές που θα ξεκινήσουν από τη Σελήνη και θα συνεχίσουν τη δεκαετία του ’30 για τον Άρη. Είναι ένα πολύ μεγάλο project, στο οποίο η Ελλάδα θα έχει τη χαρά να συμμετάσχει από τους πρώτους. Για να πάμε στον Άρη , πρέπει πρώτα περάσουμε από το φεγγάρι. Η ακτινοβολία είναι τεράστια πλέον έξω από την προστασία της Γης και, όπως καταλαβαίνετε, πρέπει να λυθούν πάρα πολλά τεχνολογικά θέματα.

Το διαστημικό όχημα θα φτιαχτεί στην Ελλάδα, θα είναι made in Greece και θα συνεργαστούν για την υλοποίησή του ελληνικά Πανεπιστήμια με ελληνικές εταιρείες. Εκεί εμείς θα έχουμε τη δυνατότητα να φτιάξουμε έναν επεξεργαστή ειδικού σκοπού, ο οποίος ουσιαστικά θα κάνει συμπίεση της υπερφασματικής εικόνας, η οποία είναι απαραίτητη για τη μελέτη του υπεδάφους του φεγγαριού. Πρόκειται για φωτογραφία σε πάρα πολλές συχνότητες, σε πάρα πολλά διαφορετικά φάσματα και καλύπτει και το ορατό αλλά και το υπέρυθρο φάσμα.

Με αυτό τον τρόπο μπορούμε να δούμε πράγματα, που δεν μπορούμε να δούμε με τα μάτια μας, όπως λεπτομέρειες για την εργασία του εδάφους, λεπτομέρειες για αρρώστιες, που μπορεί να υπάρχουν στο έδαφος, στα φυτά, στις καλλιέργειές μας. Ακόμη να γίνει πρόβλεψη και για σεισμούς. Η κάθε χώρα αναλαμβάνει να φτιάξει κάτι δικό της. Εμείς ως Ελλάδα αποφασίσαμε να φτιάξουμε ένα μικρό ρομποτάκι με μία κάμερα, με το οποίο θα μελετήσουμε το υπέδαφος του φεγγαριού.

Η γνώση που θα αναπτυχθεί μπορεί να εφαρμοστεί και στη Γη προς όφελος των Ελλήνων πολιτών. Θα είναι όφελος για τους αγρότες, για τους κτηνοτρόφους, τους ψαράδες. Είναι τεχνολογίες, οι οποίες περνούν μετά στη Γη. Είναι τεράστιο το όφελος, το οποίο θα έχουμε στη συνέχεια. Το τεράστιο όφελος είναι ότι θα αναπτυχθούν τεχνολογίες στην Ελλάδα και θα κρατήσουμε επιστήμονες στην Ελλάδα».

Η κ. Μαριάνθη Φραγκοπούλου, Δρ. Πυρηνικής Φυσικής, από το Δημοκρίτειο Παν. Θράκης, η οποία με την ερευνητική της ομάδα κατέθεσε την πρόταση «Mare Orion Mission: Διεθνές πείραμα ακτινοβολίας (Matroshka AstroRad Radiation Experiment) Εταιρεία: Hellenic Radiation Dosimetry, τόνισε στο «Κόκκινο 105,5»:

«Πρόκειται πράγματι για ελληνική “αποστολή στη Σελήνη”. Είναι πολύ σημαντικό εγχείρημα. Είναι αποτέλεσμα συνεργασίας, διότι το Διάστημα απαιτεί τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων και αυτό το δείχνει και η συμφωνία που υπογράφηκε με τη NASA. Πρόκειται για ένα μεγαλεπήβολο project, που ζητάει τη συνεργασία πολλών διαστημικών οργανισμών, μεταξύ αυτών και του Ελληνικού Διαστημικού Οργανισμού, για να μπορέσει να προχωρήσει στην εξερεύνηση της Σελήνης.

Το project ξεκινάει από το 2020 και θα είναι η πρώτη αποστολή με το ORION, το νέο διαστημόπλοιο της NASA, στο οποίο επίσης θα έχουμε ελληνική συμμετοχή, που θα είναι από την ομάδα μας. Συνεχίζουμε με το πρόγραμμα ώστε να μπορέσουμε να συμμετέχουμε πλέον με ένα ρομποτικό όχημα πάνω στη Σελήνη. Άλλωστε στα πλάνα της NASA για τα επόμενα 15 χρόνια είναι η μελέτη της Σελήνης και μετέπειτα του Άρη.

Την ενδιαφέρει για πολλούς λόγους, π.χ. ενεργειακούς. Θέλει να έχει πλέον μία μόνιμη παρουσία στη Σελήνη, με κάτι αντίστοιχο του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (International Space Station).

H Ελλάδα θα ωφεληθεί πολλαπλώς από τη συμμετοχή της στο πρόγραμμα αυτό: Θα δημιουργηθούν πολλές θέσεις εργασίας. Μπορούμε να βοηθήσουμε στη μείωση του brain drain. Θα πρέπει να συνεργαστούμε (Πανεπιστημιακά Ιδρύματα, Ερευνητικά Κέντρα, Εταιρίες, με συντονισμό από τον Ελληνικό Διαστημικό Οργανισμό), για να μπορέσουμε να έχουμε ένα ολοκληρωμένο και δυνατό αποτέλεσμα.

Το πολύ σημαντικό με τις τεχνολογίες του Διαστήματος είναι ότι ξεκινούν από το Διάστημα αλλά μετά έχουν πληθώρα εφαρμογών στη Γη. Αυτό μπορεί να έχει και πολύ μεγάλα οικονομικά οφέλη για τη χώρα.

Δεν είναι ακόμη καθορισμένος ο ακριβής αριθμός των Ελλήνων επιστημόνων που θα απασχοληθούν στο πρόγραμμα, αλλά σίγουρα θα χρειαστούν αρκετά άτομα, αφού πρόκειται για πολλούς, διαφορετικούς τομείς. Άλλωστε ένας βασικός σκοπός είναι να έρθουν Έλληνες ερευνητές από το εξωτερικό στην Ελλάδα, ή και να μη φύγουν από τη χώρα μας, επιστήμονες που αυτή τη στιγμή δεν βρίσκουν κάτι που να τους ενδιαφέρει και να θέλουν να φύγουν έξω.

Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων, η κατασκευή μικροδορυφόρων για τη Σελήνη, η κατασκευή αλγορίθμων αποστολής και λήψης φωτογραφιών και άλλα πράγματα που συνιστούν επιστημονικό άλμα στο οποίο συμμετέχει και η Ελλάδα. Οι τεχνολογικές προκλήσεις είναι πολύ μεγάλες και πρέπει να απαντήσουμε για να μπορέσουμε να υλοποιήσουμε το πρόγραμμα. Ο καθένας μπορεί να αντιληφθεί ότι όλα αυτά είναι πάρα πολύ σημαντικά».

Ο κ. Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, Καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, του οποίου η ερευνητική ομάδα κατέθεσε τρεις προτάσεις «Resources Exploitation and Mining: Εκμετάλλευση πόρων και ορυκτών // Combined low lunar orbit cubesat and robotic vehicle for mineral exploitation of the moon: Εκμετάλλευση ορυκτών στη σελήνη μέσω χρήσης μικροδορυφόρων και αυτόματων μικροοχημάτων με χρήση συνδυασμένων σεληνιακών τροχεών. // Creation of a Lunar Agrosystem box: Δημιουργία σεληνιακού αγροσυστήματος», σημείωσε στο «Πρώτο Πρόγραμμα» της ΕΡΤ:

«Είναι πολλά τα οφέλη από τη συμμετοχή μας σε τέτοιες προσπάθειες. Ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος για να ψάχνει και να μαθαίνει. Και μετά, φέρνει πίσω αυτά που έχει μάθει ώστε να βοηθάει την ανάπτυξή του πνευματικά και υλικά.

Η Ελλάδα θα συμμετέχει στη διαστημική αποστολή της NASA και έχουμε ήδη συμφωνήσει για ένα αντικείμενο, βάρους ενός κιλού, το οποίο θα αποθέσουμε στην επιφάνεια της Σελήνης.

Τώρα τι θα είναι αυτό και τι θα περιλαμβάνει, θα το σχεδιάσουμε και θα αποφασίσουμε, όλοι οι επιστήμονες μαζί, τι ακριβώς θα είναι, κάτι που θα είναι χρήσιμο για την Ελλάδα και που σίγουρα θα προκαλέσει το ενδιαφέρον. Μπορεί να είναι κάποιο ρομποτικό όχημα, ελληνικό, με κάποια αναλυτικά συστήματα.

Τα πλεονεκτήματα και τα οφέλη αφορούν σε πολλές επιστήμες. Πρώτα πρώτα ξέρουμε ότι η ασύρματη τεχνολογία (επικοινωνίες, multimedia, κ.ά.) έχει δοκιμαστεί πρώτα στο Διάστημα, σε δύσκολες συνθήκες, και έχει εξελιχθεί σε τέτοιο βαθμό που πλέον το θεωρούμε κάτι πολύ απλό.

Μετά, είναι και θέματα ιατρικά: Κάποια πειράματα σε ειδικές συνθήκες, π.χ. συνθήκες μικροβαρύτητας, θα μας χρησιμεύσουν σε ιατρικές εφαρμογές ή να τελειοποιήσουμε κάποιες διαδικασίες, ακόμη και κάποια προϊόντα. Θα μας βοηθήσουν επίσης να κατανοήσουμε γενικότερα θέματα, όπως η αρχή ή η εξέλιξη της ζωής.

Το πρώτο που βλέπουμε από την αποστολή αυτή είναι η εμπειρία που θα μας δώσει. Την εμπειρία να φτιάξουμε κάτι δικό μας, κάτι που θα βρίσκεται σε ένα άλλο ουράνιο σώμα. Όλη αυτή την επικοινωνία και τις πληροφορίες που θα έχουμε, θα δούμε πώς θα μπορέσουμε να τις αξιοποιήσουμε. Για παράδειγμα, προσωπικά με ενδιαφέρει να δούμε τα υλικά της Σελήνης, για πιθανή μελλοντική εκμετάλλευσή τους, δηλαδή εξόρυξη πρώτων υλών από κει.  

Στο πρόγραμμα μετέχουν σχεδόν όλα τα ελληνικά πανεπιστήμια. Συμμετέχουν καθηγητές, αλλά πάντα υπάρχουν από πίσω ομάδες φοιτητών, που θα τους εντάξουμε στο πρόγραμμα και μ’ αυτό τον τρόπο δημιουργούμε τους μελλοντικούς μας επιστήμονες.

Η συνεργασία μας με τον Ελληνικό Διαστημικό Οργανισμό είναι πολύ σημαντική και είμαστε διαρκώς σε «ανοιχτή γραμμή» με τη NASA

Ο κ. Γιάννης Σειραδάκης, ομότιμος Καθηγητής στο ΑΠΘ, του οποίου η ερευνητική ομάδα κατεθεσε την προταση «Using an existing muses-c alpha x-ray spectrometer (axs) for lunar exploration: Χρησιμοποιώντας ένα υπάρχον φασματόμετρο ακτίνων Χ της κατηγορίας muse-c για την σεληνιακή εξερεύνηση», υπογράμμισε στο «News 247»:

«Ένα από τα πειράματα που έχουν προταθεί από τη χώρα μας, έχει προταθεί από το ΑΠΘ μετά από πρόταση του κ. Οικονόμου, καθηγητή στο Παν. του Σικάγο, για τη δημιουργία μιας μικροσυσκευής που θα ανιχνεύσει τη χημική σύσταση της επιφάνειας της Σελήνης. Αυτή η συσκευή, θα τοποθετηθεί πάνω σε μια πλατφόρμα, η οποία θα συμπεριλάβει ελληνικά πειράματα, μεταξύ αυτών και το δικό μας. Αυτό ξεκίνησε με τη συνεργασία που ανακοινώθηκε μεταξύ του ΕΛΔΟ και της NASA και πιστεύω ότι θα είναι έτοιμο μέχρι το 2022 ή έστω στις αρχές του 2023.

Είναι εξαιρετικά σημαντικό ότι η χώρα μας θα συμμετάσχει σε αυτό το project. Το Πανεπιστήμιό μας έχει την τεχνογνωσία όσο και την επάρκεια να συμμετάσχει σε τέτοια προγράμματα και ελπίζω ότι με αυτόν τον τρόπο η χώρα μας θα αποτελέσει τμήμα της διεθνούς αστροναυτικής και διαστημικής έρευνας.

Η χώρα μας έχει συμμετάσχει και σε άλλες αποστολές, όχι με την NASA αλλά με την ESA, με πειράματα που κατασκευάστηκαν στη χώρα μας. Επίσης, η χώρα μας έχει κατασκευάσει συσκευές που λειτουργούν αυτή τη στιγμή στα πλαίσια του CERN. Η χώρα μας διαθέτει την επιστημονική εμπειρία και την ερευνητική υποδομή να συμμετάσχει σε τέτοια προγράμματα.

Θα υπάρξουν ερευνητικές ομάδες από διάφορα πανεπιστημιακά ιδρύματα, όπως το ΑΠΘ, το Γεωπονικό, το Δημοκρίτειο, το ΕΚΠΑ, το ΕΜΠ, το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Πολυτεχνείο Κρήτης και πολλά άλλα ερευνητικά κέντρα. Είναι και ένας τρόπος για να ανασχεθεί το brain drain.

Αυτή τη στιγμή δεν έχουμε κάποιο πείραμα σε αυτόν τον πειραματικό σταθμό που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη σελήνη μιας που τώρα ουσιαστικά μπαίνουν τα Πανεπιστήμια και τα ερευνητικά μας ιδρύματα σε αυτούς τους τομείς».

tags: ΕΛΔΟ, NASA

2021 © left.gr | στείλτε μας νεα, σχόλια ή παρατηρήσεις στο [email protected]
§ Όροι χρήσης για αναδημοσιεύσεις Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 3.0 Μη εισαγόμενο (CC BY-NC 3.0)