to top
  • βρείτε μας στο Twitter
  • βρείτε μας στο Facebook
  • βρείτε μας στο YouTube
  • στείλτε μας email
  • εγγραφείτε στο RSS feed
  • international version

Για να μην μας πνίξει ξανά ο Κηφισός

Στο Φάληρο θα έπρεπε να εκβαθύνουν την εκβολή γερανοί και να σκάβουν το αντιπλημμυρικό κανάλι τώρα


Μία συνηθισμένη καταιγίδα στις 11 Ιουνίου 2021 έδωσε 48 χιλιοστόμετρα ύψος βροχόπτωσης στην Αθήνα. Μία άλλη πασίγνωστη και πρωτοφανής, η καταιγίδα στις 15 Νοεμβρίου 2017 στη Μάνδρα, έφτασε τη στήλη της βροχόπτωσης στα 272 χιλιοστόμετρα. Όμως αυτή είναι πλέον η πραγματικότητα. Οι απότομες βαριές βροχοπτώσεις πληθαίνουν. Όπως και οι καύσωνες. Πριν από λίγες εβδομάδες στις υπώρειες της Πάρνηθας αποψιλώθηκαν από την πυρκαγιά 83.700 στρέμματα δάσους και θαμνωδών εκτάσεων. Από αυτές τις εκτάσεις τα 50.000 στρέμματα είναι μεγάλο τμήμα της άνω λεκάνης απορροής του Κηφισού. Το υπόλοιπο πέφτει στον Μαραθώνα.

Μέσα στο φθινόπωρο, κατά κανόνα τον Νοέμβριο, θα έχουμε μια συνηθισμένη ή μια ακραία νεροποντή. Τούτο σημαίνει ότι πέρα από τα νερά του Λεκανοπεδίου, που μέσω των παραπόταμων, των αγωγών ομβρίων, των λεωφόρων και των δρόμων θα ρέουν προς στον ποταμό, θα εμφανιστεί ένας πρόσθετος υδάτινος όγκος. Είναι αυτός των γυμνών καμένων εκτάσεων. Στη θέση των παλιών ρυακιών, ένα νέο ποτάμι που θα κατεβάζει από 2 εκ. έως 14 εκ. κυβικά μέτρα νερό θα τείνει να βρει ανεμπόδιστα και σε ελάχιστο χρόνο έξοδο προς τον Σαρωνικό. Ούτε το δάσος ούτε οι θαμνώδεις πλαγιές που έχουν εξαφανιστεί θα το συγκρατήσουν. Η ικανότητα παροχέτευσης του Κηφισού μετά τα έργα του 2003 φτάνει στα 3 εκ. κυβικά μέτρα την ώρα στο άνω εγκιβωτισμένο τμήμα του και στα 5 εκ. κυβικά μέτρα την ώρα στο τμήμα του Πειραιά. Οι μηχανικοί γνωρίζουν και δεν χρειάζεται να κατέχει κανείς τέλεια μαθηματικά για να αντιληφθεί ότι ο Κηφισός θα κινηθεί στα όρια του. Δεν θα αντέξει μια καταιγίδα στην κλίμακα της Μάνδρας του 2017, πιθανόν ούτε καν μία από αυτές που ξεσπούν πια κάθε λίγο.

Προειδοποιήσεις από καιρό

Στις 12 Αυγούστου, αμέσως μετά την πυρκαγιά, ο πρόεδρος της 3ης Δημοτικής Κοινότητας Πειραιά Χαράλαμπος Λιακόσταυρος σήμανε συναγερμό με έγγραφό του προς όλους τους εμπλεκόμενους, τον δήμαρχο Πειραιά, τον περιφερειάρχη, τους υπουργούς. Ο δήμαρχος Νίκαιας - Ρέντη Γιώργος Ιωακειμίδης το έκανε προ ενός έτους επισημαίνοντας τους κινδύνους από τη γρήγορη αλλαγή του κλίματος και του ύψους των βροχοπτώσεων. Και οι δύο γνωρίζουν πολύ καλά. Βρίσκονται σε θέσεις αυτοδιοικητικής ευθύνης δύο περιοχών, του Νέου Φαλήρου ο πρώτος και του Ρέντη ο δεύτερος, που κυριολεκτικά πνίγονται κάθε είκοσι χρόνια από τον Κηφισό. Το ποτάμι διαμορφώθηκε το 2002-2003 με μειωμένη διατομή, κατά την εκτίμηση αρκετών και σοβαρών επιστημόνων των υδραυλικών έργων. Εκείνοι από τότε επισήμαιναν τον κίνδυνο της «πλημμύρας της 50ετίας». Οι καιροί άλλαξαν και τις σπάνιες αυτές πλημμύρες τις βιώνουμε χρόνο παρά χρόνο.

Στην εκβολή και στην Πάρνηθα

Το έργο του αντιπλημμυρικού καναλιού στο πάρκο του Φαληρικού Όρμου κατασκευάζεται για να εκτονώσει την πίεση των νερών αλλά αυτό δεν έχει ολοκληρωθεί αδικαιολόγητα από την Περιφέρεια Αττικής και όταν ολοκληρωθεί θα θωρακίσει μεν το Μοσχάτο και την Καλλιθέα αλλά όχι το Νέο Φάληρο, την Πειραιώς, τα Καμίνια και τον Ρέντη. Αυτά συμβαίνουν στα κατάντη, κοντά στην εκβολή. Στα ανάντη, στις πηγές και στις καμένες πλαγιές της λεκάνης απορροής, δεν έχουν υπάρξει σημάδια για επείγοντα μέτρα ανάσχεσης της πλημμύρας από τις δασικές υπηρεσίες. Η καταστροφή μπορεί να προληφθεί αν τα νερά συγκρατηθούν εκεί. Γιατί αν αρχίσει η ελεύθερη ροή τους μέσα από τον τσιμεντένιο κλειστό αγωγό προς τη θάλασσα, τότε ο Κηφισός θα βγει στους δρόμους από τα φρεάτια, τα παραπέτα του και τις γέφυρες. Επομένως στο Φάληρο θα έπρεπε να εκβαθύνουν την εκβολή γερανοί και να σκάβουν το αντιπλημμυρικό κανάλι τώρα.

Στις πλαγιές της Πάρνηθας θα έπρεπε να στήνονται φράγματα ανάσχεσης και διαμορφώσεις πλαγιών με κορμοδέματα τώρα. Και καλού-κακού να ετοιμάζεται ένα αξιόπιστο σχέδιο αντιμετώπισης της υπερχείλισης στις γέφυρες και στις όχθες. Αν θέλουμε να μην πνιγούν πάλι οι γειτονιές του ευρύτερου Πειραιά. Όλα αυτά τώρα, όχι αύριο. Είτε πιστεύετε στην κλιματική κρίση (εγώ πιστεύω) είτε όχι, αυτή δεν αποτελεί άλλοθι για να πνιγούμε ή να καούμε, αλλά το αντίθετο. Γνωρίζουμε τα δεδομένα και μπορούμε να προστατευτούμε. Αρκεί να το κάνουμε με σοβαρότητα.

* Ο Νίκος Μπελαβίλας είναι καθηγητής στο ΕΜΠ

tags: άρθρα

2021 © left.gr | στείλτε μας νεα, σχόλια ή παρατηρήσεις στο [email protected]
§ Όροι χρήσης για αναδημοσιεύσεις Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 3.0 Μη εισαγόμενο (CC BY-NC 3.0)