to top
  • βρείτε μας στο Twitter
  • βρείτε μας στο Facebook
  • βρείτε μας στο YouTube
  • στείλτε μας email
  • εγγραφείτε στο RSS feed
  • international version

Ευρωεκλογές και ακροδεξιά: Η αντιστροφή του 2014;

Η μοναδική πραγματική εναλλακτική πρόταση στην εδραίωση του σκότους είναι τα αντιπαραδείγματα της Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ισπανίας. Εκεί όπου οι αριστερές και προοδευτικές δυνάμεις επιχειρούν μέσα από τη συνεργασία τους να βγουν οι χώρες τους από την κρίση με βιώσιμη ανάπτυξη, ενίσχυση της δύναμης των εργαζομένων και εδραίωση των κοινωνικών δικαιωμάτων των πολιτών.


Οι περισσότεροι κατεστημένοι δημοσιολογούντες εμφανίζονται σήμερα ανησυχούντες για τις εκλογικές επιτυχίες της ακροδεξιάς σε μια σειρά από ευρωπαϊκές χώρες. Τείνουν δε να την αποδίδουν γενικώς και αορίστως στην «άνοδο του λαϊκισμού». Στη δεξαμενή του «λαϊκισμού» συγκαταλέγουν -έως και αθροίζουν!- τόσο τη νέα ακροδεξιά όσο και την ευρωπαϊκή Αριστερά. Η ανάλυση αυτή δεν είναι τυχαία ούτε αφελής. Αντιθέτως, υποκρύπτει σαφές πολιτικό κίνητρο: την «αθώωση» των κατεστημένων πολιτικών δυνάμεων από τις σοβαρότατες ευθύνες τους για την ανάδυση του ακροδεξιού κύματος.

Γιατί, ακόμη και πριν από την έκρηξη της οικονομικής κρίσης, είναι οι συστημικές δυνάμεις της Κεντροδεξιάς, των Φιλελευθέρων, ακόμη και των Σοσιαλδημοκρατών που έχουν «φροντίσει» να δημιουργούν με τις πολιτικές τους το κοινωνικό υπέδαφος για την άνθηση της ακροδεξιάς, εφαρμόζοντας σκληρότατες περικοπές και μετατρέποντας ευρύτατα λαϊκά στρώματα σε «μη πολίτες», ανθρώπους με ελάχιστη ή καμία πρόσβαση στα συλλογικά αγαθά, τις θεμελιώδεις υπηρεσίες και τους δημοκρατικούς θεσμούς. Και όλα αυτά στο όνομα της «ευρωπαϊκής ενοποίησης».

Το κεντρικό πρόβλημα όμως με τη νέα ακροδεξιά δεν είναι μόνο η εκλογική της έκρηξη. Είναι η εδραίωση της πολιτισμικής ηγεμονίας των ακροδεξιών ιδεών και αξιών, που όχι μόνο φέρνει εκλογικά κέρδη, αλλά κυρίως δημιουργεί μια νέα, εφιαλτική πραγματικότητα, 73 χρόνια μετά τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Κι εδώ είναι οι ίδιες κατεστημένες δυνάμεις που «φρόντισαν» με τη ρητορική και την πολιτική τους να κανονικοποιήσουν, να ξεπλύνουν κι εντέλει να εντάξουν το πλαίσιο της ακροδεξιάς στον κεντρικό πολιτικό διάλογο στην Ευρώπη.

Ας θυμηθούμε τα δικά μας παραδείγματα: λίγο πριν από την εκλογική έκρηξη της Χρυσής Αυγής, ήταν το ΠΑΣΟΚ που το 2011 επέλεξε πολιτικά να συγκυβερνήσει, όχι μόνο με τη ΝΔ, αλλά και τον ακροδεξιό ΛΑΟΣ, χωρίς καν να χρειάζεται τις έδρες του για τη διασφάλιση πλειοψηφίας στη Βουλή. Και ήταν ένας σοσιαλδημοκράτης υπουργός, ο Ανδρέας Λοβέρδος, που διαπόμπευσε δημοσίως τα ζωντανά ράκη των μεταναστριών οροθετικών ιερόδουλων. Ας δούμε επίσης την πρόσφατη θέση και τη ρητορική της ΝΔ και του ΚΙΝΑΛ για το Μακεδονικό, ενθυμούμενοι ότι μέχρι και η ευρωβουλευτής Εύα Καϊλή βρέθηκε στο πλάι της ακροδεξιάς στη διαδήλωση της Θεσσαλονίκης.

Ας μην πέφτουμε, λοιπόν, από τα σύννεφα που μεγάλη μερίδα της ελληνικής κοινωνίας συνηγορεί σήμερα στο λιντσάρισμα του Ζακ Κωστόπουλου ή η ΕΛΜΕ Λέσβου μιλά για «λαθρομετανάστες» και οι «οργισμένοι γονείς» της Χίου ανακαλύπτουν κινδύνους στα πρόσωπα των προσφυγόπουλων, των οποίων το έγκλημα είναι ότι θέλουν να πάνε σχολείο. Ο πολιτικός και πολιτισμικός αυτός μετασχηματισμός δεν συμβαίνει ως φυσικό φαινόμενο, αλλά εκφράζει μια πανευρωπαϊκή τάση που αποκτά βαθιές ρίζες.

Η νέα αυτή πολιτισμική ηγεμονία είναι που αντιστρέφει το πολιτικό σκηνικό στην Ευρώπη στον δρόμο προς τις ευρωεκλογές του Μαΐου: από την ελπίδα του 2014 στον φόβο και το μίσος του 2019. Από την αμφισβήτηση της λιτότητας και του νεοφιλελεύθερου μοντέλου ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης από διεθνιστική και δημοκρατική οπτική, που εκπροσωπήθηκε κυρίως από την έκρηξη του ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα, τη δυναμική εμφάνιση των Podemos στην Ισπανία και την εδραίωση του Σιν Φέιν στην Ιρλανδία, οδηγούμαστε στην επόμενη ευρωπαϊκή εκλογική αναμέτρηση εν μέσω αμφισβήτησης των «ευρωκρατών» από σοβινιστική, ρατσιστική και ξενοφοβική σκοπιά, με πολιτικούς πρωταγωνιστές τον Σαλβίνι, τον Ορμπαν, τη Λεπέν, το AfD, τον Βίλντερς κ.ά.

Οι ευρωεκλογές του Μαΐου θα διεξαχθούν, εκτός απροόπτου, δύο μήνες μετά την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ και εν μέσω διεργασιών για τη συγκρότηση μιας «Μαύρης Διεθνούς» της ακροδεξιάς, με τις ευλογίες του πρώην στρατηγικού συμβούλου του Τραμπ, Στιβ Μπάνον, ο οποίος αυτή την περίοδο περιοδεύει τον κόσμο συναντώντας πότε τον Σαλβίνι και τη Λεπέν και πότε τον γιο του νεοφασίστα Μπολσονάρο στη Βραζιλία. Στο νέο Ευρωκοινοβούλιο η ακροδεξιά θα παίξει ρόλο πολιτικού πρωταγωνιστή, έστω κι αν καταταγεί τρίτη ή τέταρτη δύναμη, πολύ απλά γιατί οι ιδέες και η ατζέντα της έχουν ήδη «διεισδύσει» στις κατεστημένες πολιτικές δυνάμεις. Αν αναλογιστούμε δε ότι η γερμανική Δεξιά θα ελέγξει την προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πιεζόμενη στο εσωτερικό της για ακόμη πιο συντηρητικές πολιτικές, τότε αντιλαμβανόμαστε πόσο σκοτεινή μπορεί να γίνει αυτή η ιστορική περίοδος για την Ευρώπη.

Η μοναδική πραγματική εναλλακτική πρόταση στην εδραίωση του σκότους είναι τα αντιπαραδείγματα της Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ισπανίας. Εκεί όπου οι αριστερές και προοδευτικές δυνάμεις επιχειρούν μέσα από τη συνεργασία τους να βγουν οι χώρες τους από την κρίση με βιώσιμη ανάπτυξη, ενίσχυση της δύναμης των εργαζομένων και εδραίωση των κοινωνικών δικαιωμάτων των πολιτών. Μόνο ένα τέτοιο πανευρωπαϊκό πολιτικό μέτωπο και με αυτά τα χαρακτηριστικά μπορεί να αποκρούσει αποτελεσματικά τον ακροδεξιό εφιάλτη.

* Μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ, Προϊστάμενος Στρατηγικού Σχεδιασμού του Πρωθυπουργού

Δημοσιεύθηκε στο φύλλο 72 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 21 Οκτωβρίου 2018.

2020 © left.gr | στείλτε μας νεα, σχόλια ή παρατηρήσεις στο [email protected]
§ Όροι χρήσης για αναδημοσιεύσεις Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 3.0 Μη εισαγόμενο (CC BY-NC 3.0)