to top
  • βρείτε μας στο Twitter
  • βρείτε μας στο Facebook
  • βρείτε μας στο YouTube
  • στείλτε μας email
  • εγγραφείτε στο RSS feed
  • international version

12:54 | 17.10.2015

Πολιτισμός

«Εικόνες της κατοχής και της απελευθέρωσης»: Μέχρι τις 21 Οκτωβρίου στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος

Κατά τη διάρκεια του αφιερώματος θα προβληθούν συνολικά εννέα ταινίες μυθοπλασίας της χρονικής περιόδου 1946-1970, καθώς και οκτώ ντοκιμαντέρ από το Αρχείο της ΕΡΤ, που εστιάζουν στις χρονικές περιόδους της Κατοχής και της Απελευθέρωσης. Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη για όλες τις προβολές.


Ένα θεματικό κινηματογραφικό αφιέρωμα υπό τον γενικό τίτλο «Εικόνες της Κατοχής και της Απελευθέρωσης» φιλοξενεί η Ταινιοθήκη της Ελλάδος από τις 15 έως τις 21 Οκτωβρίου, στο πλαίσιο των εορταστικών εκδηλώσεων για την 71η επέτειο της απελευθέρωσης της Αθήνας από τα ναζιστικά στρατεύματα Κατοχής.

Κατά τη διάρκεια του αφιερώματος θα προβληθούν συνολικά εννέα ταινίες μυθοπλασίας της χρονικής περιόδου 1946-1970, καθώς και οκτώ ντοκιμαντέρ από το Αρχείο της ΕΡΤ, που εστιάζουν στις χρονικές περιόδους της Κατοχής και της Απελευθέρωσης. Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη για όλες τις προβολές.

Στην Ταινιοθήκη θα παρουσιαστούν επίσης δύο νέα ντοκιμαντέρ: πρόκειται για την πρόσφατη παραγωγή της ΕΡΤ «Σημαίες οι φοβερές της λευτεριάς» σε σενάριο και σκηνοθεσία Τάκη Σακελλαρίου, καθώς και - σε πρώτη προβολή – το ντοκιμαντέρ «Το στάρι» (2015) της Ομάδας «Ηιστορισταί», μια ταινία για την πείνα, τον επισιτισμό και την αποστολή διεθνούς βοήθειας στην Ελλάδα της Κατοχής.

Τις ταινίες και αρκετά ντοκιμαντέρ θα προλογίσουν οι σκηνοθέτες τους και άλλοι προσκεκλημένοι από τον ακαδημαϊκό και κινηματογραφικό χώρο. Παράλληλα, θα πραγματοποιηθούν και δύο συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης: η πρώτη, το Σάββατο 17 Οκτωβρίου στις 20.30 με τους συντελεστές και τους ιστορικούς που συμμετείχαν στο ντοκιμαντέρ «Το στάρι» και συντονιστή τον δημοσιογράφο Σπύρο Κακουριώτη. Η δεύτερη, την Κυριακή 18 Οκτωβρίου στις 20.15, θα έχει τίτλο «Εικόνες της κατοχής και της απελευθέρωσης στον ελληνικό κινηματογράφο» και θα συμμετέχουν ο ιστορικός Γιώργος Ανδρίτσος, η Αν. Καθηγήτρια ΕΚΠΑ – Γ.Γ. του ΔΣ της Ταινιοθήκης Μαρία Κομνηνού, ο κριτικός κινηματογράφου Γιάννης Μπακογιαννόπουλος και ο  κινηματογραφιστής Μάνος Ζαχαρίας, με συντονιστή τον κριτικό κινηματογράφου Άκη Καπράνο.

Το κινηματογραφικό αφιέρωμα διοργανώνεται σε συνεργασία με το Αρχείο της ΕΡΤ, το Πολεμικό Μουσείο καθώς και τις εταιρείες Finos Film, Παπανδρέου ΑΕ και Alatas Films.

Δείτε εδώ το πρόγραμμα προβολών του αφιερώματος (αναλυτικά παρακάτω).

Οι εορταστικές εκδηλώσεις συνδιοργανώνονται από την Περιφέρεια Αττικής (Περιφερειακή Ενότητα Κεντρικού Τομέα Αθήνας), τον Οργανισμό Πολιτισμού Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων, την ΕΡΤ, τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, τη Γενική Γραμματεία Συντονισμού του Κυβερνητικού Έργου και το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, με τη συμμετοχή του Μουσείου Μπενάκη, των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας, του Πολεμικού Μουσείου, του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου–Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης, του Φόρουμ Κοινωνικής Ιστορίας και Ομάδων Προφορικής Ιστορίας. Οι εκδηλώσεις τελούν υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.



 

INFO:

«Εικόνες της κατοχής και της απελευθέρωσης»

15 έως 21 Οκτωβρίου 2015

Ταινιοθήκη της Ελλάδος

Ιερά Οδός 48 & Μεγ. Αλεξάνδρου 134-136 /  Μετρό  Κεραμεικός

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΒΟΛΩΝ  & ΠΑΡΑΛΛΗΛΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ



Πέμπτη 15/10


19:00 Ήταν ο δικός μας πόλεμος: Η ιστορία του Γιώργου Οικονόμου,

              Άγγελος Κοβότσος (2000, 27΄)

              Προλογίζει ο σκηνοθέτης

Σημαίες οι φοβερές της λευτεριάς, Τάκης Σακελλαρίου (2015, 15΄)

Ιστορική έρευνα: Βασιλική Λάζου, Γιάννης Σκαλιδάκης

             Προλογίζει ο σκηνοθέτης


Τη νύχτα που κατέβηκε η σβάστικα, Σοφία Ν. Σφυρόερα (1997, 34΄)

21:00 Ουρανός, Τάκης Κανελλόπουλος (1962, 80΄)

Προλογίζει η Μαρία Χάλκου, επιμελήτρια του Filmicon: Journal of Greek Film Studies.



Παρασκευή 16/10


18:45 Αυτοί που μίλησαν με τον θάνατο, Δαλιανίδης (1970, 100΄)

Προλογίζει η Ορσαλία-Ελένη Κασσαβέτη, μεταδιδακτορική ερευνήτρια Πανεπιστημίου Πατρών


Έλλη Λαμπέτη

Προλογίζει ο Ιάσων Τριανταφυλλίδης, ιστορικός-κριτικός κινηματογράφου


20:45 Αδούλωτοι σκλάβοι, Βίων Παπαμιχάλης (1946, 66΄)


22:00 Ματωμένα Χριστούγεννα, Γιώργος Α. Ζερβός (1951, 96΄)



Σάββατο 17/10


19:00 Πρώτη προβολή

Το Στάρι,  Ομάδα hιστορισταί (2015, 90)

Ένα φιλμ για την πείνα, τον επισιτισμό και την αποστολή διεθνούς βοήθειας στην Ελλάδα της Κατοχής

Ιστορική επιμέλεια: Μαρία Σαμπατακάκη


20.30 Συζήτηση στρογγυλής τραπέζης

με τους συντελεστές της ταινίας και τους:

Νίκος Κουρμουλής, κριτικός κινηματογράφου

Γιάννης Κοροδήμος, διευθυντής πολεμικού μουσείου.

Παρεμβαίνουν οι ιστορικοί-συμμετέχοντες στο ντοκιμαντέρ.

           Συντονιστής: Σπύρος Κακουριώτης, δημοσιογράφος, εφημ. Η Αυγή


Κυριακή 18/10


19.00 Προβολή αρχειακού υλικού


- Αποσπάσματα από Βίους Παράλληλους, του Ροβήρου Μανθούλη

(Εικόνες από την Ελλάδα νο 1, της Φίνος Φιλμς, 1944, 11΄)


- Από την τραγωδία της σκλαβωμένης Ελλάδος 1941-44, Άγγελος Παπαναστασίου, 26’

Αφηγείται ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης, ιστορικός


20:15 Συζήτηση στρογγυλής τραπέζης: Εικόνες της κατοχής & της απελευθέρωσης στον ελληνικό κινηματογράφο


Συμμετέχουν:

  • Γιώργος Ανδρίτσος, ιστορικός

  • Μαρία Κομνηνού, Αν. Καθηγήτρια ΕΚΠΑ, Γεν. Γραμ. ΔΣ Ταινιοθήκης της Ελλάδος

  • Γιάννης Μπακογιαννόπουλος, κριτικός κινηματογράφου

  • Μάνος Ζαχαρίας, κινηματογραφιστής


Συντονιστής:

Άκης Καπράνος, κριτικός κινηματογράφου, εφημ. Τα Νέα


21:30 Προδοσία, Κώστας Μανουσάκης (1964, 93’)


Δευτέρα 19/10


19:00 Συναντήσεις με τη μητέρα μου Λέλα Καραγιάννη, Βασίλης Λουλές (2005, 29΄)


Μόνο μυρίζοντας γιασεμί – Για την Αθήνα την περίοδο της Κατοχής, Γιάννης Οικονομίδης (1994, 30΄)

Προλογίζει ο σκηνοθέτης



Δίστομο, η μεγάλη σφαγή, Μάχη Λιδωρικιώτη (1984, 35΄)

Προλογίζει η Χριστίνα Σταμούλη, νομικός – μέλος Εθνικού Συμβουλίου για τη διεκδίκηση των Γερμανικών επανορθώσεων


21:15 Οι Γερμανοί ξανάρχονται, Αλέκος Σακελλάριος (1948, 90΄)

Προλογίζει ο Μανόλης Αρκολάκης, ιστορικός

Τρίτη 20/10

Θανάσης Βέγγος


19:00 Ψηλά τα χέρια Χίτλερ, Ροβήρος Μανθούλης (1962, 77΄)

Προλογίζει ο Θανάσης Γάλλος, ιστορικός


21:00 Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση, Ντίνος Κατσουρίδης (1971, 92΄)

Προλογίζει ο Γιάννης Σολδάτος, εκδότης-συγγράφεας



Τετάρτη 21/10


18:30 Χρονικό της Αντίστασης – Απελευθέρωση, Αντώνης Βογιάζος (1985, 61΄)


19:45 Το μπλόκο της Κοκκινιάς, Διονύσης Γρηγοράτος (1983, 76΄)


21:15 Το μπλόκο, Άδωνις Κύρου (1965, 90΄)

Προλογίζει ο Γιώργος Ανδρίτσος, ιστορικός




 

Λίγα λόγια για τις ταινίες μυθοπλασίας


Ο ιστορικός-κριτικός κινημ/φου Ιάσων Τριανταφυλλίδης θα προλογίσει τις δύο πρώτες χρονολογικά ταινίες του αφιερώματος, που αποτελούν και τις πρώτες ερμηνείες της Έλλης Λαμπέτη στη μεγάλη οθόνη, με τους Αδούλωτους σκλάβους (1946) του Βίωνα Παπαμιχάλη να αποτελούν το σκηνοθετικό της ντεμπούτο αλλά και το κινηματογραφικό ντεμπούτο του Μάνου Χατζιδάκι.

Στην Αθήνα, παραμονές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, μια παρέα νέων έχουν συγκροτήσει μια θεατρική ομάδα, σχεδιάζοντας να ανεβάσουν το Όνειρο θερινής νυκτός του Σαίξπηρ. Η έκρηξη όμως του πολέμου ανατρέπει τα πάντα. Στη διάρκεια της Κατοχής αυτοστρατεύονται, εγκαταλείπουν τα σπίτια τους και οργανώνουν τη ζωή τους στρατιωτικά. Ρίχνονται στον αγώνα και στη μάχη ενάντια στον κατακτητή, με την αντίσταση ολοένα να φουντώνει.

Την ταινία, η οποία αποτελεί και την πρώτη ελληνική ταινία με θέμα την αντίσταση, ξεκίνησε να σκηνοθετεί ο Μάριος Πλωρίτης αλλά την εγκατέλειψε αντιλαμβανόμενος τον κίνδυνο αποτυχίας και την ολοκλήρωσε ο σκηνοθέτης και επίσης κριτικός κινημ/φου Βίων Παπαμιχάλης, στον οποίον και καταχωρήθηκε, δίχως να λάβει τελικά εξαιρετικές κριτικές.


Στα Ματωμένα Χριστούγεννα (1951) του Γιώργου Α. Ζερβού, σκηνοθέτη με μεγάλες εμπορικές επιτυχίες στο ενεργητικό του, η Έλλη Λαμπέτη θυσιάζει την προσωπική της ευτυχία για την ελευθερία της πατρίδας της, ταυτιζόμενη με το αίσθημα της περηφάνιας ενός ολόκληρου έθνους. Όταν ο πατέρας της καπετάν-Νικόλας  επιστρέφει από τον πόλεμο στο σπίτι του στην Αθήνα μαθαίνει τόσο για την εκτέλεση της κόρης του και του αγαπημένου του από τους Γερμανούς, όσο και το θάνατο της γυναίκας του. Στον τάφο της θα ξανασμίξει με τον αντιστασιακό γιο του που κρύβεται στα βουνά. Η ταινία προβλήθηκε στο διεθνές φεστιβάλ του Κάρλοβι Βάρι το 1956, ενώ δίχασε την ελληνική κριτική.


Μεταφορά στην οθόνη του ομώνυμου θεατρικού έργου του Χρήστου Γιαννακόπουλου, μεγάλη εισπρακτική επιτυχία του θεάτρου Κοτοπούλη, αποτελεί η ταινία Οι Γερμανοί ξανάρχονται (1948) του Αλέκου Σακελλάριου, ταινία σταθμός για τη συλλογική μνήμη καθώς ατάκες αλλά και ολόκληρες σκηνές της ταινίας έχουν γίνει πλέον κλασικές.

Στην ταινία που ξεχώρισε για την τεχνική της αρτιότητα, ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος έχει τελειώσει, με την Ελλάδα να ταλανίζεται μέσα στη δίνη του Εμφυλίου. Ένα φιλήσυχο ανθρωπάκι, ο μικρονοικοκύρης Θόδωρος, στο ρόλο του ο Βασίλης Λογοθετίδης, δεν βλέπει καθόλου με καλό μάτι φίλους και γείτονες να διαπληκτίζονται συνεχώς για τα πολιτικά και να αντιδικούν με το παραμικρό. Ένα μεσημέρι, καθώς λαγοκοιμάται στην πολυθρόνα του, βλέπει ένα εφιαλτικό όνειρο. Οι Γερμανοί, που μόλις έφυγαν, ξανάρχονται και ανακαταλαμβάνουν την Ελλάδα, επιβάλλοντας την τάξη την οποία οι ελεύθεροι πλέον Έλληνες δεν είναι σε θέση να δεχτούν και να τηρήσουν. Πρόκειται για τη μόνη ταινία -μέχρι την επιβολή της δικτατορίας- που παρουσιάζει, έστω και με τη μορφή της διακωμώδησης, το ρόλο της αριστεράς στην Κατοχή και τις εμφύλιες διαμάχες μετά την απελευθέρωση.

Την ταινία θα προλογίσει ο ιστορικός Μανόλης Αρκολάκης.


Ο ανεπανάληπτος Θανάσης Βέγγος πρωταγωνιστεί σε δύο από τις ταινίες του αφιερώματος: Ψηλά τα χέρια Χίτλερ (1962) του Ροβήρου Μανθούλη και Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση; (1971) του Ντίνου Κατσουρίδη. Τις ταινίες θα προλογίσουν ο ιστορικός Θανάσης Γάλλος και ο εκδότης-συγγραφέας Γιάννης Σολδάτος αντίστοιχα.


Το Ψηλά τα χέρια Χίτλερ αποτελεί την πρώτη ελληνική ταινία για την κατοχή που αποφεύγει τον «εύκολο» ηρωισμό και μελοδραματισμό των περισσότερων αντίστοιχης θεματικής ταινιών σε σενάριο του Διονύση Μήλα και σκηνοθεσία του Ροβήρου Μανθούλη, ανανεωτή της κινηματογραφικής γραφής, ο οποίος μετέπειτα αναπτύσσει έντονη αντιδικτατορική δράση στο Παρίσι κι εξελίσσεται σε κοσμογυρισμένο κινηματογραφιστή και συγγραφέα.   Ρεσιτάλ ερμηνείας και από τον Βασίλη Διαμαντόπουλο. Δύο φίλοι συναντιούνται μετά από χρόνια και θυμούνται όσα κωμικοτραγικά έζησαν μαζί, κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Προσπάθησαν να φύγουν στην Αίγυπτο, συνάντησαν έναν τραυματισμένο αντιστασιακό και τον έσωσαν από τους Γερμανούς. Ο ένας από τους δύο, όμως, αιχμαλωτίστηκε. Βραβείο σεναρίου το 1962 από την Ένωση Κριτικών Κινημ/φου Αθηνών (ΕΚΚΑ).


Έναν φοβισμένο ανθρωπάκο που προσπαθεί να επιβιώσει αλλά τελικά μπλέκει στην Αντίσταση, υποδύεται ο Θανάσης Βέγγος, στην δεύτερη ταινία του αφιερώματος και μεγαλύτερη ίσως εμπορική επιτυχία της καριέρας του, την ταινία Τι Έκανες Στον Πόλεμο Θανάση;

Στην πολεμική αυτή σάτιρα  υποδύεται έναν εργάτη που καλείται, κατά τη διάρκεια της Κατοχής, να καταθέσει στη δίκη ενός ιδιοκτήτη ταβέρνας που κατηγορείται ότι, αντί λαγού, σέρβιρε γάτο στους πελάτες του. Καταλήγει να κατηγορηθεί κι εκείνος για ψευδορκία και φυλακίζεται παρέα με κάποιους αντιστασιακούς. Κατόπιν παρεξήγησης τον κατηγορούν ότι είναι ο Ιβάν, ο διαβόητος αρχηγός των συγκρατούμενων του αντιστασιακών, και οι Γερμανοί τον καταδικάζουν σε θάνατο.

Η ταινία θριάμβευσε στο 12ο φεστιβάλ ελληνικού κινηματογράφου αποσπώντας τα βραβεία καλύτερης ταινίας, σεναρίου και Α’ ανδρικού ρόλου.


Στις κορυφές του Βίτσι και την Πίνδο μας μεταφέρει ο Θεσσαλονικιός σκηνοθέτης Τάκης Κανελλόπουλος με τον Ουρανό (1962), ένα αντιπολεμικό αριστούργημα, που αποτελεί και την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία.

Η μοναδική σκηνοθετική μάτια του «ανεξάρτητου» αυτού πρώιμου μοντερνιστή του ελληνικού κινημ/φου, φορέα ενός διαφορετικού ήθους όπως είχε μέχρι τότε διαμορφωθεί  στον εγχώριο κινημ/φο, αποτυπώνει με ιδιαίτερο λυρισμό, ποίηση, αθωότητα και απλότητα την φρίκη της εποποιίας του 40 ιδωμένη μέσα από τη ζωή των κατοίκων ενός παραμεθόριου χωριού και ιδιαίτερα δύο ζευγαριών που ο πόλεμος θα σημάνει και τον χωρισμό τους στο φόντο του μακεδονικού τοπίου. Οι άντρες  φεύγουν για το αλβανικό μέτωπο. Σκοτώνονται, το μέτωπο καταρρέει και το πένθος σκεπάζει τα πάντα σαν ουτοπία. Την ταινία, η οποία απέσπασε το βραβείο φωτογραφίας στην 3η Εβδομάδα Ελληνικού Κινημ/φου αλλά και της Ένωσης Ελλήνων Κριτικών και προβλήθηκε επίσης στα Φεστιβάλ Καννών, Βερολίνου και Ν. Υόρκης, θα προλογίσει η Μαρία Χάλκου, επιμελήτρια του Filmicon: Journal of Greek Film Studies.


Δημιούργημα ενός μοναχικού Έλληνα δημιουργού, του Κώστα Μανουσάκη αποτελεί και η Προδοσία (1964), η δεύτερη από τις τρεις ταινίες που θα γυρίσει συνολικά, σε σενάριο του σημαντικού ποιητή και πεζογράφου της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς Άρη Αλεξάνδρου. Εμπορική παραγωγή του Κλέαρχου Κονιτσιώτη, υπόδειγμα συνδυασμού εισπρακτικής επιτυχίας και αποδοχής κριτικής,  αποτελεί μια από τις λιγοστές ταινίες που υπάρχουν για τις διώξεις ενάντια στους Έλληνες Εβραίους που οδήγησαν στον αφανισμό των εβραϊκών κοινοτήτων στην Ελλάδα, για την οποία θα μας μιλήσει ο κριτικός κινημ/φου Γιάννης Μπακογιαννόπουλος. Ο Πέτρος Φυσσούν υποδύεται έναν γερμανό αξιωματικό που μένει στο σπίτι ενός έλληνα καθηγητή και ερωτεύεται την ανιψιά του, στο ρόλο της η Έλλη Φωτίου, η οποία στην πραγματικότητα είναι Εβραία που βρήκε καταφύγιο στο σπίτι του καθηγητή. Το ζευγάρι είναι έτοιμο να παντρευτεί, όταν ο Γερμανός μαθαίνει την καταγωγή της κοπέλας και την παραδίδει στην Γκεστάπο, ενώ ζητάει να μετατεθεί στο ανατολικό μέτωπο. Μετά την κατάρρευση του μετώπου, επιστρέφει στο Βερολίνο όπου μαθαίνει την τύχη των εβραίων αιχμαλώτων. Διαπιστώνοντας ότι η κοπέλα είναι νεκρή, βάζει τέλος και στη δική του ζωή.

Βραβείο Καλύτερης ταινίας από την Ένωση Ελλήνων Κριτικών Κινημ/φου και βραβεία σεναρίου, φωτογραφίας και Α’ ανδρικού ρόλου στην 5η Εβδομάδα Ελληνικού Κινημ/φου. Συμμετοχή επίσης στο Φεστιβάλ Καννών.


Πρώτη και τελευταία δυστυχώς σκηνοθετική δουλειά στην Ελλάδα του σουρεαλιστή, κριτικού κινηματογράφου και κινηματογραφιστή Άδωνι Κύρου -διεθνώς ονομαζόμενου Ado Kyrou- αποτελεί το Μπλόκο.  Το ιστορικό γεγονός του μπλόκου της Κοκκινιάς ιδωμένο μέσα από τη ματιά του αντικομφορμιστή σκηνοθέτη, επιβάτη του Ματαρόα, που θα περάσει την υπόλοιπη ζωή του στο Παρίσι, πρωτοπορώντας τόσο στη γραφή όσο και την κινηματογραφική και τηλεοπτική σκηνοθεσία, σε μια ταινία που τόλμησε να παρουσιάσει τον πρωταγωνιστικό ρόλο της αριστεράς στην αντίσταση και απαγορεύτηκε μόλις πέντε μήνες μετά την πρώτη προβολή της στους κινηματογράφους. Οι Γερμανοί κατακτητές στήνουν ενέδρα σε μια συνοικία του Πειραιά και συλλαμβάνουν ένα μαυραγορίτη, στο ρόλο του ο Κώστας Καζάκος την ώρα που διασκεδάζει σε κάποιο γλέντι. Ένας δωσίλογος τον αναγκάζει να φορέσει μια μαύρη κουκούλα και να υποδείξει τους αντιστασιακούς που γνωρίζει. Η διεύθυνση φωτογραφίας είναι του Γιώργου Πανουσόπουλου, η μουσική του Μίκη Θεοδωράκη, ενώ η ταινία έλαβε τιμητική διάκριση στην 6η Εβδομάδα Ελληνικού Κινημ/φου και προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Καννών. Την ταινία θα προλογίσει ο ιστορικός Γιώργος Ανδρίτσος.


Το αφιέρωμα ολοκληρώνεται χρονολογικά με την ταινία Αυτοί που μίλησαν με τον θάνατο (1970) του Γιάννη Δαλιανίδη, μία συγκλονιστική ιστορία αγάπης που δοκιμάζεται σκληρά μέσα στις τραγικές μέρες της γερμανικής κατοχής, την οποία θα προλογίσει η Ορσαλία-Ελένη Κασσαβέτη, μεταδιδακτορική ερευνήτρια του Πανεπιστημίου Πατρών. Με πρωταγωνιστές τους Ζωή Λάσκαρη και Γιάννη Φέρτη, αλλά και εξαιρετικές ερμηνείες από τους Χρόνη Εξαρχάκο, Μάνο Κατράκη και Παντελή Ζερβό ο περισσότερο γνωστός από τα μιούζικαλ και ηθικοπλαστικά μελοδράματα Δαλιανίδης, υπογράφει μια πολύ ανθρώπινη ταινία.

Η ταινία παρουσιάζει την αντίσταση μιας παρέας νέων στην Αθήνα κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και τον έρωτα μεταξύ μιας νοσοκόμας κι ενός στρατιώτη υπό την γερμανική Κατοχή.





 

Λίγα λόγια για τα ντοκιμαντέρ


Ξεκινώντας από τον ελληνοϊταλικό πόλεμο, ο Άγγελος Κοβότσος θα προλογίσει το ντοκιμαντέρ του Ήταν ο δικός μας πόλεμος: Η ιστορία του Γιώργου Οικονόμου (2000), όπου παρουσιάζονται τα γεγονότα του ελληνοϊταλικού πολέμου μέσα από την προσωπική ιστορία του συνταξιούχου δασκάλου Γιώργου Οικονόμου από την Κόνιτσα. Η προσωπική του μαρτυρία συμπληρώνεται με την αναλυτική παρουσίαση των πολεμικών επιχειρήσεων-με χρονική αφετηρία τον τορπιλισμό του καταδρομικού «Έλλη» στις 15 Αυγούστου 1940 και την έναρξη του ελληνοϊταλικού πολέμου έως τις πολεμικές επιχειρήσεις στην Ήπειρο τον Δεκέμβρη του 1940.


Στο ντοκιμαντέρ Τη νύχτα που κατέβηκε η σβάστικα (1997) της Σοφίας Σφυρόερα, παρουσιάζεται το κατόρθωμα δύο 19χρονων φοιτητών να κατεβάσουν τη γερμανική σημαία με τη σβάστικα από τον βράχο της Ακρόπολης. Οι πρωταγωνιστές Μανόλης Γλέζος και Λάκης Σάντας μιλούν για εκείνη την περίοδο, για την τολμηρή τους απόφαση, καθώς επίσης και για τα υπόλοιπα αξιόλογα επιτεύγματα της ελληνικής αντίστασης.


Στις ημέρες της απελευθέρωσης στην Αθήνα επικεντρώνεται το νέο ντοκιμαντέρ Σημαίες οι φοβερές της λευτεριάς (2015) του Τάκη Σακελλαρίου, που θα μας το παρουσιάσει. Με πλάνα αρχείου και ενσωματώνοντας τα τελευταία ιστορικά πορίσματα, το ντοκιμαντέρ επιχειρεί έναν απολογισμό της κατοχικής περιόδου και μιας ανασύστασης της ατμόσφαιρας των ημερών της Απελευθέρωσης.


Σε πρώτη προβολή To Στάρι (2015) είναι ένα οπτικό ιστορικό αφήγημα. Η ροή και σκηνοθεσία του ορίζεται από την ίδια την ιστορική πληροφορία. Θεματικά καταπιάνεται με την ανάδειξη γνωστών και άγνωστων πτυχών του φαινομένου της πείνας ως απόρροια των πολιτικών που εφάρμοσαν οι δυνάμεις του Άξονα στην Ελλάδα κατά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ομάδα “hιστορισταί” επιδιώκοντας να φέρουν το παρελθόν πιο κοντά στο παρόν, επαναχρησιμοποίησαν το ιστορικό αρχειακό υλικό, φτιάχνοντας μία πιο φρέσκια εικόνα δια των τεχνικών της φωτογραφίας, της γραφιστικής και του κολάζ. Μετά την προβολή του ντοκιμαντέρ, θα ακολουθήσει συζήτηση με τους συντελεστές, τον Νίκο Κουρμουλή, κριτικό κινηματογράφου και με τη συμμετοχή των ιστορικών που εμφανίζονται στο φιλμ.


Στιγμές από τη δράση και την προσωπικότητα της Λέλας Καραγιάννη, της θρυλικής “Μπουμπουλίνας” της Αντίστασης, μέσα από την τρυφερή ματιά του γιου της Γιώργου παρουσιάζει το ντοκιμαντέρ Συναντήσεις με τη μητέρα μου Λέλα Καραγιάννη (2005) του Βασίλη Λουλέ. Μια ταινία για μια Ιστορική προσωπικότητα μέσα από μικρές, ανθρώπινες ιστορίες. Έτσι ώστε η Ιστορία να ξαναγίνει προσωπική, φιλική, καθημερινή υπόθεση του σύγχρονου θεατή, μια υπόθεση οικεία, που τον αφορά. Γιατί όπως λέει και ο γιος της Γιώργος: «…Ήταν απλώς οι περιστάσεις: αυτές είναι που έδωσαν την ευκαιρία στη Λέλα, σ’ ότι όμορφο είχε μέσα της να ξεδιπλωθεί… Αλλά, μου φαίνεται ότι κι εσύ το ίδιο θα έκανες, αν είχες γεννηθεί την εποχή εκείνη».


Στα κρατητήρια της Κομαντατούρ στην οδό Κοραή μας μεταφέρει το Μόνο μυρίζοντας γιασεμί – Για την Αθήνα την περίοδο της Κατοχής (1994) του Γιάννη Οικονομίδη σε κείμενο του ποιητή Μιχάλη Γκανά. Με βασικό αφηγηματικό άξονα τα προσωπικά χαράγματα των κρατουμένων στους τοίχους, ο φακός περιδιαβαίνει τα υπόγεια του μεγάρου της οδού Κοραή ανασύροντας μνήμες από τα βάσανα των θυμάτων της ναζιστικής κατοχής. Ταυτόχρονα, αναζητάει τον ελάχιστο απόηχο της θυσίας τους στη σύγχρονη Αθήνα, αποτυπώνοντας πλάνα της πόλης της δεκαετίας του ’90. Την ταινία, που κέρδισε το Α΄ βραβείο στο Φεστιβάλ Δράμας του 1994, προλογίζει ο σκηνοθέτης.


Στο Δίστομο, η μεγάλη σφαγή (1984), της Μάχης Λιδωρικιώτη, επιχειρείται με παραστατικό τρόπο η αναβίωση του ιστορικού γεγονότος της μαζικής εκτέλεσης κατοίκων του Διστόμου Βοιωτίας την 10η Ιουνίου 1944 από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής, μέσα από μνήμες Διστομιτών που επέζησαν οι οποίοι καταθέτουν την προσωπική τους μαρτυρία. Την ταινία θα προλογίσει η νομικός Χριστίνα Σταμούλη, μέλος του Εθνικού Συμβουλίου για τη διεκδίκηση των Γερμανικών επανορθώσεων.


Στο εμβληματικό φιλμ του Διονύση Γρηγοράτου Το μπλόκο της Κοκκινιάς (1983) παρουσιάζεται το χρονικό των γεγονότων τις 17ης Αυγούστου στην Κοκκινιά, όταν δυνάμεις του γερμανικού στρατού μαζί με τμήματα των Ταγμάτων Ασφαλείας απέκλεισαν την ευρύτερη περιοχή στήνοντας το λεγόμενο μπλόκο. Η ταινία καταγράφει τις αναμνήσεις των επιζώντων του μπλόκου και των αντιστασιακών που μεταφέρθηκαν στη συνέχεια στο Χαϊδάρι και στο Ρουφ και ακολούθως στα στρατόπεδα συγκέντρωσης στη Γερμανία, αλλά και γυναικών-συγγενών των θυμάτων που περιγράφουν το θρήνο και την απόγνωση για τους ανθρώπους που εκτελέστηκαν, βασανίστηκαν και φυλακίστηκαν.


Από την κλασική σειρά ντοκιμαντέρ Το Χρονικό της Εθνικής Αντίστασης (1985) του Αντώνη Βογιάζου θα παρακολουθήσουμε το 18ο και τελευταίο επεισόδιο για την Απελευθέρωση της Αθήνας και ολόκληρης της χώρας. Το πλούσιο κινηματογραφικό, φωτογραφικό και έντυπο υλικό και οι καταθέσεις των μαρτυριών, καθιστούν μνημειώδες το έργο αυτό.


Εκτός των ντοκιμαντέρ, θα παρουσιαστεί αρχειακό υλικό της περιόδου, τα πρώτα Επίκαιρα του Φίνου με τίτλο Εικόνες από την Ελλάδα Νο 1 του 1944 που παρουσίασε πρώτη φορά ο Ροβήρος Μανθούλης στη σειρά ντοκιμαντέρ Βίοι Παράλληλοι του Εμφυλίου. Επίσης τα πλάνα που τράβηξε με κίνδυνο της ζωής του μέσα στην κατεχόμενη Αθήνα, ο Άγγελος Παπαναστασίου με σκηνές από την έλευση των γερμανικών στρατευμάτων εως τον λιμό και από τις μεγάλες διαδηλώσεις έως την ταφή εκτελεσμένων πατριωτών, υπό το γενικό τίτλο Από την τραγωδία της σκλαβωμένης Ελλάδος 1941-44. Τα βωβά πλάνα του Παπαναστασίου θα πλαισιώσει με την αφήγησή του ο ιστορικός Μενέλαος Χαραλαμπίδης.




 

2024 © left.gr | στείλτε μας νεα, σχόλια ή παρατηρήσεις στο [email protected]
§ Όροι χρήσης για αναδημοσιεύσεις Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 3.0 Μη εισαγόμενο (CC BY-NC 3.0)