to top
  • βρείτε μας στο Twitter
  • βρείτε μας στο Facebook
  • βρείτε μας στο YouTube
  • στείλτε μας email
  • εγγραφείτε στο RSS feed
  • international version

ΕΑΑΔΗΣΥ: «Κομμένο» το πάρτι με τις δημόσιες συμβάσεις για κυβέρνηση και ΟΤΑ

Αυστηρές συστάσεις από την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) με αποδέκτες τα υπουργεία, τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, τους 332 δήμους και τις 13 Περιφέρειες - "Σε κολυμβήθρα του Σιλωάμ για απευθείας αναθέσεις εξελίσσονται οι ΠΝΠ»


Αυστηρές συστάσεις για την τήρηση της νομιμότητας και της διαφάνειας προς την κυβέρνηση και τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης απευθύνει η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) αναφορικά με τους διαγωνισμούς του Δημοσίου για αναθέσεις έργων, υπηρεσιών και προμηθειών προς ιδιώτες εν μέσω των έκτακτων συνθηκών που έχει προκαλέσει η αναγκαιότητα αντιμετώπισης του κορωνοΐού.

Η επιστολή της ΕΑΑΔΗΣΥ έρχεται σε συνέχεια της κατευθυντήριας ανακοίνωσης της Κομισιόν και απευθύνεται σε όλα τα υπουργεία, τα τμήματα προμηθειών του Δημοσίου, τη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Επενδύσεων και ΕΣΠΑ του υπουργείου Ανάπτυξης, τους ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους, αλλά και όλες τις Ανεξάρτητες Αρχές.

Η κολυμβήθρα του Σιλωάμ…

Συγκεκριμένα η ΕΑΑΔΗΣΥ εντοπίζει μεγάλη σύγχυση από το περιεχόμενο των Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ), που επιτρέπουν αποκλίσεις από την εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας για δημόσιες συμβάσεις. Υπενθυμίζουμε ότι η «Αυγή» με σχετικό της ρεπορτάζ είχε επισημάνει εγκαίρως αυτό το πρόβλημα, ιδίως στις συμβάσεις που συνάπτουν οι δήμοι και οι Περιφέρειες με ιδιώτες, διαβλέποντας ότι «οι ΠΝΠ εξελίσσονται σε κολυμβήθρα του Σιλωάμ για απευθείας αναθέσεις».

Εξάλλου παρατηρείται ότι, από τη στιγμή που η ελληνική έννομη τάξη έχει υπαχθεί αποκλειστικά στο καθεστώς των ΠΝΠ, η έννοια της διαφάνειας έχει υποχωρήσει σημαντικά και σε αρκετές περιπτώσεις που έχουν δει το φως της δημοσιότητας εντοπίζονται σκιές, οι οποίες υποσκάπτουν κάθε έννοια νομιμότητας.

Τα μέτρα και τα σταθμά...

Σε αυτό το πνεύμα, λοιπόν, η ΕΑΑΔΗΣΥ, παρότι αναγνωρίζει αφενός τις «σοβαρές δυσχέρειες» στις διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων εξαιτίας του αρτηριοσκληρωτικού γραφειοκρατικού πλέγματος που διατρέχει τη Δημόσια Διοίκηση, αφετέρου «τις παρούσες εξαιρετικές και επείγουσες περιστάσεις, όπου απαιτούνται άμεσες και αποτελεσματικές λύσεις για την αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης», δεν παραλείπει να επικαλεστεί τις οδηγίες της Κομισιόν.

Σε αυτές τις οδηγίες γίνεται ρητή αναφορά στο τι επιτρέπεται, τι απαγορεύεται και ποιες είναι οι ευέλικτες δυνατότητες με βάση το θεσμικό πλαίσιο της Ε.Ε. για τις δημόσιες συμβάσεις όσον αφορά την αγορά αγαθών, υπηρεσιών και έργων που απαιτούνται για την αντιμετώπιση της κρίσης που σχετίζεται με τον κορωνοΐό.

Πότε επιτρέπονται οι κατεπείγουσες διαδικασίες

Παράλληλα η ΕΑΑΔΗΣΥ, έχοντας εντοπίσει ότι δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις διαγωνισμών όπου οι αναθέτουσες αρχές (Δημόσιο ή ΟΤΑ) επιλέγουν να κάνουν χρήση των επισπευσμένων διαδικασιών, τονίζει ότι αυτό πρέπει να γίνεται μόνο «στο μέτρο που είναι απολύτως αναγκαίο».

Η ΕΑΑΔΗΣΥ υπογραμμίζει, μάλιστα, πως οι κατεπείγουσες διαδικασίες πρέπει σωρευτικά να αιτιολογούνται με την προϋπόθεση ότι «η αναθέτουσα αρχή δεν θα μπορούσε να προβλέψει την έκτακτη ανάγκη» και γι' αυτό «δεν είναι δυνατή η τήρηση των προθεσμιών που προβλέπονται για τις ανοιχτές, κλειστές ή ανταγωνιστικές διαδικασίες με διαπραγμάτευση».

Όπως υπογραμμίζει η ΕΑΑΔΗΣΥ, αυτό ισχύει σε όλες τις διαγωνιστικές διαδικασίες και δεν μπορεί να παρακαμφθεί.

«Ακυρώστε τις παράνομες αναθέσεις!»

Ως εκ τούτου η ΕΑΑΔΗΣΥ υποστηρίζει ότι είναι παράνομοι οι διαγωνισμοί αλλά και οι αναθέσεις που είναι σε εξέλιξη ή έχουν ολοκληρωθεί, εν μέσω πανδημίας, με αντικείμενο όμως που δεν σχετίζεται με την αντιμετώπιση της πανδημίας. Επισημαίνει, δηλαδή, ότι οι αναθέσεις πρέπει να γίνονται αποκλειστικά για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού και μόνον ως προς αυτήν επιτρέπονται οι δαπάνες που σχετίζονται ευθέως και αποκλειστικά με την προστασία της υγείας των πολιτών!

Η ΕΑΑΔΗΣΥ ζητάει ακόμη την παράταση των διαγωνιστικών διαδικασιών ή και την ακύρωση των αναθέσεων για περιπτώσεις που δεν σχετίζονται ευθέως και αποκλειστικά με την αντιμετώπιση του κορωνοϊού!

Οι προθεσμίες των διαγωνισμών

Να σημειωθεί ότι, με βάση τον Νόμο 4412/2016, για την ανοιχτή διαγωνιστική διαδικασία οι ελάχιστες κανονικές προθεσμίες για να υποβάλουν οι ενδιαφερόμενοι την προσφορά τους είναι 35 ημέρες, ενώ οι ελάχιστες συντομευμένες προθεσμίες είναι 15 ημέρες. Για την κλειστή διαγωνιστική διαδικασία οι ελάχιστες κανονικές προθεσμίες για τη δήλωση συμμετοχής είναι 30 ημέρες και η συντομευμένη προθεσμία είναι 15 ημέρες.

Τέλος, για το επόμενο βήμα της κλειστής διαγωνιστικής διαδικασίας που αφορά την υποβολή προσφορών η ελάχιστη κανονική προθεσμία είναι 30 ημέρες και η ελάχιστη συντομευμένη προθεσμία είναι 10 ημέρες.

Νομιμότητα και διαφάνεια

Βέβαια, όπως επισημαίνει η ΕΑΑΔΗΣΥ, «η χρήση της 'επισπευσμένης' ανοιχτής ή κλειστής διαδικασίας πρέπει να συνάδει με τις θεμελιώδεις αρχές της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας και να διασφαλίζει την ανάπτυξη επαρκούς ανταγωνισμού ακόμη και σε επείγουσες καταστάσεις, όπως είναι πολλές από εκείνες που καλούνται να διαχειριστούν οι αναθέτουσες αρχές στο πλαίσιο της παρούσας υγειονομικής κρίσης».

Επί του πρακτέου, όμως, και με επίκληση της υγειονομικής κρίσης, ακόμη και αυτή η διαδικασία καταστρατηγείται υπονομεύοντας όχι μόνο τη νομιμότητα, αλλά και τη διαφάνεια της διαχείρισης δημόσιου και κοινοτικού χρήματος σε περίοδο που η ανεργία και η φτώχεια μαστίζουν μεγάλη μερίδα του πληθυσμού.

Ωστόσο δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις στο Δημόσιο και στους ΟΤΑ που οι διοικούντες κάνουν χρήση των κατεπειγουσών διατάξεων του νόμου για τις δημόσιες συμβάσεις προκειμένου να αναθέσουν την αγορά προμηθειών, υπηρεσιών, ακόμη και μεγάλων έργων σε φίλους και κολλητούς προμηθευτές ή εργολάβους. Κι αυτό γίνεται ενώ οι πολίτες έχουν στραμμένο το βλέμμα τους στους δέκτες της τηλεόρασης, που σπέρνουν σε πολλές περιπτώσεις τον πανικό αναφορικά με τον κορωνοΐό.

Τα τρωτά σημεία των ΠΝΠ

Σε αυτό το πλαίσιο η ΕΑΑΔΗΣΥ στέλνει αυστηρό μήνυμα επισημαίνοντας την απαίτηση οι δημόσιες συμβάσεις να είναι καθαρές και κρυστάλλινες. Βέβαια η ΕΑΑΔΗΣΥ επισημαίνει τα τρωτά σημεία των ΠΝΠ.

Όπως εξηγεί, «ο νομοθέτης των σχετικών ΠΝΠ επιλέγει να μην παραπέμψει σε αυτή τη διαδικασία για την αντιμετώπιση της απρόβλεπτης και επείγουσας κατάστασης της επιδημιολογικής κρίσης, με την εξαίρεση των ΟΤΑ α' και β' βαθμού», που μαζί με τις νοσοκομειακές μονάδες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της μάχης.

«Αντιθέτως επιλέγει την 'απευθείας ανάθεση, κατά παρέκκλιση της κείμενης εθνικής νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων', χωρίς οποιαδήποτε παραπομπή στις διατάξεις του Ν. 4412/2016 περί απευθείας ανάθεσης (άρθρα 118 & 328) και χωρίς περαιτέρω εξειδίκευση της διαδικασίας αυτής, πλην -στις περισσότερες περιπτώσεις- της υποχρέωσης ανάρτησης πρόσκλησης υποβολής προσφορών στην ιστοσελίδα της αναθέτουσας αρχής και της χρήσης ως κριτηρίου ανάθεσης αποκλειστικά της χαμηλότερης τιμής ή χαμηλότερης προσφοράς» επισημαίνει η ΕΑΑΔΗΣΥ.

Σύγχυση

Παράλληλα η ΕΑΑΔΗΣΥ εντοπίζει ότι «από τις διατάξεις των ΠΝΠ μπορεί να προκληθεί σύγχυση σχετικά με το ποιες είναι οι διατάξεις στις οποίες εισάγεται η παρέκκλιση από κάθε σχετική διάταξη της κείμενης εθνικής νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων ή η παρέκκλιση από τις κείμενες εθνικές διατάξεις».

Επιπλέον η ΕΑΑΔΗΣΥ επισημαίνει ότι έχει προκύψει σύγχυση για το ποιες συμβάσεις πρέπει να παραπέμπονται στο Ελεγκτικό Συνέδριο για έλεγχο ως προς τη νομιμότητα της δαπάνης, ποιες πρέπει να αναρτώνται στη «Διαύγεια» και για ποιες απαιτείται η εκπλήρωση της υποχρέωσης για ονομαστικοποίηση των μετοχών σε συμβάσεις άνω του 1 εκατ. ευρώ.

«Καμία παρέκκλιση δεν νομιμοποιείται!»

Τέλος, η ΕΑΑΔΗΣΥ υποστηρίζει ότι «στις διατάξεις των ΠΝΠ δεν μπορούν να εισάγονται παρεκκλίσεις, ακόμη και εάν πρόκειται για συμβάσεις κάτω των ενωσιακών ορίων, ακόμη και στο πλαίσιο των εξαιρετικών περιστάσεων της παρούσας υγειονομικής κρίσης, οι οποίες να αφίστανται, κατά το δυνατόν, από τις γενικές αρχές που διέπουν τη σύναψη των δημοσίων συμβάσεων, όπως την αρχή της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης, της απαγόρευσης των διακρίσεων κ.λπ., ήτοι τις θεμελιώδεις αρχές του ενωσιακού δικαίου».

2022 © left.gr | στείλτε μας νεα, σχόλια ή παρατηρήσεις στο [email protected]
§ Όροι χρήσης για αναδημοσιεύσεις Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 3.0 Μη εισαγόμενο (CC BY-NC 3.0)