to top
  • βρείτε μας στο Twitter
  • βρείτε μας στο Facebook
  • βρείτε μας στο YouTube
  • στείλτε μας email
  • εγγραφείτε στο RSS feed
  • international version

Αθλητισμός και ανθρώπινα δικαιώματα

Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (10 Δεκεμβρίου), έχει ιδιαίτερη αξία να θυμηθούμε ότι το δικαίωμα στην άθληση αποτελεί βασικό ανθρώπινο και κοινωνικό δικαίωμα


«Ο αθλητισμός τελεί υπό την προστασία και την ανώτατη εποπτεία του κράτους»

(άρθρο 16 παρ 9 του Συντάγματος της Ελληνικής Δημοκρατίας)

Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (10 Δεκεμβρίου), έχει ιδιαίτερη αξία να θυμηθούμε ότι το δικαίωμα στην άθληση αποτελεί βασικό ανθρώπινο και κοινωνικό δικαίωμα, δηλαδή δικαίωμα που δεν φτάνει να αναγνωρίζεται αλλά πρέπει και να προστατεύεται. Άλλώστε και το Σύνταγμα της Ελληνικής Δημοκρατίας αναφέρει ότι ένας από τους κύριους σκοπούς της παιδείας είναι η φυσική αγωγή.

Βασική ανθρώπινη ανάγκη

Ιστορικά ο αθλητισμός έχει αποτελέσει σημαντικότατο τομέα της κοινωνικής και ανθρώπινης δραστηριότητας. Από την ελληνική αρχαιότητα έχει ταυτιστεί σε μεγάλο βαθμό με τον πολιτισμό, καθώς και με την υπόθεση της ειρήνης (π.χ. «νους υγιής εν σώματι υγιεί», Ολυμπιακοί Αγώνες κ.λπ.).

Στο στάδιο της καπιταλιστικής οργάνωσης των κοινωνιών, ο αθλητισμός – όπως και άλλες σφαίρες της ανθρώπινης δραστηριότητας – εμπορευματοποιήθηκε, αναπόφευκτα. Συνεπώς, το να ζητεί κανείς σήμερα την επιστροφή στον ερασιτεχνικό αθλητισμό, δεν αποτελεί ρεαλιστική πρόταση. Από τη στιγμή που η άθληση, δεν γίνεται μόνο για την ικανοποίηση ανθρώπινων αναγκών, αλλά συνδέεται και με το θέαμα και την ψυχαγωγία, επόμενο είναι να τυγχάνει και εμπορικής εκμετάλλευσης. Διότι και ο χορός, η μουσική και το τραγούδι αποτελούσαν κάποτε καθαρά ερασιτεχνικές δραστηριότητες και όσοι επιδίδονταν σ΄ αυτές δεν διανοούνταν να τις αντιμετωπίσουν ως επαγγέλματα. Το ερώτημα, λοιπόν είναι γιατί κάποιος με καλή φωνή που ευφραίνει τους συνανθρώπους του, να μπορεί να γίνει επαγγελματίας τραγουδιστής και να μην μπορεί να κάνει κάτι ανάλογο κάποιος που έχει ταλέντο στο ποδόσφαιρο και γοητεύει με την ποδοσφαιρική του τέχνη;

Εννοείται ότι η εμπορευματοποίηση της αθλητικής δραστηριότητας δεν μπορεί να γενικευτεί, διότι η άθληση αποτελεί βασική ανθρώπινη ανάγκη και ζήτημα υγείας - σωματικής και ψυχικής - και πάνω απ’ όλα αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμα, το οποίο πρέπει να προστατεύεται από την δημοκρατικά οργανωμένη πολιτεία δια της παροχής των αναγκαίων μέσων για την άσκηση του. Όπως, η άσκηση του ανθρώπινου δικαιώματος στο θρησκεύεσθαι απαιτεί την οικοδόμηση ναών, έτσι και το δικαίωμα στην άθληση απαιτεί στάδια και γήπεδα, μεγάλα ή μικρά (Λέτε αυτόν τον συνειρμό να έκανε ο Δημ. Μελισσανίδης και ονόμασε «Αγία Σοφία» το νέο γήπεδο της ΑΕΚ;). Παρότι η οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου δεν αναφέρεται ρητά στο δικαίωμα στην άθληση, θα μπορούσαμε να πούμε ότι το δικαίωμα αυτό εμπεριέχεται στο άρθρο 22, το οποίο προβλέπει ότι «Η κοινωνία, με την εθνική πρωτοβουλία και τη διεθνή συνεργασία, έχει χρέος να εξασφαλίζει σε κάθε άτομο την ικανοποίηση των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτιστικών δικαιωμάτων που είναι απαραίτητα για την αξιοπρέπεια και την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητάς του».

Από τις προαναφερθείσες διαπιστώσεις προκύπτει αβίαστα ότι ο αθλητισμός συνδέεται με αναφαίρετα δικαιώματα, είτε των αθλούμενων και των αθλητών, είτε των φιλάθλων ως θεατών, εννοείται ότι συνδέεται και με υποχρεώσεις.

Ο επαγγελματίας αθλητής έχει δικαιώματα – κατά κανόνα συμβατικά – που πρέπει να απολαμβάνει, αλλά και οι φίλαθλοι οφείλουν να συμπεριφέρονται με τρόπο που δεν θίγουν τα δικαιώματα των αθλητών, ούτε άλλων συμπολιτών τους, φανατιζόμενοι και προβαίνοντας σε βανδαλισμούς, εμπρησμούς, συχνά και σε πράξεις ωμής βίας. Επίσης, σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται να εκδηλώνουν οι φίλαθλοι, ούτε οι αθλητές ρατσιστικές συμπεριφορές, εντός των αθλητικών εγκαταστάσεων. Αντιθέτως, οφείλουν ως κοινωνικά υπεύθυνα άτομα να αντιμετωπίζουν τα αθλητικά γεγονότα ως ευκαιρία και πεδίο για την προώθηση της κοινωνικής συνοχής και της καλλιέργειας της πανανθρώπινης αλληλεγγύης. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ιδρυτής των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων Πιερ ντε Κουμπερτέν έλεγε ότι «όποιος μιλάει για αθλητισμό μιλάει για ειρήνη». Δυστυχώς, όμως, συχνά οι λέσχες των οργανωμένων φιλάθλων της μιας ή άλλης ομάδας αναπαράγουν τις κάθε λογής κοινωνικές προκαταλήψεις, καλλιεργώντας το μίσος. Κι αυτό είναι τραγικό, διότι σε αυτές τις λέσχες συμμετέχουν κυρίως νέοι άνθρωποι.

* Ο Πάνος Τριγάζης είναι πρόεδρος του Παρατηρητηρίου Διεθνών Οργανισμών και Παγκοσμιοποίησης- ΠΑΔΟΠ

2020 © left.gr | στείλτε μας νεα, σχόλια ή παρατηρήσεις στο [email protected]
§ Όροι χρήσης για αναδημοσιεύσεις Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 3.0 Μη εισαγόμενο (CC BY-NC 3.0)