to top
  • βρείτε μας στο Twitter
  • βρείτε μας στο Facebook
  • βρείτε μας στο YouTube
  • στείλτε μας email
  • εγγραφείτε στο RSS feed
  • international version

8:33 | 25.03.2016

Κοινωνία

25η Μαρτίου 1943

Στο κύριο άρθρο της ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ αναφέρεται: Ο ελληνικός Λαός το πήρε απόφαση: Λευτεριά ή Θάνατος. Ενωμένος κάτω από τη δοξασμένη πια σημαία του ΕΑΜ, θα συντρίψει κάθε αντίδραση των κατακτητών και των οργάνων τους – γιατί κάθε φαγωμάρα, κάθε διαίρεση και αντίδραση είναι σήμερα προδοσία κατά του Έθνους μας – και θα βαδίσει για τη ΝΙΚΗ, για ένα νέο 1821.


Αθήνα, 25η Μαρτίου 1943
Η αντίσταση έχει πια φουντώσει. Το αντάρτικο πολεμάει στα βουνά. Είκοσι μέρες νωρίτερα το αίμα έχει βάψει τα πεζοδρόμια και πολλοί άφησαν στον αγώνα την τελευταία τους πνοή. Αλλά η νίκη ήταν μεγάλη: είχε ματαιωθεί η πολιτική επιστράτευση. Για την 25η Μαρτίου οι Γερμανοί διέταξαν να μην γίνει καμία εορταστική εκδήλωση ούτε και η «επίσημη» τελετή της Μητρόπολης. Μάλιστα η «Κυβέρνηση» των Κουίσλιγκς έστειλε στον Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό απειλητικό, απαγορευτικό έγγραφο. 

 Αθήνα, ελεύθερη πόλη

Ωστόσο οι Οργανώσεις της Εθνικής Αντίστασης δήλωσαν: «Ο εορτασμός θα γίνει». Τα μυστικά τυπογραφεία δούλευαν ακατάπαυστα. Η Αθήνα πλημμύρισε από προκηρύξεις. Οι τοίχοι γέμισαν από συνθήματα και τοιχοκολλήθηκαν μεγάλες αφίσες με πατριωτικές εικόνες, ακόμη και με γελοιογραφίες του Χίτλερ και του Μουσολίνι. 



Στις εκκλησίες υψώθηκε η γαλανόλευκη και χιλιάδες λαού ζητωκραύγασαν τους ομιλητές των εθνικοαπελευθερωτικών οργανώσεων και έψαλλαν τον Εθνικό Ύμνο. Πριν από το μεσημέρι εκατό χιλιάδες λαού, ξεχύθηκαν και πάλι στους δρόμους με τεράστιες σημαίες και με την κραυγή «Ζήτω η Λευτεριά!». 

Στο Πεδίο του Άρεως 50.000 λαού κατέκλυσαν το πάρκο και τους γύρω δρόμους. Τότε έγινε κάτι που δεν έχει ξαναγίνει στην Ελλάδα και ίσως σε ολόκληρο τον κόσμο: Μια σάλπιγγα χτύπησε «Προσοχή» και όλοι στάθηκαν ακίνητοι και κράτησαν την αναπνοή τους. Μέσα σε εκείνη την κατανυκτική σιγή νεανικές φωνές άρχισαν να ψάλλουν τον Εθνικό Ύμνο. Το αίμα δεν άργησε να τρέξει. Οι Iταλοί επιτέθηκαν ωστόσο οι ζώνες των Καραμπινιέρων έσπασαν πολλές φορές. Έφιππες Ιταλικές δυνάμεις εξαπέλυσαν απανωτές εφόδους για να διαλύσουν το πλήθος αλλά κανένας δεν έφυγε. Γυναίκες αφόπλισαν Ιταλούς που έριχναν στο «ψαχνό». 

Ο απολογισμός: 4 νεκροί και δεκάδες τραυματιών. 


 

Η 25η Μαρτίου γιορτάζεται από τον λαό της Θεσσαλονίκης

Το 1943 η ΕΠΟΝ αποφασίζει για μια καλά οργανωμένη δημόσια αντιστασιακή εκδήλωση, έχοντας φρέσκια την εμπειρία της ένοπλης καταστολής της διαδήλωσης για την 28η Οκτωβρίου το 1942. Οργανώνεται για τις 24 Μαρτίου ομιλία στο Πειραματικό Σχολείο η οποία διαλαλεί “Στα ελληνικά βουνά ζωντάνεψε η κλεφτουριά” – αυτή εξελίσσεται σε διαδήλωση την οποία καταστέλλουν βίαια οι γερμανοί τραυματίζοντας με πυροβόλα τους φοιτητές που διαδήλωναν από τις κεντρικές συνοικίες μέχρι την Ανω Πόλη. Αυτό δεν τρομάζει τους φοιτητές που την επόμενη μέρα προετοιμάζονται για μια μεγαλειώδη διαδήλωση.

Διαδήλωση-Θεοδωρίδης

Ο κ.Θεοδωρίδης/πηγή: Το Παν.κατά την διάρκεια της Κατοχής-Φάρος του Θερμαϊκού

Την 25η Μαρτίου, μετά από την προσυγκέντρωση στην Αχειροποίητο, συγκεντρώνονται στον ΙΝ Αγίας Σοφίας. Ο φλογερός λόγος του φοιτητή Ζαβάκου τελείωνει με “Κι αν πρέπει να πεθάνουμε για την Ελλάδα – Θεία είν΄η δάφνη. Μια φορά κανείς πεθαίνει”. Ενα ανθρώπινο ποτάμι –χιλιάδες λένε οι μαρτυρίες – ξεχύνεται από την εκκλησία, κατεβαίνει την οδό Αγ.Σοφίας, φτάνει στην Νίκης και κατευθύνεται προς τον Λευκό Πύργο τραγουδώντας πατριωτικά εμβατήρια. Οι Θεσσαλονικείς που τους έβλεπαν έκλαιγαν, χειροκροτούσαν και οι τολμηροί τους έραναν με λουλούδια. Μόλις φτάνουν στο άγαλμα του Ναυάρχου Βότση – υπό την απειλή της γερμανικής στρατιωτικής αστυνομίας και ενός τανκ που περιπολούσε – τραγουδούν τον εθνικό ύμνο και δαφνοστεφανώνουν το άγαλμα. Ανεβαίνουν ξανά προς το Πανεπιστήμιο για να δαφνοστεφανώσουν και το άγαλμα του Καρατάσιου απέναντι από την Π.Φιλοσοφική – καθοδόν περνούν κάτω από το σπίτι του καθηγ.Θεοδωρίδη που τους πετάει συγκινημένος την ελληνική σημαία. Λιγο μετά στο συντριβάνι γερμανοί μοτοσυκλετιστές όπως και στρατιώτες του κοντινού στρατώνασυλλαμβάνουν μερικούς φοιτητές και διαλύουν την συγκέντρωση. Οι φοιτητές δεν πτοούνται και απαιτούν την άμεση απελευθέρωση τους – μπροστά στην μαζικότητα της διαδήλωσης οι Γερμανοί υποχωρούν.

Αλλά η 25η Μαρτίου το 1943 δεν γιορτάζεται μόνο στους δρόμους. Αποστολή της ΕΠΟΝ επισκέπτεται το Σανατόριο Ασβεστοχωρίου και διοργανώνει εκδηλώσεις. Αλλες αποστολές της ΕΠΟΝ επισκέπτονται τα Γυμνάσια για να οργανώσουν τους μαθητές, εκεί που αντιμετωπίζουν αντίσταση λόγω φόβου δεν διστάζουν να σπάσουν τις πόρτες για να κατέβουν οι μαθητέςστη διαδήλωση.

Ο Γραμματέας της ΕΠΟΝ Πανεπιστημίου,  Άνθιμος Χατζηανθίμου, καταθέτοντας το δάφνινο στεφάνι στην προτομή του Βότση/πηγή:Φάρος του Θερμαϊκού

Ο Γραμματέας της ΕΠΟΝ Πανεπιστημίου, Άνθιμος Χατζηανθίμου,
καταθέτοντας το δάφνινο στεφάνι στην προτομή του Βότση/πηγή:Φάρος του Θερμαϊκού

Αυτή η διαδήλωση δεν είναι η μόνη στη Θεσσαλονίκη. Η πόλη δείχνει την αλληλεγγύη της στους συμπατριώτες στην ανατ.Μακεδονία και Θράκη που βρίσκονται κάτω από την σκληρή βουλγαρική κατοχή: 20 μέρες μετά η Θεσσαλονίκη δονείται από διαδηλώσεις ενάντια στην βουλγαρική κατοχή αλλά και στις αποστολές ελλήνων εργατών στην Γερμανία. Πλακάτ ανορθόγραφα όπως Κάτο ι επιστράτευσι όλι στο βουνό ή Έξο ι βούλγαρι, θάνατος στο φασισμόσυνδυάζονται με συνθήματα όπως Οχι εργάτες για τη Γερμανία, Κάτω τα γερμανικά στρατόπεδα, Εξω οι Βουλγαροι φασίστες από την Ελληνική Μακεδονία και Θράκη. Οι γερμανοί αντιμετωπίζουν δυναμικά και συλλαμβάνουν 150 φοιτητές, που αντιμετωπίζουν βασανιστήρια και φυλάκιση στο στρατόπεδο Παύλου Μελά. Αυτές οι διαδηλώσεις γίνονταν ταυτόχρονα με την μεγαλειώδη πανελλήνια – πετυχημένη – προσπάθεια του ΕΑΜ να ακυρωθεί η επιστράτευση και να μην σταλούν Ελληνες στη Γερμανία για εργασία – στην Αθήνα δεκάδες άνθρωποι έχασαν την ζωή τους σε αυτές τις διαδηλώσεις.

2022 © left.gr | στείλτε μας νεα, σχόλια ή παρατηρήσεις στο [email protected]
§ Όροι χρήσης για αναδημοσιεύσεις Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 3.0 Μη εισαγόμενο (CC BY-NC 3.0)