to top
  • βρείτε μας στο Twitter
  • βρείτε μας στο Facebook
  • βρείτε μας στο YouTube
  • στείλτε μας email
  • εγγραφείτε στο RSS feed
  • international version

13:22 | 30.11.2023

Πολιτισμός

Χάρισε στην ανθρωπότητα το «Ζ»: Πέθανε ο συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός

Σε ηλικία 89 ετών άφησε την τελευταία του πνοή, σήμερα Πέμπτη (30/11), ο βραβευμένος Έλληνας συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός, συγγραφέας μεταξύ πολλών άλλων και της νουβέλας «Ζ» που μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον Κώστα Γαβρά και αναφέρεται στη δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη από παρακρατικούς.


Ο Βασίλης Βασιλικός ήταν ένας από τους δέκα πιο μεταφρασμένους Έλληνες συγγραφείς, αφήνοντας το δικό του αποτύπωμα τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Ο διάσημος συγγραφέας υπήρξε, εκτός των άλλων και επικεφαλής του ψηφοδελτίου Επικρατείας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στις εκλογές του 2019.

Ποιος ήταν ο Βασίλης Βασιλικός

Γεννήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 1934 στη συνοικία των Ποταμουδίων Καβάλας. Οι γονείς του κατάγονταν από τη Θάσο. Πατέρας του ήταν ο δικηγόρος Νικόλαος Βασιλικός, που πολιτεύτηκε και εξελέγη βουλευτής Καβάλας το 1936 και μητέρα του η Καίτη Βασιλικού.

Αποφοίτησε από το Λύκειο Καρυωτάκη στην Καβάλα, τη Σχολή Βαλαγιάννη (Θεσσαλονίκη) και το Αμερικανικό Κολλέγιο Ανατόλια. Στη συνέχεια σπούδασε Νομικά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και σκηνοθεσία τηλεόρασης στη δραματική σχολή του Πανεπιστημίου Γέιλ (Drama School – SRT) στο Νιού Χέιβεν του Κονέκτικατ (ΗΠΑ).

Από το 1967 μέχρι το 1994, έζησε και εργάστηκε στο εξωτερικό (Ιταλία, Γαλλία, Νέα Υόρκη τα πρώτα 7 χρόνια εξόριστος από τη χούντα), με ένα τριετές διάλειμμα (1981-1984), κατά το οποίο ανέλαβε καθήκοντα αναπληρωτή γενικού διευθυντή της ΕΡΤ επί κυβερνήσεως Ανδρέα Παπανδρέου.


Εργάστηκε ως βοηθός σκηνοθέτη σε ξένες παραγωγές, σκηνοθέτης ντοκιμαντέρ, σεναριογράφος, επιμελητής (Dr.) σεναρίων, εισηγητής σεναρίων στην Arte (1990-1993), δημοσιογράφος και συγγραφέας. Συνεργάστηκε με τον Νίκο Κούνδουρο στο σενάριο της ταινίας Μικρές Αφροδίτες. Διετέλεσε πρέσβης της Ελλάδας στην UNESCO (1996-2004).

Ο Βασίλης Βασιλικός τοποθετήθηκε επικεφαλής του ψηφοδελτίου επικρατείας της εκλογικής συνεργασίας Πράσινοι - Δημοκρατική Αριστερά στις βουλευτικές εκλογές του 2015, καθώς και στις βουλευτικές εκλογές του 2019,  με τον ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία όπου και εξελέγη. Ήταν βουλευτής Επικρατείας από τις 7 Ιουλίου 2019 μέχρι τις 21 Μαΐου 2023.

H ζωή και το έργο του

Έγραψε μυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, θεατρικά έργα και ποίηση. Από τα έργα του γνωστότερα είναι: «Η Μυθολογία της Αμερικής», «Το ψαροντούφεκο», «Θύματα ειρήνης», «Οι φωτογραφίες», «Ζ», «Ο Ιατροδικαστής», «Ο Θάνατος του Αμερικάνου» κ.ά.

Τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί σε 33 γλώσσες ανά τον κόσμο, καθώς και στη γραφή Μπράιγ. Το μυθιστόρημά του «Ζ» μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον σκηνοθέτη Κώστα Γαβρά.

Ήταν παντρεμένος με την υψίφωνο Βάσω Παπαντωνίου και είχε μία κόρη.

* * *

Από τις δημοσιεύσεις εδώ στο left.gr για τον Βασίλη Βασιλικό:

Στ. Κασσελάκης για Β. Βασιλικό: Μίλησε την παγκόσμια γλώσσα, συνομίλησε με την παγκόσμια Ιστορία

Ο Βασίλης Βασιλικός «κατάφερε την παγκόσμια έκρηξη με ένα γράμμα: Ζ», σημειώνει ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στο αποχαιρετιστήριο μήνυμά του για τον μεγάλο συγγραφέα και επισημαίνει μεταξύ άλλων: «Ο Βασίλης Βασιλικός μίλησε την παγκόσμια γλώσσα - το μεγαλύτερο επίτευγμα για έναν συγγραφέα. Και συνομίλησε ταυτόχρονα με την παγκόσμια Ιστορία - το μεγαλύτερο επίτευγμα για έναν άνθρωπο».

Σωκράτης Φάμελλος: Το έργο του Βασίλη Βασιλικού θα «Ζει» για πάντα

Ένας σπουδαίος άνθρωπος, ένας σπουδαίος συγγραφέας, δεν βρίσκεται πια κοντά μας. Ο Βασίλης Βασιλικός, άνθρωπος ευγενής, προσηνής και χαρισματικός, με πλούσια κοινωνική και πολιτική δράση, άφησε το δικό του ξεχωριστό αποτύπωμα στο χώρο των γραμμάτων, με το πολυσήμαντο, πολυβραβευμένο και πολυμεταφρασμένο έργο του.

Το έργο του έτυχε και διεθνούς αναγνώρισης μέσα από το μυθιστόρημά του «Ζ», το οποίο μετατράπηκε, μετά τη μεταφορά του στον κινηματογράφο από τον σκηνοθέτη Κώστα Γαβρά, σε σύμβολο του αντιδικτατορικού αγώνα.

Την περίοδο 2019-2023 είχαμε την τιμή να αποτελεί μέλος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, ως Βουλευτής Επικρατείας.
Το έργο του Βασίλη Βασιλικού θα «Ζει» για πάντα.
Θερμά συλλυπητήρια στους οικείους του.

Κυριακή Μάλαμα, τομεάρχης Πολιτισμού της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ:
Ένας κορυφαίος των γραμμάτων δεν είναι πια μαζί μας - Η απώλεια του Βασίλη Βασιλικού μας γεμίζει οδύνη. Το κενό που αφήνει στον κόσμο των γραμμάτων, της τέχνης, της διανόησης είναι δυσαναπλήρωτο. Η πνευματική του παρακαταθήκη αποτελεί τεράστιο κεφάλαιο για τον Ελληνικό πολιτισμό. Η προσφορά του στην Ελλάδα, μέσα από το πνευματικό του έργο και την δημόσια δράση του ανεκτίμητη. Θερμά συλλυπητήρια στους οικείους του.

Θεοδώρα Τζάκρη, γραμματέας της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ:
Αποχαιρετούμε σήμερα τον μεγάλο Μακεδόνα λογοτέχνη που τίμησε σε όλη την διαδρομή του την γη που τον ανέθρεψε. Ήρθε κι η δική μας σειρά να του γράψουμε "Το τελευταίο αντίο". Υπάρχουν άλλοι πολύ καταλληλότεροι από εμένα για να μιλήσουν για το πνευματικό μέγεθος και το πλούσιο έργο του Βασίλη Βασιλικού. 

Περιορίζομαι στο να θυμίσω ότι πέρασε στην αθανασία, συντροφιά με τις μεγάλες μορφές του 20ου αιώνα  όπως τον Γρηγόρη Λαμπράκη, τον δικαστή Χρήστο Σαρτζετάκη, τον «τίγρη» Μανώλη Χατζηαποστόλου και χιλιάδες άλλους συνοδοιπόρους της βασανισμένης γενιάς του. Αυτοί ανέστησαν την Ελλάδα και όρθωσαν την δημοκρατία.

Ήταν πάντα παρών στις κρίσιμες στιγμές.  Παρών στα χρόνια της Αλλαγής, υποψήφιος με την ΔΗΜΑΡ το 2015 ενώ μας τίμησε με την παρουσία του στα έδρανα του ΣΥΡΙΖΑ ως πρώτος βουλευτής Επικρατείας κατά την περίοδο από 7 Ιουλίου 2019 μέχρι τις 21 Μαΐου 2023. Θερμά συλλυπητήρια στους οικείους του, στο όμορφο νησί της Θάσου καθώς και σε όλη την οικουμένη που τον αγάπησε.

Τρύφων Αλεξιάδης, πρώην αν. Υπουργός Οικονομικών:
Καλό ταξίδι αγαπημένε σύντροφε. Ο Βασίλης Βασιλικός ήταν από τα εφηβικά μου χρόνια ένας μύθος, ένας συγγραφέας που με βοήθησε να καταλάβω τι έγινε όλη τη μεταπολεμική περίοδο μέχρι τη δολοφονία Λαμπράκη. Με δέος τον συναντούσα σε εκδηλώσεις κι όταν καθίσαμε δίπλα – δίπλα στα έδρανα της Βουλής το 2019, βρήκα το θάρρος να κουβεντιάσουμε μεταξύ άλλων , για τη μεγάλη κοινή μας Αγάπη, την πόλη της Καβάλας, την γενέτειρα μας !

Η απλότητα, η συντροφικότητα, η στοργή του θα μείνουν αξέχαστες. Εύχομαι η πόλη της ΚΑΒΑΛΑΣ να τον τιμήσει όπως αρμόζει. Συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους αγαπημένους του.

Γιώτα Πούλου βουλεύτρια του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ: Η παρακαταθήκη του έργου του είναι ανεκτίμητη

Η απώλεια του Βασίλη Βασιλικού αφήνει ένα σημαντικό κενό στον κόσμο των γραμμάτων και του πολιτισμού μας.  Ήταν ένας από τους τελευταίους εκπροσώπους της διανόησης μιας εποχής πλούσιας σε ιστορικά γεγονότα και πολιτιστική δημιουργία.
Η παρακαταθήκη του έργου του είναι ανεκτίμητη για τον πολιτισμό, αλλά και το πολιτικό γίγνεσθαι, της Ελλάδας που τόσο αγαπούσε.
​Ειλικρινή συλλυπητήρια στους οικείους του. Θα τον θυμόμαστε πάντα.

Η Ανοιχτή Πόλη αποχαιρετά με θλίψη τον Βασίλη Βασιλικό:
Η απώλεια του Βασίλη Βασιλικού δεν είναι μόνο απώλεια ενός σημαντικού ανθρώπου του πνεύματος. Ο πολυβραβευμένος ακαδημαϊκός και συγγραφέας του “Ζ” και άλλων σημαντικών και πολυμεταφρασμένων έργων ήταν υπόδειγμα κοινωνικά ευαίσθητου και πολιτικά ενεργού διανοούμενου, με διεθνές αποτύπωμα.

Η παρουσία του Βασίλη Βασιλικού υπήρξε πολύπλευρη και ο λόγος του αιχμηρός: έλαβε πάμπολλες διεθνείς διακρίσεις για το έργο του, εξορίστηκε από τη χούντα, διετέλεσε πρέσβης της Ελλάδας στην UNESCO, εκτέθηκε σε πολιτικές μάχες. Σε μια εποχή που ο ρόλος των διανοούμενων στα κοινά έχει υποχωρήσει, η μνήμη του θα μας θυμίζει ότι οι άνθρωποι του πολιτισμού μπορούν και οφείλουν να παίρνουν θέση στα κοινωνικά επίδικα της εποχής τους και να στέκονται κριτικά απέναντι στη δύναμη της εκάστοτε εξουσίας. Η Ανοιχτή Πόλη εύχεται θερμά και ειλικρινή συλλυπητήρια στους οικείους του.

2024 © left.gr | στείλτε μας νεα, σχόλια ή παρατηρήσεις στο [email protected]
§ Όροι χρήσης για αναδημοσιεύσεις Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 3.0 Μη εισαγόμενο (CC BY-NC 3.0)