to top
  • βρείτε μας στο Twitter
  • βρείτε μας στο Facebook
  • βρείτε μας στο YouTube
  • στείλτε μας email
  • εγγραφείτε στο RSS feed
  • international version

Το παλιό που πεθαίνει, το καινούργιο που παλεύει να γεννηθεί και τα… τέρατα του παρελθόντος

Η εποχή της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης που μετά την κατάρρευση του αντίπαλου δέους του «υπαρκτού σοσιαλισμού» διαδέχθηκε την εποχή του ψυχρού πολέμου, σήμερα καταρρέει μέσα στις αντιφάσεις της.


Η απόλυτη επικράτηση της μιας εκ των πάλαι ποτέ δύο υπερδυνάμεων γέννησε μια παγκόσμια γεωστρατηγική ανισορροπία υπέρ της Δύσης. Η απομόνωση της Ρωσίας και η ενίσχυση της επιρροής του ΝΑΤΟ εκτονώθηκαν με την εισβολή στην Ουκρανία, γεννώντας έναν νέο πόλεμο με άγνωστη για την ώρα εξέλιξη και ανησυχητικές συνέπειες όσον αφορά στην προοπτική της ειρήνης, αλλά και της οικονομίας στην Ευρώπη.

Όσο όμως το ΝΑΤΟ επεκτείνει τα όριά του και διευρύνει την επιρροή του, μια σιωπηλή για την ώρα και με άγνωστη στρατηγική νέα υπερδύναμη ανέρχεται στο διεθνές γεωστρατηγικό πεδίο. Το γεγονός ότι σήμερα η δεύτερη οικονομική δύναμη παγκόσμια είναι η Κίνα γεννά ανησυχία ως προς τις μελλοντικές αντιδράσεις του πλήρους μυστηρίου Ασιατικού γίγαντα και τη νέα ισορροπία που η παρουσία του θα επιβάλει.

Από την άλλη πλευρά η ανεξέλεγκτη κυριαρχία των δυνάμεων της αγοράς κατά τη διάρκεια της εποχής της παγκοσμιοποίησης της οικονομίας, με την κατάρρευση των συνόρων για το εμπόριο, την οικονομία και την εργασία, την υποχώρηση της επιρροής των εθνικών οικονομιών και την ανάδυση νέων και αόρατων παγκόσμιων χρηματιστηριακών οικονομικών δυνάμεων με τη μορφή των funds που σήμερα ελέγχουν τις αγορές δημιούργησε νέα δεδομένα στην παγκόσμια οικονομία και στην κατανομή του πλούτου.

Η ενίσχυση μιας νέας οικονομικής ολιγαρχίας που συγκέντρωσε τον πλούτο και η αύξηση των ανισοτήτων στον πλανήτη διεύρυνε την φτώχεια και ανέδειξε νέες κοινωνικές φυγόκεντρες δυνάμεις που προκαλούν σήμερα στρεβλώσεις, αναταράξεις και τάσεις αποσταθεροποίησης του διεθνούς οικονομικού status quo.

Η μητρόπολη του καπιταλισμού, οι ΗΠΑ, αντιλήφθηκε πρώτη το αδιέξοδο της εποχής της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης και αντιδρά με μια ελεγχόμενη ανασύνταξη των δυνάμεών της. Ο Τζο Μπάϊντεν προχωρεί σε μια νέα εποχή ανασυγκρότησης του κοινωνικού κράτους και ενίσχυσης των δημόσιων δομών στις ΗΠΑ με γενναίες κρατικές επενδύσεις.
Το γεγονός αυτό δεν θα είχε ίσως τόση σημασία, αν δεν συνέβαινε στη χώρα όπου γεννήθηκαν και επικράτησαν οι ιδέες της ελεύθερης οικονομίας.

Την ίδια ώρα στην Ευρώπη οι προοδευτικές πολιτικές δυνάμεις που αμφισβητούν το νεοφιλελευθερισμό και την απόλυτη επικράτηση της οικονομίας της αγοράς ενισχύονται, με πρώτα πεδία εφαρμογής την Ισπανία και την Πορτογαλία. Οι κρατικές παρεμβάσεις για τον έλεγχο των τιμών της ενέργειας και την πάταξη των κερδοσκοπικών δυνάμεων ανοίγουν μια νέα εποχή με προοδευτικό πρόσημο στην Ευρώπη.

Η «έξυπνη» τακτική αναδίπλωσης ακόμη και κεντροδεξιών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και η αναθεώρηση των σκληρών νεοφιλελεύθερων πολιτικών των ιδιωτικοποιήσεων, όπως συμβαίνει στη Γαλλία του λεγόμενου και «προέδρου των πλουσίων» Μακρόν, όπου η ενεργειακή κρίση αντιμετωπίζεται αφενός με τη διατήρηση της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού υπό κρατικό έλεγχο και αφετέρου με κρατικές παρεμβάσεις με τη μορφή πλαφόν στις αυξήσεις του ρεύματος, αναδεικνύουν την προσχώρηση ακόμη και της συντηρητικής πολιτικά Ευρώπης στο νέο δόγμα της μετά την παγκοσμιοποίηση εποχής.

Ο οικονομικός νεοφιλελευθερισμός υποχωρεί παντού κάτω από το βάρος των αδιεξόδων που προκάλεσε η αύξηση των ανισοτήτων και η στρεβλή κατανομή του πλούτου.

Η υγειονομική και τώρα και η ενεργειακή κρίση αποκαλύπτουν με οδυνηρό τρόπο τη μεγάλη ανάγκη τόσο για επαναφορά στον κρατικό παρεμβατισμό και στον έλεγχο των αγορών, όσο όμως και για ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και των δημόσιων δομών.

Η Ελλάδα υποδέχεται τη νέα εποχή με μια οπισθοδρομική, όσον αφορά στην ένταση των νεοφιλελεύθερων πολιτικών, κυβέρνηση της Δεξιάς που ζει ακόμη στην εποχή των μεγάλων ιδιωτικοποιήσεων και στον απόηχο του εκ του αποτελέσματος αποτυχημένου δόγματος της αυτορρύθμισης της αγοράς.

Οι ίδιες πολιτικές δυνάμεις που με τις καταδικασμένες πολιτικές τους έφεραν τη χώρα στον γκρεμό της δημοσιονομικής εκτροπής και στη συνέχεια την έριξαν στα χέρια των δανειστών και των μνημονίων, ενδεδυμένες με καινούργια προβιά, ανέλαβαν μετά το τέλος της κρίσης να την οδηγήσουν στη νέα εποχή.

Νέα εποχή με παλιά υλικά και τις ίδιες αποτυχημένες συνταγές όμως οδηγούν στα ίδια αδιέξοδα.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη σήμερα υποχωρεί κάτω από τη λαϊκή δυσαρέσκεια για τα οικονομικά, κοινωνικά, αλλά και δημοκρατικά αδιέξοδα που προκάλεσε στη χώρα η μονοθεματική πολιτική της ενίσχυσης των οικονομικών ελίτ.

Το κακό είναι ότι στη σφαίρα επιρροής της νεοφιλελεύθερης κυβέρνησης Μητσοτάκη εντάσσονται σήμερα και οι κάποτε σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις της κατ’ επίφαση Κεντροαριστεράς. Οι οποίες είτε για λόγους αγκυλώσεων και προσήλωσης στο παρελθόν, είτε και για λόγους πολιτικού ανταγωνισμού με τη νέα προοδευτική πολιτική παράταξη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, επιμένουν συντηρητικά και οπισθοδρομικά.

Το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ αντί να δει μπροστά, αντί να υψώσει τείχος με τη Νεοφιλελεύθερη Δεξιά και αντί να επανακαθορίσει την πολιτική πυξίδα σε σοσιαλιστική κατεύθυνση, λειτούργησε με συντηρητικά αντανακλαστικά και κομματικούς τακτικισμούς. Σε μια συντηρητική αναδίπλωση δεν καταδίκασε τη Νεοφιλελεύθερη Δεξιά και τις αδιέξοδες πολιτικές της. Αντίθετα, έστρεψε τα πυρά του απέναντι σε ό,τι θεωρεί απειλητικό για τον ζωτικό του χώρο.

Οριοθετώντας κόκκινες γραμμές όχι με το νεοφιλελευθερισμό, αλλά με το προοδευτικό κίνημα της αμφισβήτησής του.

Λίγες μέρες πριν, ιστορικά στελέχη του πάλαι ποτέ πατριωτικού ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου, που είχε αναδείξει την εθνική ανεξαρτησία σε βασικό πυλώνα της πολιτικής του, δήλωναν θαυμασμό για τη μονοδιάστατη εξωτερική πολιτική Μητσοτάκη. Αποθεώνοντας τα χειροκροτήματα επιδοκιμασίας της υποχωρητικής εξωτερικής πολιτικής του από τους συμμάχους, σαν δήθεν δείκτη διεθνούς αναγνώρισης.

Την ίδια ώρα που οι Αμερικανοί χειροκροτούσαν τον Έλληνα πρωθυπουργό, ο Τουρκικός αναθεωρητισμός, ο οποίος ποτέ δεν κατονομάστηκε στην επίσημη επίσκεψη στις ΗΠΑ, σε μια κορυφαία κίνηση συμβολισμού, παραβίαζε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα στην Αλεξανδρούπολη.

Η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση υποχωρεί και δίνει τη θέση της σε μια νέα εποχή. Η αμφισβήτηση των νεοφιλελεύθερων πολιτικών συνιστά το νέο σημείο συνάντησης των προοδευτικών πολιτικών στις οποίες ανήκει το μέλλον.

Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ως η κυρίαρχη πολιτική δύναμη αμφισβήτησης του παλιού και εκ των πραγμάτων αποτυχημένου μοντέλου διακυβέρνησης, έχει να διαχειριστεί ένα προνομιακό πολιτικό πεδίο.

Με το βλέμμα στο σοσιαλιστικό μετασχηματισμό, όπως το έθεσε ο Αλέξης Τσίπρας στο Συνέδριο του κόμματος, ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ απευθύνεται πλέον σε ένα ευρύ κοινωνικό ακροατήριο δυσαρεστημένων από τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές.

Δείκτης αυτής της νέας πολιτικής πραγματικότητας είναι η διεύρυνση και ανανέωση του στελεχιακού δυναμικού του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, όπως αυτή προέκυψε με εντυπωσιακό τρόπο στις πρόσφατες εσωκομματικές εκλογές του, τριπλασιάζοντας τα κομματικά του μέλη.

Το παλιό πεθαίνει και το καινούργιο παλεύει να γεννηθεί, όπως έλεγε ο Γκράμσι. Εντωμεταξύ είμαστε αναγκασμένοι να συνυπάρχουμε με τα τέρατα του παρελθόντος που αντιμετωπίζουν τη μετάβαση στη νέα εποχή με λογικές… βυτίου βοθρολυμάτων.

tags: άρθρα

2022 © left.gr | στείλτε μας νεα, σχόλια ή παρατηρήσεις στο [email protected]
§ Όροι χρήσης για αναδημοσιεύσεις Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 3.0 Μη εισαγόμενο (CC BY-NC 3.0)