to top
  • βρείτε μας στο Twitter
  • βρείτε μας στο Facebook
  • βρείτε μας στο YouTube
  • στείλτε μας email
  • εγγραφείτε στο RSS feed
  • international version

16:25 | 06.04.2022

Πολιτική

«Κόλαφος» η απόφαση του ΣτΕ για τον «νόμο Θεοδωρικάκου», δικαιώθηκε η κριτική της αντιπολίτευσης

«Κόλαφο» για τις κομβικότερες εκ των κυβερνητικών αλλαγών στον τρόπο λειτουργίας και λήψης αποφάσεων των δήμων αποτελεί απόφαση του Γ’ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ). Η μεταφορά αρμοδιοτήτων από τα δημοτικά συμβούλια στις Οικονομικές Επιτροπές και στις Επιτροπές Ποιότητας Ζωής και η συγκρότηση των επιτροπών αυτών με (πλασματικές) πλειοψηφίες 3/5 υπέρ των παρατάξεων των δημάρχων μέσω των «νόμων Θεοδωρικάκου» κρίθηκαν αντισυνταγματικές, με την υπόθεση να παραπέμπεται στην Ολομέλεια του ανώτατου δικαστηρίου της χώρας, η οποία θα λάβει και τις τελικές αποφάσεις.


«Κόλαφο» για τις κομβικότερες εκ των κυβερνητικών αλλαγών στον τρόπο λειτουργίας και λήψης αποφάσεων των δήμων αποτελεί απόφαση του Γ’ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ). Η μεταφορά αρμοδιοτήτων από τα δημοτικά συμβούλια στις Οικονομικές Επιτροπές και στις Επιτροπές Ποιότητας Ζωής και η συγκρότηση των επιτροπών αυτών με (πλασματικές) πλειοψηφίες 3/5 υπέρ των παρατάξεων των δημάρχων μέσω των «νόμων Θεοδωρικάκου» κρίθηκαν αντισυνταγματικές, με την υπόθεση να παραπέμπεται στην Ολομέλεια του ανώτατου δικαστηρίου της χώρας, η οποία θα λάβει και τις τελικές αποφάσεις.

Οι επίμαχες διατάξεις (των νόμων 4623/2019 και 4625/2019) «παραβιάζουν τα δικαιώματα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι, καθώς και τις αρχές της ελεύθερης και ανόθευτης εκδήλωσης της λαϊκής θέλησης, ως έκφρασης της αρχής της λαϊκής κυριαρχίας και της ισότητας των όρων του εκλογικού ανταγωνισμού», έκρινε κατά πλειοψηφία το Γ’ Τμήμα.

Η απόφασή του αποτελεί «πλήγμα» για τον «πυρήνα» του δόγματος της κυβερνητικής πολιτικής για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Με τους πρώτους νόμους που πέρασε η κυβέρνηση Ν.Δ. το καλοκαίρι του 2019, ένα σύνολο αποφασιστικών αρμοδιοτήτων των δημοτικών συμβουλίων μεταφέρθηκε κυρίως στις Οικονομικές Επιτροπές (και κατά δεύτερον στις Επιτροπές Ποιότητας Ζωής). Περαιτέρω, με τις κυβερνητικές διατάξεις οι δημοτικές αρχές απέκτησαν ισχυρή πλειοψηφία (60%) στις επιτροπές, ακόμα και αν αποτελούσαν μειοψηφία στα δημοτικά συμβούλια βάσει των αποτελεσμάτων των εκλογών του Μαΐου του 2019 με την απλή αναλογική των δύο γύρων (αυτό συνέβη σε 231 από τους 332 δήμους της χώρας).
Οι εν λόγω διατάξεις ψηφίστηκαν πριν αναλάβουν καθήκοντα οι νεοεκλεγείσες δημοτικές αρχές και εφαρμόστηκαν από την αρχή της τρέχουσας αυτοδιοικητικής θητείας, την 1η Σεπτεμβρίου 2019. Προωθήθηκαν υπό την επίκληση της ανάγκης «κυβερνησιμότητας» των δήμων έναντι του «χάους» που κατά το κυβερνητικό αφήγημα προκαλούσε ο «Κλεισθένης». Το αποτέλεσμα ήταν ακόμα και αποφάσεις με σημαντικό οικονομικό βάρος να μεταφέρονται από τα κορυφαία πολιτικά όργανα των δήμων και τα ανοιχτά στους πολίτες δημοτικά συμβούλια στις -πλην ελαχίστων εξαιρέσεων- «κλειστές» και αποστειρωμένες από δημότες Οικονομικές Επιτροπές. Εχοντας ισχυρή πλειοψηφία, οι δημοτικές αρχές απέκτησαν δυνατότητα να περνούν κάθε εισήγησή τους, ενώ η αντιπολίτευση περιορίστηκε σε ρόλο παρατηρητή. Κριτική στις παραπάνω διατάξεις έχει ασκηθεί ακόμα και από δημάρχους προσκείμενους στη Ν.Δ.

Εξετάζοντας σχετική προσφυγή, το Γ’ Τμήμα του ΣτΕ δέχθηκε ότι οι επίμαχες διατάξεις ουσιαστικά άλλαξαν τους όρους του «εκλογικού παιχνιδιού» κατά παράβαση του Συντάγματος. Η πλειοψηφία του Τμήματος έκρινε αντισυνταγματικές τις διατάξεις τόσο για τη μεταφορά αρμοδιοτήτων όσο και για τον τρόπο συγκρότησης των επιτροπών, καθώς επίσης και για τον τρόπο συγκρότησης των διοικητικών συμβουλίων νομικών προσώπων των δήμων (Δημοτικές Επιχειρήσεις Υδρευσης-Αρδευσης κ.λπ.).

Κ. Ζαχαριάδης – Μ. Χατζηγιαννάκης: Oι ημέρες της παρούσας κυβέρνησης είναι μετρημένες

Κάθε μήνα θα προκύπτει και άλλη απόφαση της Δικαιοσύνης που θα αποδομεί τη δήθεν θεσμική θωράκιση των νομοθετημάτων της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας. Τον Απρίλιο ήρθε να προστεθεί και να φτάσει στην τέταρτη απόφαση περί αντισυνταγματικότητας νομοθετήματος για την Αυτοδιοίκηση η απόφαση του Γ’ τμήματος του ΣτΕ (760/2022), η οποία κρίνει ως αντισυνταγματική την μεταβολή του τρόπου συγκρότησης δημοτικών επιτροπών και Δ.Σ. δημοτικών ν.π. αμέσως μετά τις εκλογές, βάσει των αλλαγών που επέφερε ο νόμος 4623,4625,4635/2019 στο νόμο 4555/2018 (πρόγραμμα Κλεισθένης), με τον οποίο διεξήχθησαν οι δημοτικές και περιφερειακές εκλογές τον Μάιο του 2019.

Σύμφωνα με την παραπεμπτική απόφαση του ΣτΕ η κυβέρνηση της ΝΔ παρενέβη στη λειτουργία των Δήμων με δύο τρόπους, πρώτον μετέβαλε τον τρόπο συγκρότησης της οικονομικής επιτροπής και της ποιότητας ζωής προκειμένου να έχουν την πλειοψηφία οι Δήμαρχοι και, κυρίως, προέβη σε αθρόα μεταφορά αποφασιστικών αρμοδιοτήτων, σοβαρού οικονομικού αντικειμένου από το εκλεγμένο όργανο διοίκησης του Δήμου, το δημοτικό συμβούλιο στις οικονομικές επιτροπές.

Τέτοια «αλφαδιά» στη νομοθέτηση από τη Νέα Δημοκρατία δεν την είχε δει η Αυτοδιοίκηση εδώ και χρόνια. Στο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία από την πρώτη στιγμή λέγαμε για την αντιδημοκρατική μεταφορά αρμοδιοτήτων από το δημοτικό συμβούλιο στην οικονομική επιτροπή και τώρα η απόφαση του ΣτΕ ήρθε να προστεθεί στις άλλες τρεις αποφάσεις που κάνουν λόγο περι αντισυνταγματικότητας νομοθετήματος της ΝΔ.

Ευτυχώς, οι ημέρες της παρούσας κυβέρνησης είναι μετρημένες και η νέα προοδευτική κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία που θα προκύψει από τη λαϊκή ετυμηγορία θα είναι ξανά δίπλα στην Αυτοδιοίκηση, έμπρακτα, όπως ήταν τα χρόνια της διακυβέρνησής μας, με προγράμματα όπως ο Φιλόδημος, που ούτε να τα αντιγράψει σωστά δεν μπορεί η Νέα Δημοκρατία.

Π. Σκουρλέτης: Αντισυνταγματικό εργαλείο νόθευσης της λαϊκής βούλησης ο «νόμος Θεοδωρικάκου» για τους ΟΤΑ

Είχαμε εγκαίρως και τεκμηριωμένα προειδοποιήσει ότι η σπουδή του τότε Υπουργού Εσωτερικών κ. Θεοδωρικάκου και της κυβέρνησης της ΝΔ όχι απλώς να «ξηλώσει» τον ΚΛΕΙΣΘΕΝΗ και την απλή αναλογική αλλά να αλλοιώσει, επί της ουσίας, το εκλογικό αποτέλεσμα των αυτοδιοικητικών εκλογών, παραβίαζε σειρά διατάξεων του Συντάγματος.

Με την τρίτη, κατά σειρά, απόφασή του το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε αντισυνταγματικές τις διατάξεις του «νόμου Θεοδωρικάκου» παραπέμποντας την υπόθεση προς κρίση στην Ολομέλεια. Σύμφωνα με το σκεπτικό της υπ’ αρ. 760/2022 απόφασης του Γ΄ Τμήματος του ΣτΕ, ο «νόμος Θεοδωρικάκου» παρενέβη στη λειτουργία των Ο.Τ.Α. α’ βαθμού επιφέροντας δύο βασικές και αλληλένδετες μεταξύ τους αλλαγές στο υφιστάμενο σύστημα: αφενός μετέβαλε τον τρόπο συγκρότησης της οικονομικής επιτροπής και της επιτροπής ποιότητας ζωής, προκειμένου να εξασφαλισθεί σε αυτές η πλειοψηφία της παράταξης του δημάρχου και αφετέρου προέβη σε αθρόα μεταφορά, ιδίως στην οικονομική επιτροπή, αποφασιστικών αρμοδιοτήτων σημαντικού οικονομικού αντικειμένου, οι οποίες μέχρι τότε ανήκαν στο άμεσα εκλεγόμενο συλλογικό όργανο διοίκησης των δήμων, το δημοτικό συμβούλιο. Με την διπλή αυτή επέμβαση, αμέσως μετά τη διεξαγωγή των εκλογών και μάλιστα ενώ είχαν ήδη εξαχθεί τα εκλογικά αποτελέσματα, μεταβλήθηκε εκ των υστέρων το πλαίσιο άσκησης του συνταγματικού δικαιώματος του εκλέγειν αφού η βούληση των εκλογέων διαμορφώθηκε σύμφωνα με την ισχύουσα κατά τις εκλογές του 2019 νομοθεσία συνεκτιμώντας ότι τα σημαντικά τοπικά ζητήματα θα ρυθμίζονται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, δηλαδή εκείνου του οργάνου που έχει και την άμεση δημοκρατική νομιμοποίηση, απαιτουμένων ενδεχομένως ευρύτερων συναινέσεων για την επίτευξη πλειοψηφίας.

Για την περίφημη «κυβερνησιμότητα» που επικαλέστηκε πολλάκις ο κ. Θεοδωρικάκος, ως δικαιολογία και αιτιολογική βάση των αντισυνταγματικών ρυθμίσεων το ΣτΕ επικυρώνει αυτά που είχαμε επισημάνει εξαρχής: ότι κατά τον χρόνο ψήφισης των σχετικών διατάξεων, δεν είχε δοκιμαστεί στην πράξη η εφαρμογή του συστήματος της απλής αναλογικής του ΚΛΕΙΣΘΕΝΗ (ν. 4555/2018), ώστε να δικαιολογείται από επιτακτικούς λόγους δημοσίου συμφέροντος η τόσο σοβαρή και έντονη επέμβαση του νομοθέτη στη βούληση των εκλογέων.

Με λίγα λόγια το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι οι νομοθετικές παρεμβάσεις του κ. Θεοδωρικάκου και της κυβέρνησης της ΝΔ, με τη γνωστή δυσανεξία σε οτιδήποτε αναβαθμίζει τη Δημοκρατία, συνιστούν ευθεία νόθευση της λαϊκής βούλησης. Δεν πρόκειται απλώς για «αντιμεταρρύθμιση» αλλά για ανεπίτρεπτη συνταγματικά αλλοίωση του εκλογικού αποτελέσματος, που εφόσον επικυρωθεί και από την Ολομέλεια του ΣτΕ, θα τινάξει κυριολεκτικά στον αέρα τη λειτουργία των ΟΤΑ κατά το επίμαχο διάστημα.

Οι επισημάνσεις και η σφοδρή κριτική μας, στις οποίες ο κ. Θεοδωρικάκος και η κυβέρνηση της ΝΔ κώφευαν αδιαφορώντας πλήρως για την παραβίαση του Συντάγματος, την δημοκρατικά εκπεφρασμένη λαϊκή βούληση και το δημόσιο συμφέρον στη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων, δυστυχώς επιβεβαιώθηκαν.

Δυστυχώς για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, για τους πολίτες, για τη Δημοκρατία.

2022 © left.gr | στείλτε μας νεα, σχόλια ή παρατηρήσεις στο [email protected]
§ Όροι χρήσης για αναδημοσιεύσεις Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 3.0 Μη εισαγόμενο (CC BY-NC 3.0)